Бавария Корольдігі (1806-1918): Орталық Еуропадағы неміс мемлекеті, Пруссиядан кейінгі екінші ірі мемлекет. Тарихы, құрылуы және географиясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1806–1918 жылдар аралығындағы Орта Еуропадағы патшалық, 19-шы және 20-шы ғасырлардың басындағы мемлекет.
1806–1918 kingdom in Central Europe
the 19th and early 20th century state
Бавария патшалығы (Königreich Bayern; 1825 жылға дейін Baiern деп жазылған) – 1806 жылы Баварияның бұрынғы сайлаушылық билігінің орнын басып, 1918 жылға дейін болған неміс мемлекеті. 1871 жылы Германияның Германия империясы құрамына бірігуімен патшалық жаңа империяның федеративтік құрамына кіріп, көлемі, күші және байлығы жағынан Пруссия патшалығынан кейін екінші орынға ие болды. Бұл мемлекеттік құрылымның негізі 1806 жылы Виттельсбах әулетінен таралған Максимилиан IV Иосифтің Бавария королі болып тағайындалуымен байланысты. Виттельсбахтар патшалық 1918 жылы жойылғанға дейін таққа ие болды. Қазіргі Германияның Бавария еркін мемлекетінің көп бөлігі 1814 жылғы Париж шартымен белгіленді, оған сәйкес Бавария патшалығы Тироль және Форарлберг аймақтарын Австрия империясына өткізіп, орнына Ашафенбург және Вюрцбург қалаларын алды. 1918 жылы Германия революциясынан кейін Бавария республика болып жарияланды, ал патшалықтың орнын қазіргі Бавария еркін мемлекеті басты.
The Kingdom of Bavaria (Königreich Bayern; ; spelled Baiern until 1825) was a German state that succeeded the former Electorate of Bavaria in 1806 and continued to exist until 1918. With the unification of Germany into the German Empire in 1871, the kingdom became a federated state of the new empire and was second in size, power, and wealth only to the leading state, the Kingdom of Prussia. The polity's foundation dates back to the ascension of Elector Maximilian IV Joseph of the House of Wittelsbach as King of Bavaria in 1806. The crown continued to be held by the Wittelsbachs until the kingdom came to an end in 1918. Most of the border of modern Germany's Free State of Bavaria were established after 1814 with the Treaty of Paris, in which the Kingdom of Bavaria ceded Tyrol and Vorarlberg to the Austrian Empire while receiving Aschaffenburg and Würzburg. In 1918, Bavaria became a republic after the German Revolution, and the kingdom was thus succeeded by the current Free State of Bavaria.
Максимилиан I тұсында құрылуы және кеңейтілуі
1777 жылдың 30 желтоқсанында Виттельсбах әулетінің бавариялық тармағы тоқырап, Баварияның сайлау құқығы Карл Теодорға, Пфальц сайлаушысына өтті. Төрт жарым ғасырлық үзілістен кейін, Юлих және Берг герцогтықтары қосылған Пфальц сайлауы Бавариямен қайта бірікті. 1793 жылы француз революциялық әскері Пфальцты басып алды; 1795 жылы Моро басшылығындағы француздар Баварияға басып кірді, Мюнхенге жетті – онда оларды ұзақ жылдар бойы қысымға ұшыраған либералдар қуанышпен қарсы алды және Ингольштадтты қоршауға алды. Соғыстың алдын алуға немесе басқыншылыққа қарсы тұруға ештеңе жасамаған Карл Теодор Саксонияға қашып кетті, регенттік қалдырды, оның мүшелері Моромен келісімге келді, ол ауыр салық (1796 жылдың 7 қыркүйегі) төленген жағдайда қарулы тыныштық берді. Француздар мен австриялықтардың арасында Бавария қиын жағдайға түсті. Карл Теодордың қайтысынан бұрын (1799 жылдың 16 ақпаны), австриялықтар Франциямен соғысты жаңаруға дайындық ретінде елді қайта басып алды. Жаңа сайлаушы Максимилиан IV Иосиф (Пфальц Биркенфельд-Цвайбрюкен) қиын мұрагерлік алды. Өзінің және оның ықпалды министрі Максимилиан фон Монтгеластың көзқарасы австриялық емес, француздық болғанымен, Баварияның қаржылық жағдайы және Бавария армиясының шашыраңқы және ұйымдаспағандығы оны Австрияның қолында әлсіз қалдырды; 1800 жылдың 2 желтоқсанында Бавария армиясы Хоэнлинденде жеңіліске ұшырады, ал Моро тағы да Мюнхенді басып алды. Луневиль келісімі (1801 жылдың 9 ақпаны) Баварияны Пфальцтан және Цвайбрюкен мен Юлих герцогтықтарынан айырды. Австрия сарайының жасырын амбициялары мен интригаларын ескере отырып, Монтгелас Баварияның мүддесі француз Республикасымен ашық одақта болуда деп сенді; ол Максимилиан Иосифтің қарсылығын жеңіп алды және 1801 жылдың 24 тамызында Парижде Франциямен бейбітшілік және одақтастық туралы жеке келісімге қол қойылды. 1805 жылғы Пресбург бейбітшілігі Максимилианға Баварияны патшалыққа көтеруге мүмкіндік берді. Сәйкесінше, Максимилиан 1806 жылдың 1 қаңтарында өзін Максимилиан I деп жариялады. Патша әлі де Бавария 1806 жылдың 1 тамызында Рейн конфедерациясына қосылып, Киелі Рим империясынан шыққанға дейін сайлаушы болып қызмет етті. Берг герцогтығы тек 1806 жылы Наполеонға берілді. Жаңа патшалық құрылғаннан бастап-ақ Наполеон Франциясының қолдауына сүйеніп, қиындықтарға тап болды. Патшалық Наполеонға Пиреней соғысы үшін сарбаздар беруге мәжбүр болды, 1809 жылы Австриямен соғысқа қатысты және 1810 жылдан 1814 жылға дейін Вюртемберг пен Италияға аумақтарын жоғалтты. 1808 жылы жеке меншікке байланысты барлық шектеулер жойылды. Сол жылы Максимилиан Баварияның алғашқы жазбаша конституциясын қабылдады. Келесі бес жыл ішінде ол Париждің тілегіне сәйкес бірнеше рет өзгертілді. 1812 жылы Ресейге француз әскерлерінің басып кіруі кезінде шамамен 30 000 бавариялық сарбаз қаза тапты. 1813 жылдың 8 қазанындағы Рид келісімі бойынша Бавария Рейн конфедерациясынан шығып, Наполеонға қарсы Алтыншы коалицияға қосылуға келісті, оның мәртебесінің сақталуына кепілдік берілді. 14 қазанда Бавария Наполеон Франциясына қарсы соғыс жариялады. Келісімді тәж мұрагері Людвиг және маршал Карл Филипп фон Вреде ынтамен қолдады. 1813 жылдың қазанындағы Лейпциг шайқасы француздар үшін толық сәтсіздікке ұшыраған неміс кампаниясын аяқтады, бірақ бавариялық армия Ханауда француз Grande Armée-інің шегінуіне кедергі келтіруге тырысқанда, олар шағын жеңіске жетті. 1814 жылы Наполеон Франциясының жеңілуімен Бавария Австриядан алған аумақтарын жоғалтты, бірақ кейбір шығындары өтелді, Вюрцбург, Франкфурт және Гессеннің бір бөлігі сияқты жаңа аумақтар алды. Соңында, Рейн Палатині Баварияға Мюнхен келісімі бойынша берілді. Ол Майн өзенінің оңтүстігіндегі екінші ірі және екінші ең қуатты мемлекет болды, Австриядан кейін. Германияда ол Пруссия мен Австриядан кейін үшінші орында тұрды. 1799-1817 жылдар аралығында жетекші министр граф Монтгелас қатаң жаңғырту саясатын жүргізіп, тіпті монархиядан аман қалған және бүгінгі күнге дейін жарамды әкімшілік құрылымдардың негізін қалады. 1817 жылдың 1 ақпанында Монтгелас қызметтен босатылды және Бавария конституциялық реформаның жаңа дәуіріне кірді.
On 30 December 1777, the Bavarian line of the Wittelsbachs became extinct, and the Electorate of Bavaria passed to Charles Theodore, the Elector Palatine. After a separation of four and a half centuries, the Electoral Palatinate, to which the duchies of Jülich and Berg had been added, was thus reunited with Bavaria. In 1793, the French Revolutionary Army overran the Palatinate; in 1795, the French, under Moreau, invaded Bavaria itself, advanced to Munich—where they were received with joy by the long suppressed Liberals—and laid siege to Ingolstadt. Charles Theodore, who had done nothing to prevent the war or to resist the invasion, fled to Saxony, leaving a regency, the members of which signed a convention with Moreau, by which he granted an armistice in return for a heavy contribution (7 September 1796). Between the French and the Austrians, Bavaria was now in a bad situation. Before the death of Charles Theodore (16 February 1799), the Austrians had again occupied the country, in preparation for renewing the war with France. Maximilian IV Joseph (of Palatinate Birkenfeld Zweibrücken), the new elector, succeeded to a difficult inheritance. Though his own sympathies, and those of his all powerful minister, Maximilian von Montgelas, were, if anything, French rather than Austrian, the state of the Bavarian finances, and the fact that the Bavarian Army was scattered and disorganized, left him helpless in the hands of Austria; on 2 December 1800, the Bavarian Army was involved in the Austrian defeat at Hohenlinden, and Moreau once more occupied Munich. By the Treaty of Lunéville (9 February 1801), Bavaria lost the Palatinate and the duchies of Zweibrücken and Jülich. In view of the scarcely disguised ambitions and intrigues of the Austrian court, Montgelas now believed that the interests of Bavaria lay in a frank alliance with the French Republic; he succeeded in overcoming the reluctance of Maximilian Joseph; and, on 24 August, a separate treaty of peace and alliance with France was signed at Paris. The 1805 Peace of Pressburg allowed Maximilian to raise Bavaria to the status of a kingdom. Accordingly, Maximilian proclaimed himself king on 1 January 1806 as Maximilian I. The king still served as an elector until Bavaria seceded from the Holy Roman Empire on 1 August 1806, joining the Confederation of the Rhine. The Duchy of Berg was ceded to Napoleon only in 1806. The new kingdom faced challenges from the outset of its creation, relying on the support of Napoleonic France. The kingdom was forced to give Napoleon conscripts for the Peninsular War, faced war with Austria in 1809 and from 1810 to 1814 lost territory to Württemberg and Italy. In 1808, all relics of serfdom were abolished. In the same year, Maximilian promulgated Bavaria's first written constitution. Over the next five years, it was amended numerous times in accordance with Paris' wishes. During the French invasion of Russia in 1812 about 30,000 Bavarian soldiers were killed in action. With the Treaty of Ried of 8 October 1813 Bavaria left the Confederation of the Rhine and agreed to join the Sixth Coalition against Napoleon in exchange for a guarantee of her continued sovereign and independent status. On 14 October, Bavaria made a formal declaration of war against Napoleonic France. The treaty was passionately backed by Crown Prince Ludwig and by Marshal Karl Philipp von Wrede. With the Battle of Leipzig in October 1813 ended the German Campaign with the Coalition nations as the victors, in a complete failure for the French, although they achieved a minor victory when a Bavarian army attempted to block the retreat of the French Grande Armée at Hanau. With the defeat of Napoleon's France in 1814, Bavaria lost the territories it had gained from Austria, but was compensated for some of its losses, receiving new territories such as the Grand Duchy of Würzburg, the Grand Duchy of Frankfurt and parts of the Grand Duchy of Hesse. Finally, the Rhenish Palatinate was given to Bavaria by the (Treaty of Munich). It was the second largest and second most powerful state south of the Main, behind only Austria. In Germany as a whole, it ranked third behind Prussia and Austria. Between 1799 and 1817, the leading minister Count Montgelas followed a strict policy of modernisation and laid the foundations of administrative structures that survived even the monarchy and are (in their core) valid until today. On 1 February 1817, Montgelas was dismissed and Bavaria entered a new era of constitutional reform.
Конституция
1818 жылғы 26 мамырда Баварияның екінші конституциясы жарияланды. Конституция екі палаталы парламент (Landtag) құрды. Жоғарғы палата (Kammer der Reichsräte, «Кеңесшілер палатасы» дегенді білдіреді) аристократия мен дворяндарды, соның ішінде патшалық князьдерді, тәж кеңселерін иеленушілерді, архиепископтарды, Бавариядағы медиатизацияланған үйлердің мүшелерін және мұрагерлік және өмір бойына тәждің тағайындаған адамын қамтиды. Төменгі палатаға (Kammer der Abgeordneten, яғни «Халық өкілдері палатасы») жер иелерінің, үш университеттің, дін қызметкерлерінің (католик және протестант), қалалар мен шаруалардың өкілдері кірді. Екі палатаның келісімі болмаса, ешқандай заң қабылдана алмайды және ешқандай салық алына алмайды. Конституцияда протестанттардың құқықтары қорғалды, барлық діндердің теңдігін қолдайтын баптар жазылды, Рим-католик шіркеуінің жақтастары қарсылық көрсеткеніне қарамастан. Бастапқы конституция монархия үшін қауіпті болып көрінді, мысалы, армияның жаңа конституцияға адал болуға ант беруі қажет болды. Монархия Пруссия мен Австрияға кеңес сұрады; екеуі де Баварияның атынан әрекет етуден бас тартты, бірақ тәртіпсіздіктер басылып, мемлекет 1825 жылы Максимилианның қайтысынан кейін Людвиг I таққа отырғаннан кейін тұрақтанды. Бавария Корольдігі ішінде Пфальц ерекше құқықтық және әкімшілік мәртебеге ие болды, себебі Бавария үкіметі француз кезеңінің маңызды жетістіктерін сақтап қалды. Неміс тарихшысы Хайнер Хаан Пфальцтің Бавариядағы ерекше мәртебесін Хауптштат (негізгі мемлекет, яғни Бавария) және Небенштат (қосаудағы мемлекет, яғни Пфальц) қатынасы ретінде сипаттады.
On 26 May 1818, Bavaria's second constitution was proclaimed. The constitution established a bicameral Parliament (Landtag). The upper house (Kammer der Reichsräte, meaning "House of Councillors") comprised the aristocracy and noblemen, including the royal princes, holders of the crown offices, archbishops, members of the Mediatized Houses in Bavaria and hereditary and lifelong nominees of the crown. The lower house (Kammer der Abgeordneten, meaning "House of Representatives"), would include representatives of landowners, the three universities, clergy (Catholic and Protestant), the towns and the peasants. Without the consent of both houses, no law could be passed and no tax could be levied. The rights of Protestants were safeguarded in the constitution with articles supporting the equality of all religions, despite opposition by supporters of the Roman Catholic Church. The initial constitution almost proved disastrous for the monarchy, with controversies such as the army having to swear allegiance to the new constitution. The monarchy appealed to Prussia and the Austria for advice; the two refused to take action on Bavaria's behalf, but the disturbances lessened and the state stabilized with the accession of Ludwig I to the throne following the death of Maximilian in 1825. Within the Kingdom of Bavaria, the Palatinate enjoyed a special legal and administrative position, as the Bavarian government maintained substantial achievements of the French period. The German historian Heiner Haan described the special status of the Palatinate within Bavaria as a relation of Hauptstaat (main state, i. e. Bavaria) and Nebenstaat (alongside state, i. e. the Palatinate).
Людвиг I, Максимилиан II және төңкерістер
1825 жылы Людвиг I Бавария тағына отырды. Людвигтің тұсында Баварияда өнер гүлденді, Людвиг Баварияда көптеген неоклассикалық ғимараттар мен архитектура құруға жеке тапсырыс берді және қаржылық қолдау көрсетті. Людвиг өзінің билігінде Баварияның индустриялану қарқынын арттырды. Людвигтің билігі кезінде сыртқы саясатта Бавария гректерді Грекияның Тәуелсіздік соғысында қолдады, ал оның екінші ұлы Отто 1832 жылы Грекия патшасы болып сайланды. Саясатта Людвиг ұсынған алғашқы реформалар либералдық және реформалық бағытта болды. Бірақ 1830 жылғы төңкерістен кейін Людвиг консервативтік саясатқа көшті. 1832 жылғы Хамбахер фестивалі халықтың жоғары салықтар мен цензураға наразы екенін көрсетті. Бавария 1834 жылы Zollverein-ге қосылды. 1835 жылы Баварияда Фюрт пен Нюрнберг қалалары арасында алғашқы неміс темір жолы салынды. 1837 жылы Рим-католик шіркеуін қолдаған Ультрамонтандар Бавария парламентінде билікке келді және конституцияны реформалау науқанын бастады, ол бұрын протестанттарға берілген азаматтық құқықтарды жойды, цензураны күшейтті және ішкі саясатты еркін талқылауға тыйым салды. Бұл режим ұзаққа соқпады, себебі Ультрамонтандар Людвиг I-нің ирландтық сүйіктісі, әйгілі куртизанка және биші Лола Монтестің натурализациясын талап етті, бұл Людвигке ұнаған жоқ, соның салдарынан Ультрамонтандар биліктен қуылды. 1848 жылғы төңкеріс кезінде Людвиг 1848 жылдың 20 наурызында үлкен ұлы Максимилиан II пайдасына тақтан бас тарды. Төңкеріс конституцияға түзетулер енгізді, соның ішінде Ландтагтың төменгі палатасына тікелей салық төлейтін әрбір еркекке тең сайлау құқығы берілді. Максимилиан II Германияның біріккен мемлекетін құруға ниеттенген Франкфурт Парламентіне қатысу арқылы халықтың біріккен Германия құру талабын қанағаттандырды. Бірақ Максимилиан II 1849 жылы Франкфурт конституциясын қабылдамағанда, Баварияның Палатинат аймағында Иосиф Мартин Рейхард басшылығымен көтеріліс болды, ол Пруссия әскерлерінің көмегімен басылды. Алайда Максимилиан II Австрияның жауы Пруссияға қарсы Баварияның одақтасы, Австрия империясының жағында болды. Бұл позиция Германияның бірігуін қалаған көптеген бавариялықтарға ұнаған жоқ. Соңында Пруссия Франкфурт Парламенті ұсынған тәжді қабылдаудан бас тартты, себебі Германия мемлекетінің ұсынылған конституциясы Пруссияның мүддесіне сәйкес келмейтін және тым либералды деп есептелді. Франкфурт Парламентінің сәтсіз аяқталуынан кейін Пруссия мен Австрия Германияны басқаруға қай монархияның құқығы бар екендігін талқылауды жалғастырды. Австрия мен Гессеннің сайлаушысы Кассель арасындағы дауды Австрия және оның одақтастары (Баварияны қоса) Пруссияның неміс саясатындағы оқшаулануын күшейту үшін пайдаланды. Бұл дипломатиялық жарақат 1850 жылы Австрия, Бавария және басқа одақтастар әскерлерін Бавария арқылы Гессен Кассельге қарай жылжытқанда соғысқа жақын әкелді. Бірақ Пруссия Австрияға мойынсұнып, Германияға саяси басшылығын қабылдады. Бұл оқиға Ольмюцтің шарты деп аталды, бірақ Пруссия оны "Ольмюцтің қорлауы" деп те атады. Бұл оқиға Бавария патшалығының Австриямен Пруссияға қарсы одағын нығайтты. Баварияның басшылығымен Германияның орташа қуаттарын Пруссия мен Австрияға қарсы біріктіру жобасы (Триас деп аталды) сәтсіз аяқталғаннан кейін министр-президент фон дер Пфордтен 1859 жылы отставкаға кетті. Пруссияның Германия Конфедерациясын қайта ұйымдастыруға жасаған тырыстарына Бавария мен Австрия қарсы болды, Бавария 1863 жылы Франкфуртта Австриямен және басқа одақтастармен өзінің пікірталастарында қатысты, Пруссия қатыспады.
In 1825, Ludwig I ascended the throne of Bavaria. Under Ludwig, the arts flourished in Bavaria, and Ludwig personally ordered and financially assisted the creation of many neoclassical buildings and architecture across Bavaria. Ludwig also increased Bavaria's pace towards industrialization under his reign. In foreign affairs under Ludwig's rule, Bavaria supported the Greeks during the Greek War of Independence with his second son, Otto being elected King of Greece in 1832. As for politics, initial reforms advocated by Ludwig were both liberal and reform oriented. However, after the Revolutions of 1830, Ludwig turned to conservative reaction. The Hambacher Fest in 1832 showed the discontent of the population with high taxes and censorship. Bavaria joined the Zollverein in 1834. In 1835, the first German railway was constructed in Bavaria, between the cities of Fürth and Nuremberg. In 1837, the Roman Catholic supported clerical movement, the Ultramontanes, came to power in the Bavarian parliament and began a campaign of reform to the constitution, which removed civil rights that had earlier been granted to Protestants, as well as enforcing censorship and forbidding the free discussion of internal politics. This regime was short lived due to the demand by the Ultramontanes of the naturalization of Ludwig I's Irish mistress, Lola Montez, a notorious courtesan and dancer, which was resented by Ludwig, and the Ultramontanes were pushed out. During the Revolutions of 1848, Ludwig abdicated on 20 March 1848 in favour of his eldest son, Maximilian II. The revolutions also brought amendments to the constitution, including changes to the lower house of the Landtag with equal suffrage for every male who paid a direct tax. Maximilian II responded to the demands of the people for a united German state by attending the Frankfurt Parliament, which intended to create such a state. However, when Maximilian II rejected the Frankfurt Constitution in 1849, there was an uprising in the Bavarian Palatinate under Joseph Martin Reichard, which was put down with the support of Prussian forces. However Maximilian II stood alongside Bavaria's ally, the Austrian Empire, in opposition to Austria's enemy, Prussia. This position was resented by many Bavarian citizens, who wanted a united Germany. In the end Prussia declined the crown offered by the Frankfurt Parliament as the proposed constitution of a German state was perceived to be too liberal and not in Prussia's interests. In the aftermath of the failure of the Frankfurt Parliament, Prussia and Austria continued to debate over which monarchy had the inherent right to rule Germany. A dispute between Austria and the Elector of Hesse Kassel was used by Austria and its allies (including Bavaria) to promote the isolation of Prussia in German political affairs. This diplomatic insult almost led to war when Austria, Bavaria, and other allies moved troops through Bavaria towards Hesse Kassel in 1850. However, Prussia backed down to Austria, and accepted its political leadership of Germany. This event was known as the Punctation of Olmütz but also known as the "Humiliation of Olmütz" by Prussia. This event solidified the Bavarian kingdom's alliance with Austria against Prussia. When the project to unite the German middle sized powers under Bavarian leadership against Prussia and Austria (the so called Trias) failed, Minister President von der Pfordten resigned in 1859. Attempts by Prussia to reorganize the loose German Confederation were opposed by Bavaria and Austria, with Bavaria taking part in its own discussions with Austria and other allies in 1863, in Frankfurt, without Prussia attending.
Австрия-Пруссия соғысы
1864 жылы Максимилиан II ерте қайтыс болды, ал оның он сегіз жасар ұлы Людвиг II, Австрия мен Пруссия арасындағы шиеленіс күшейіп келе жатқанда Бавария королі болды. Пруссияның премьер-министрі Отто фон Бисмарк соғыс жақын екенін сезіп, Баварияны бейтарап етуге тырысты. Людвиг II Бисмарктің ұсынысын қабылдамай, Баварияның Австриямен одағын сақтап қалды. 1866 жылы Аустрия-Пруссия соғысы басталды. Бавария және Оңтүстік Германияның көп бөлігі Австриямен бірікті, бірақ Пруссияға қарсы соғысқа аз көмек берді. Пруссия Ганновер Корольдігін жылдам жеңіп, содан кейін 3 шілде 1866 жылы Корольград шайқасында Австрияны жеңді, ол көп ұзамай бейбітшілік сұрады. Германия Конфедерациясының мемлекеттері соғыста ортақ стратегияға келісе алмады. Сондықтан олардың әскерлері Пруссиядан бірінен соң бірі жеңіліске ұшырады. Бавария армиясы 10 шілде 1866 жылы Төменгі Франкониядағы Киссинген шайқасында жеңілді. Бавария князі Карл Теодор басшылыққа келді, бірақ бавариялықтар 26 шілде 1866 жылы Россбрунн шайқасында күйреп қалды. Австрия жеңілді, ал Германия Конфедерациясы таратылды, соның нәтижесінде Австрияның кіші герман мемлекеттеріне жасаған ықпалы аяқталды. Бавария Герсфельд, Бад-Орб және Каулсдорф қалаларын Пруссияға жоғалтты; бұрынғы екеуі Гессен-Нассау провинциясының, ал соңғысы Саксония провинциясының құрамына кірді. Осыдан бастап Бавария Пруссияның ықпалына түсті.
In 1864, Maximilian II died early, and his eighteen year old son, Ludwig II, became King of Bavaria as tensions between Austria and Prussia escalated steadily. Prussian Minister President Otto von Bismarck, recognizing the immediate likelihood of war, tried to keep Bavaria neutral. Ludwig II refused Bismarck's offers and continued Bavaria's alliance with Austria. In 1866, the Austro Prussian War began. Bavaria and most of the south German states allied with Austria, but contributed far less to the war against Prussia. Prussia quickly defeated the Kingdom of Hanover, then won the Battle of Königgrätz (3 July 1866) against Austria, which sued for peace shortly afterward. The states of the German Confederation had not agreed on a common strategy in the war. Their separate armies were therefore defeated in succession by Prussia. The Bavarian Army was defeated in Lower Franconia at the Battle of Kissingen (10 July 1866). Prince Karl Theodor of Bavaria took command, but the Bavarians were decisively beaten at Roßbrunn (26 July 1866). Austria was defeated, and the German Confederation was dissolved, ending Austria's influence over the lesser German states. Bavaria lost Gersfeld, Bad Orb and Kaulsdorf to Prussia; former two became part of the new Province of Hesse Nassau whereas the latter became part of Province of Saxony. From this time, Bavaria steadily progressed into Prussia's sphere of influence.
Людвиг II және Германия империясы
Австрияның Пруссия-Австрия соғысында жеңілгеннен кейін солтүстік неміс мемлекеттері тез арада Солтүстік Германия Конфедерациясына бірікті, ал мемлекеттің басшысы Пруссия патшасы болды. Баварияның Пруссияға деген бұрынғы тартыншақтығы, көптеген оңтүстік неміс мемлекеттерімен бірге, француз императоры Наполеон III 1814 жылы Францияның жоғалтулары үшін «компенсация» қажеттігі туралы айта бастағаннан кейін өзгерді және Баварияның иелігіндегі Пфальц аймағын өзінің территориялық талаптарының бір бөлігі ретінде атады. Людвиг II 1870 жылы Францияға қарсы Пруссиямен одақ құрды, оны немістер біріккен Германияның ең үлкен жауы деп есептеді. Сонымен қатар Бавария Солтүстік Германия Конфедерациясымен саяси, құқықтық және сауда байланыстарын күшейтті. 1870 жылы Франко-Прус соғысы басталды, Франция мен Пруссия арасындағы соғыс. Бавария армиясы Пруссияның мұрагерлік ханзадасы Фридрихтің басшылығымен француз армиясына қарсы жіберілді. Францияның жеңілісінен кейін, Людвиг II Пруссия королі Вильгельм I жаңа Германия империясының императоры (Кайзер) деп жариялауды ұсынды. Бұл 1871 жылы Германияның Версаль сарайында (Франция) болды. Германия империясының аумақтары жарияланды, оған Солтүстік Германия Конфедерациясының мемлекеттері және Оңтүстік Германияның барлық мемлекеттері кірді, Австриядан басқа. Империя бұрынғы француз территориясы Эльзас-Лотарингияны да қосып алды, бұл негізінен Людвигтің француз шекарасын Пфальцтан алыстату ниетімен байланысты болды. Баварияның Германия империясына кіруі Францияның жеңілісіне қуанышпен басталып, жақын арада Германияның жаңа канцлері және Пруссия премьер-министрі Отто фон Бисмарк басшылығымен алған бағытына наразылыққа айналды. Бавария делегациясы граф Отто фон Брей Штайнбург басшылығымен Бавария патшалығына Германия империясының ішінде ерекше мәртебе (Reservatrechte) берді. Бавария Корольдігі тіпті өзінің дипломатиялық корпусын және әскерін сақтап қалды, олар тек соғыс уақытында Пруссияның басшылығына бағынатын болды. Бавария империяға кіргеннен кейін Людвиг II Баварияның саяси істерінен суынып, ертегілердегі сарайлар мен сарайлар салу сияқты жеке жобаларға көп ақша жұмсады, ең танымалдары Вагнер стиліндегі Нойшванштайн сарайы болды. Людвиг осы жобаларды қаржыландыру үшін мемлекеттік емес, жеке байлығын пайдаланды, ал құрылыс жобалары оны үлкен қарызға баттырды. Бұл қарыздар Баварияның саяси элитасын қатты алаңдатты, олар Людвигті құрылысын тоқтатуға көндіруге тырысты; ол бас тартты, ал үкімет министрлері мен тәж арасындағы қарым-қатынас нашарлады. Соңғы шегіне келген 1886 жылы дағдарысқа ұшырады. Кабинет тағайындаған медициналық комиссия Людвигті ақылсыз деп жариялады және оның билік етуге қабілетсіз екенін мәлімдеді. Оның араласқан ағасы, ханзада Люитпольд регент болып тағайындалды. Людвигтің биліктен шеттетілгеннен кейін бір күн өткен соң, король комиссияның бас психиатрымен бірге Старнберг көлінің жағасында серуендеуге шақырғаннан кейін құпия түрде қайтыс болды (сол кезде Вюрм көлі деп аталған). Людвиг пен психиатр көлде суға батып, өлі қалпында табылды. Ресми сараптамада өлімнің себебі суға батып өзін-өзі өлтіру деп көрсетілді, бірақ кейбір дереккөздер Людвигтің өкпесінен су табылмайтынын мәлімдеді. Бұл мәлімдемелер құрғақ суға батумен түсіндірілуі мүмкін болса да, саяси өлтірудің заговорлық теорияларына да әкелді.
With Austria's defeat in the Austro Prussian War, the northern German states quickly unified into the North German Confederation, with the Prussian king leading the state. Bavaria's previous inhibitions towards Prussia changed, along with those of many of the south German states, after French Emperor Napoleon III began speaking of France's need for "compensation" from its loss in 1814 and included the Bavarian held Palatinate as part of its territorial claims. Ludwig II joined an alliance with Prussia in 1870 against France, which was seen by Germans as the greatest enemy to a united Germany. At the same time, Bavaria increased its political, legal, and trade ties with the North German Confederation. In 1870, war erupted between France and Prussia in the Franco Prussian War. The Bavarian Army was sent under the command of the Prussian Crown Prince Frederick against the French Army. With France's defeat and humiliation against the combined German forces, it was Ludwig II who proposed that Prussian King Wilhelm I be proclaimed German Emperor (Kaiser) of the new German Empire (Deutsches Reich), which occurred in 1871 at the German occupied Palace of Versailles, France. The territories of the German Empire were declared, which included the states of the North German Confederation and all of the south German states, with the major exception of Austria. The empire also annexed the formerly French territory of Alsace Lorraine, due in large part to Ludwig's desire to move the French frontier away from the Palatinate. Bavaria's entry into the German Empire changed from jubilation over France's defeat to dismay shortly afterward because of the direction Germany took under the new German Chancellor and Prussian Prime Minister, Otto von Bismarck. The Bavarian delegation under Count Otto von Bray Steinburg had secured a privileged status for the Kingdom of Bavaria within the German Empire (Reservatrechte). The Kingdom of Bavaria was even able to retain its own diplomatic body and its own army, which would fall under Prussian command only in times of war. After Bavaria's entry into the empire, Ludwig II became increasingly detached from Bavaria's political affairs and spent vast amounts of money on personal projects, such as the construction of a number of fairytale castles and palaces, the most famous being the Wagnerian style Neuschwanstein Castle. Ludwig used his personal wealth to finance these projects, and not state funds, and the construction projects landed him deeply in debt. These debts caused much concern among Bavaria's political elite, who sought to persuade Ludwig to cease his building; he refused, and relations between the government's ministers and the crown deteriorated. At last, in 1886, the crisis came to a head. A medical commission appointed by the cabinet declared Ludwig insane and thus incapable of reigning. His uncle, Prince Luitpold, was appointed as regent. A day after Ludwig's deposition, the king died mysteriously after asking the commission's chief psychiatrist to go on a walk with him along Lake Starnberg (then called Lake Würm). Ludwig and the psychiatrist were found dead, floating in the lake. The official autopsy listed cause of death as suicide by drowning, but some sources claim that no water was found in Ludwig's lungs. While these claims could be explained by dry drowning, they have also led to conspiracy theories of political assassination.
Регенттік және институционалдық реформа
Тақтың мұрагері Людвигтің інісі Отто болды. Алайда, Отто ұзақ жылдар бойы психикалық аурумен күресіп, үш жыл бұрын медициналық бақылауға алынған еді. Мемлекет басшысының міндеттері іс жүзінде князь Люитпольдтің қолында болды, ол Оттоның регенті ретінде қызметін жалғастырды. 1886 жылдан 1912 жылға дейін князь-регент Люитпольдтің билігінде Бавария мен Пруссия арасындағы қарым-қатынас суық болды. Бавариялықтар Бисмарктің Културкампф арқылы католиктерге қарсы бағытталған саясатын, сондай-ақ Пруссияның империядағы стратегиялық үстемдігін еске алды. Бавария Германиядағы Пруссияның үстемдігіне наразылық білдіріп, 1900 жылы императордың туған күнінде мемлекеттік ғимараттарда тек бавариялық туды ғана желбіретуге рұқсат беріп, пруссиялық тудың ілуіне тыйым салды. Бұл шешім кейіннен өзгертіліп, неміс императорлық туы бавариялық тудың қасында ілуге рұқсат берілді. 1868 жылы құрылған католиктік консервативті Патриоттық партия Бавария Ландтагының (Парламент) жетекші партиясы болды. 1887 жылы партияның атауы Бавария орталығы деп өзгертілді. 1893 жылы парламентке социал-демократтар сайланды. 1903 жылдан бастап әйелдерге де университетте оқуға мүмкіндік берілді. 1906 жылы сайлау реформасы парламент сайлауын тікелей сайлауға ауыстырды. 1912 жылы орталық саясаткер Георг фон Гертлингтің тағайындалуымен князь-регент Ландтаг көпшілігінің өкілі басқаратын үкіметті алғаш рет құрды. Люитпольдтің регенттік жылдары Бавариядағы өнер мен мәдениеттің өркендеуімен ерекшеленді және «Принц-регент жылдары» деп аталды. 1912 жылы Люитпольд қайтыс болды, ал оның ұлы, князь-регент Людвиг, регенттік міндетін өз мойнына алды. Бұл кезде Оттоның билікке ие бола алмайтыны анық болды және Людвигтің өз құқығымен король болуына қолдау артты. 6 қарашада, Ландтаг оған рұқсат берген заңды қабылдағаннан кейін бір күн өткен соң, Людвиг регенттікті тоқтатып, Оттоны тақтан түсірді және өзін Бавария королі Людвиг III деп жариялады. Люитпольдтің регенттігі, көбінесе «принц-регенттің кезеңі» деп аталатын, Бавария мүдделерінің Германия империясының мүдделеріне бағынуының біртіндеп жүзеге асу дәуірі болды. Бұл өзгеріс, бұрынғы король Людвиг II-нің бақытсыз аяқталуымен байланысты, Бавария монархиясының үзілуін одан да күшейтті. Тарихшылардың пікірінше, 1913 жылғы конституциялық түзету корольдік биліктің үздіксіздігіне шешуші соққы берді, өйткені бұл өзгеріс Ландтагтың өкілдер палатасы ретінде қабылдады және тиісінше, толық парламенттік үкіметке қарай жасалған алғашқы қадамды білдірді. Бүгінде осы екі оқиғаның байланысы 1918 жылғы қараша революциясы кезінде Бавария патшалығының қарсылықсыз аяқталуының басты себебі деп есептеледі. Алайда, Люитпольд өзінің 26 жылдық регенттігі барысында қарапайымдылығымен, қабілетімен және халыққа жақындығымен азаматтарының бастапқы алаңдаушылығын жеңіп, оларды ынталандыра білді. Бұл князь-регент жылдары Баварияның алтын ғасырына айналды, тіпті «ертегі король» Людвиг II-ге қайғырушылар да болды, олардың еске алулары бүгінгі күнге дейін халық арасында сақталып келеді.
The crown passed to Ludwig's brother Otto. However, Otto had a long history of mental illness and had been placed under medical supervision three years earlier. The duties of head of state actually rested in the hands of Prince Luitpold, who continued to serve as regent for Otto. During the regency of Prince Regent Luitpold, from 1886 to 1912, relations between Bavaria and Prussia remained cold, with Bavarians remembering the anti Catholic agenda of Bismarck's Kulturkampf, as well as Prussia's strategic dominance over the empire. Bavaria protested Prussian dominance over Germany and snubbed the Prussian born German Emperor, Wilhelm II, in 1900, by forbidding the flying of any other flag other than the Bavarian flag on public buildings for the emperor's birthday, but this was swiftly modified afterwards, allowing the German imperial flag to be hung beside the Bavarian flag. The Catholic, conservative Patriotic Party founded in 1868 became the leading party in the Bavarian Landtag (Parliament). In 1887, its name was changed to Bavarian Centre. In 1893, the Social Democrats were elected to the parliament. From 1903, university education was also possible for female students. Electoral reforms changed the elections of the parliament from indirect to direct elections in 1906. With the Centre politician Georg von Hertling the Prince Regent appointed a government headed by a representative of the Landtag's majority for the first time in 1912. Luitpold's years as regent were marked by tremendous artistic and cultural activity in Bavaria where they are known as the Prinzregentenjahre ("The Prince Regent Years"). In 1912, Luitpold died, and his son, Prince Regent Ludwig, took over as regent. By then, it had long been apparent that Otto would never be able to reign, and sentiment grew for Ludwig to become king in his own right. On 6 November, a day after the Landtag passed a law allowing him to do so, Ludwig ended the regency, deposed Otto and declared himself King of Bavaria as Ludwig III. The Prinzregentenzeit ("prince's regent's time"), as the regency of Luitpold is often called, was an era of the gradual transfer of Bavarian interests behind those of the German Empire. In connection with the unhappy end of the preceding rule of King Ludwig II this break in the Bavarian monarchy looked even stronger. Finally, the constitutional amendment of 1913 brought the determining break in the continuity of the king's rule in the opinion of historians, particularly as this change had been granted by the Landtag as a House of Representatives and meant therefore indirectly the first step toward full parliamentary government. Today the connection of these two developments is regarded as a main cause for the unspectacular end of the Bavarian kingdom without opposition in the course of the November revolution of 1918. However the course of his 26 year regency Luitpold knew to overcome, by modesty, ability and popularity, the initial uneasiness of his subjects. These prince regent's years were transfigured, finally—above all in the retrospect – to a golden age of Bavaria, even if one mourned the "fairy tale king" Ludwig II, which happens in a folkloric nostalgic manner till this day.
Әскери автономия
Неміс империясы құрылғаннан кейін, бірқатар келісімдер әртүрлі мемлекеттік әскери күштердің көп бөлігін Пруссияның Соғыс министрлігінің тікелей басқаруына көшірді. Алайда, Бавария бейбіт уақытта белгілі бір тәуелсіздігін сақтап, оның екі (кейін үш) әскер корпусы Пруссияның әскери тізімінен тыс қалды. Баварияның жаяу әскері мен атқыштар полктері тарихи ашық көк және жасыл түсті униформаларын сақтап, армияның көп бөлігінде қабылданған пруссиялық үлгіден ерекшеленді. Баварияның әрбір әскери қызметшісі король Людвигке адалдық серт берді, бірақ соғыс кезінде бұл бағыну уәдесі жоғары қолбасшы ретінде кайзер Вильгельмге берілді. 1914 жылдың шілдесінде Бавария армиясының саны 92 400 адамды құрады, бұл жалпы Императорлық Германия армиясының 11 пайызына тең болды.
With the establishment of the German Empire, a series of conventions brought the bulk of the various state military forces directly under the administration of the Prussian War Ministry. Bavaria however maintained a degree of autonomy in peacetime, with its own two (later three) army corps remaining outside the Prussian order of battle. The Bavarian infantry and cavalry regiments retained their historic light blue and green uniforms, distinctive from the Prussian model adopted throughout most of the army. The individual Bavarian soldier swore an oath of loyalty to King Ludwig, though in wartime this pledge of obedience was extended to Kaiser Wilhelm as supreme commander. In July 1914, the Bavarian Army numbered 92,400 or 11 percent of the total Imperial German Army.
Бірінші дүниежүзілік соғыс және патшалықтың соңы
1914 жылы Австрия-Мажарстанның Сербияға шабуыл жасауы және босниялық серб ұлтшылы тарапынан Австрияның эрцгерцогы Франц Фердинандтың қаза болуына байланысты одақтар арасында қақтығыс орын алды. Германия бұрынғы қарсыласы, енді одақтасы Австрия-Мажарстанның жағына шығып, Франция мен Ресейге соғыс жариялады. Германияның бейтарап Бельгияны басып алуынан кейін Ұлыбритания Германияға соғыс жариялады. Бастапқыда Баварияда және Германияның барлық аймақтарында көптеген жастар әскерге құлшыныспен шақырылды. Соғыс басталған кезде король Людвиг III Баварияның қолдауын білдіре отырып, Берлинге ресми хабарлама жіберді. Кейін Людвиг Бавария үшін (Эльзас және Бельгиядағы Антверпен қаласы) аннексия талап етті, теңізге шығу мақсатында. Оның құпия ниеті – жеңіске жеткеннен кейін Германия империясы шеңберінде Пруссия мен Бавария арасындағы күш тепе-теңдігін сақтау болатын. Батыс майдандағы соғыс тоқтап, қанды бола бастағанда, бавариялықтар, көптеген немістер сияқты, соғыстан шаршады. 1917 жылы Баварияның премьер-министрі Георг фон Гертлинг Германия канцлері және Пруссия премьер-министрі болды, ал Отто Риттер фон Дандл Баварияның жаңа премьер-министрі тағайындалды. Пруссияға соқыр адалдық көрсеткені үшін айыпталған Людвиг III соғыс барысында халық арасында абыройын жоғалтты. 1918 жылы патшалық одақтастармен жеке бейбіт келісімге келуге тырысты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. 1918 жылға қарай Бавария мен Германияда азаматтық наразылық күшейді, Пруссияның гегемониясына қарсылық және Баварияның тәуелсіздік көзқарастары осының негізгі себептері болды. 1918 жылдың 7 қарашасында Людвиг Германия революциясының басталуына байланысты отбасымен бірге Мюнхен резиденциясынан қашып кетті. Ол Германия империясындағы монархтардың алғашқысы болып тақтан түсті, кейіннен Кайзер де Германия тағынан бас тартты. Людвиг уақытша тұру үшін Австрияға барып орналасты. 12 қарашада ол Аниф декларациясын жариялап, қазіргі жағдайларда "үкіметті басқаруға қабілетсіз" екенін мәлімдеді. Осыған сәйкес, ол өзіне адал болған әскерлерін және шенеуніктерін анттарынан босатты. Формальды түрде тақтан түспегенімен, социалистік үкімет басшысы Курт Эйснер Людвигтің мәлімдемесін осылай түсініп, Виттельсбах әулетінің құлағанын жариялады. Осылайша Виттельсбах әулетінің 700 жылдық билігі аяқталды, ал бұрынғы Бавария патшалығы Бавария Халық Республикасы болып қайта құрылды. 1921 жылы Людвиг III-тің қосылуы монархияны қайта орнатуға мүмкіндік береді деп күтілді. Монархия жойылғанына қарамастан, бұрынғы король бұрынғы патшалық отбасы, Бавария үкіметі, әскери шенеуніктер және шамамен 100 000 көрерменнің қатысуымен патшалық салт-дәстүрлеріне сәйкес жерленді. Баварияның мұрагерлік ханзадасы Руппрехт әкесінің қазасынан кейін монархияны күшпен қайта орнатуға тырыспады, оның орнына заңды жолмен осы мәселені шешуді жөн көрді. Мюнхен архиепискобы, кардинал Михаэль фон Фальхабер, қосылу рәсімінде монархияға деген адалдығын білдірді, ал Руппрехт тек туғаннан бергі құқықтарына ие болғанын мәлімдеді.
In 1914, a clash of alliances occurred over Austria Hungary's invasion of Serbia following the assassination of Austrian Archduke Franz Ferdinand by a Bosnian Serb militant. Germany went to the side of its former rival turned ally, Austria Hungary, and declared war on France and Russia. Following the German invasion of neutral Belgium the United Kingdom declared war on Germany. Initially, in Bavaria and all across Germany, many recruits flocked enthusiastically to the Army. At the outbreak of the war, King Ludwig III sent an official dispatch to Berlin, to express Bavaria's solidarity. Later Ludwig even claimed annexations for Bavaria (Alsace and the city of Antwerp in Belgium, to receive access to the sea). His hidden agenda was to maintain the balance of power between Prussia and Bavaria within the German Empire after a victory. Over time, with a stalemated and bloody war on the western front, Bavarians, like many Germans, grew weary of the conflict. In 1917, the Bavarian Prime Minister Georg von Hertling became German Chancellor and Prime Minister of Prussia; Otto Ritter von Dandl became the new Prime Minister of Bavaria. Accused of showing blind loyalty to Prussia, Ludwig III became increasingly unpopular during the war. In 1918, the kingdom attempted to negotiate a separate peace with the allies but failed. By 1918, civil unrest was spreading across Bavaria and Germany, Bavarian defiance to Prussian hegemony and Bavarian separatism being key motivators. On 7 November 1918, Ludwig fled from the Munich Residenz with his family due to the outbreak of the German Revolution. He was the first of the monarchs in the German Empire to be deposed; only days later, the Kaiser abdicated the German throne. Ludwig took up residence in Austria for what was intended to be a temporary stay. On 12 November, he issued the Anif declaration, declaring that under the circumstances, he was "in no position to lead the government." Accordingly, he released his soldiers and officials from their oath to him. Although he never formally abdicated, the socialist led government of Kurt Eisner took Ludwig's declaration as such and declared the House of Wittelsbach deposed. With this, the 700 year rule of the Wittelsbach dynasty came to an end, and the former Kingdom of Bavaria became the People's State of Bavaria. The funeral of Ludwig III in 1921 was feared or hoped to spark a restoration of the monarchy. Despite the abolition of the monarchy, the former king was laid to rest in front of the former royal family, the Bavarian government, military personnel, and an estimated 100,000 spectators, in the style of royal funerals. Rupprecht, Crown Prince of Bavaria did not wish to use the occasion of the passing of his father to attempt to re establish the monarchy by force, preferring to do so by legal means. Cardinal Michael von Faulhaber, Archbishop of Munich, in his funeral speech, made a clear commitment to the monarchy while Rupprecht only declared that he had stepped into his birthright.
География, әкімшілік аймақтар мен халық саны
Наполеон Рейн конфедерациясын құрып, Бавария 1806 жылы корольдік мәртебе алғанда, оның жер көлемі екі есеге артты. Тироль (1806–1814) және Зальцбург (1810–1816) уақытша Баварияға қосылды, бірақ кейін Габсбург/Австрия билігіне қайтарылды (Тироль) немесе берілді (Зальцбург). Ал 1815 жылы Рейн Пфальцы мен Франкония Баварияға қосылды. Корольдік құрылғаннан кейін мемлекет толығымен қайта ұйымдастырылды және 1808 жылы Баварияда Крейс (жекеше – Крейс) деп аталатын 15 әкімшілік округ (Regierungsbezirke, жекеше – Regierungsbezirk) құрылды. Олар француз департаменттерінің үлгісімен жасалды, көлемі мен халқы шамамен бірдей болды және негізгі өзендерінің аттарымен аталды: Альтмюль, Эйсак, Эч, Ильер, Инн, Исар, Лех, Майн, Нааб, Обердонау, Пегниц, Реген, Резат, Салзах және Унтердонаукрейс. 1810 және 1815 жылдары аумақтық өзгерістердің көптігіне байланысты округтерді түзету қажет болды және Крейстердің саны 8-ге дейін азайтылды: Исар, Унтердонау, Обердонау, Реген, Резат, Унтермен, Обермен және Райнкрейс. 1838 жылдан бастап король Людвиг I-нің бастамасымен Крейстер тиісті аймақтың бұрынғы тарихи тайпалары мен аймақтарының аттарымен қайта аталды: Жоғарғы Бавария, Төменгі Бавария, Швабия және Нойбург, Жоғарғы Пфальц және Регенсбург, Орта Франкония, Төменгі Франкония және Ашафенбург, Жоғарғы Франкония және Пфальц. Кейіннен Нойбург, Регенсбург және Ашафенбург қалаларының атаулары алынып тасталды. Сәйкесінше, король өзінің титулдарын Людвиг, Бавария королі, Франкония герцогы, Швабия герцогы және Рейн Палатин графы деп өзгертті, және олар оның мұрагерлеріне сақталды. Бавария алған Пфальц негізінен бұрынғы Сайлау Пфальцының батыс бөлігі болды. Людвигтің бұрынғы шығыс бөлігін де алу жоспары іске аспады. Бавариялық Виттельсбах әулетінің бұрынғы иелігі 1815 жылы бөлінді, Рейннің шығыс жағалауындағы Мангейм мен Гейдельберг бұрынғы астанасы Баденнің Ұлы Герцогтығына берілді. Баварияға батыс жағалау Тироль мен Зальцбургты жоғалтқаны үшін өтемақы ретінде берілді. Бавария жеңілген Австрия тарапында болған Австрия-Пруссия соғысынан (1866) кейін бірнеше Төменгі Франкония округтерін Пруссияға беруге мәжбүр болды. Саксен-Кобург және Гота герцогтігі ешқашан Бавария Корольдігінің құрамына кірген жоқ, өйткені ол 1920 жылы ғана Баварияға қосылды. Остхайм 1945 жылы Баварияға қосылды. 20 ғасырдың бірінші жартысында Kreis және Bezirk терминдері Regierungsbezirk және Landkreis терминдеріне алмастырылды.
When Napoleon established the Confederation of the Rhine, and Bavaria became a kingdom in 1806, its land area doubled. Tyrol (1806–1814) and Salzburg (1810–1816) were temporarily united with Bavaria but then returned (Tyrol) or ceded (Salzburg) to Habsburg/Austrian rule. In return the Rhenish Palatinate and Franconia were annexed to Bavaria in 1815. After the founding of the kingdom the state was totally reorganised and, in 1808, divided into 15 administrative government districts (Regierungsbezirke, singular Regierungsbezirk) in Bavaria called Kreise (singular Kreis). They were created in the fashion of the French departements, quite even in size and population, and named after their main rivers: Altmühl , Eisack , Etsch , Iller , Inn , Isar , Lech , Main , Naab , Oberdonau , Pegnitz , Regen , Rezat , Salzach and Unterdonaukreis. Because of the numerous territorial changes in 1810 and 1815, the divisions needed to be adjusted and the number of Kreise was reduced to 8: Isar , Unterdonau , Oberdonau , Regen , Rezat , Untermain , Obermain and Rheinkreis. As of 1838, at the instigation of King Ludwig I, the Kreise were renamed after the former historical tribes and territories of the respective area in: Upper Bavaria, Lower Bavaria, Swabia and Neuburg, Upper Palatinate and Regensburg, Middle Franconia, Lower Franconia and Aschaffenburg, Upper Franconia and Palatinate. The town names of Neuburg, Regensburg and Aschaffenburg were later dropped. Accordingly, the king changed his royal titles to Ludwig, King of Bavaria, Duke of Franconia, Duke in Swabia and Count Palatine of the Rhine and these were retained by his successors. The Palatinate which Bavaria had acquired was mainly the western part of the former Electoral Palatinate. Ludwig's plan to acquire also the former eastern part could not be realized. The electorate, a former dominion of the Bavarian Wittelsbach dynasty, had been split up in 1815, the eastern bank of the Rhine with the former capital Mannheim and Heidelberg was given to the Grand Duchy of Baden. The western bank was granted to Bavaria as compensation for the loss of Tyrol and Salzburg. After the Austro Prussian War (1866) in which Bavaria had sided with defeated Austria, it had to cede several Lower Franconian districts to Prussia. The Duchy of Saxe Coburg and Gotha was never part of the Kingdom of Bavaria since it was annexed to Bavaria only in 1920. Ostheim was added to Bavaria in 1945. In the first half of the 20th. century, the initial terminology of Kreis and Bezirk gave way to Regierungsbezirk and Landkreis.