Шындық пен әзіл: Сайлау науқаны және саяси манипуляциялар

Кіріспе

2005 жылы Аль Франкеннің "Шындық (әзілмен)" кітабы – 2005 жылдың қазанында жарық көрген Аль Франкеннің американдық саяси сатира және юмор жинағы. Кітаптың негізгі тақырыбы 2004 жылғы президенттік сайлау және Франкеннің республикашылдардың жеңіске жеткен стратегиясын зерттеуі, сондай-ақ олардың болашақтағы құлдырауына алып келетін саяси шектен шығудың мысалдары. Соңында ол бірнеше болжам жасайды.

Қорқыныш

Франкен «Буштың жеңісі: қорқыныш» тақырыбын түсіндіру үшін 2004 жылғы сайлау науқанынан бірнеше цитаталар келтіреді. Науқан жүргізушілер бірнеше жағдайда 9/11 оқиғаларын пайдаланып, президент Буштың мықты әскери басшы екенін, ал Джон Керридің шешімсіз екенін көрсетуге тырысты. Франкен 9/11 комиссиясынан тікелей цитаталар келтіріп, Буш ЦРУ-дан түскен бірнеше маңызды хабарламаларды назарға алмағанын немесе елемегенін айтады, егер олар орындалғанда шабуылдардың алдын алуға болар еді. Франкен сондай-ақ, Билл Клинтон 2000 жылдың 1 қаңтарында болашақ шабуылдар туралы ұқсас хабарлама алғанын және дереу қауіпсіздік деңгейін көтеріп, террористік әрекеттердің алдын алғанын жазады. Ол сонымен қатар террорды басқару теориясы және оның 2004 жылғы науқанмен байланысы туралы, соның ішінде республикашылдардың, әсіресе ұлттық конвенцияда Ирак соғысын 9/11 террористік шабуылдарымен шатастыруы туралы айтады. 2004 жылғы Республикалық Ұлттық Конвенцияда Осама бен Ладен туралы көтерілген мәселе өте аз болды, оның «Әл-Қаида» террористік ұйымы 9/11 оқиғаларын ұйымдастырды деп саналады; телеарналардың ең бағалы уақытында сөйлеген барлық спикерлердің арасында тек Нью-Йорк штатының сол кездегі губернаторы Джордж Патаки бір рет айтқан. Ал «террор», «терроризм», «террорист» сөздері, Ирак, Ирак диктаторы Саддам Хусейн және 9/11 туралы айтылған сөздердің саны барлығы 178 рет құрады. Бір тарау 9/11 оқиғасының Буш үшін, блогер Дуайт Мередиттің әйелі айтқандай, «кішкентай қара көйлек» ретінде қолданылғанын, оны кез келген жағдайға киюге және кез келген әрекетті ақтауға болатын нәрсе ретінде зерттейді.

Жасыратыны

"Бұш қалай жеңді: Құбылыс" деген еңбегінде Франкен 2004 жылғы сайлау кезінде Джон Керридің батырлық медальдарының іс жүзінде қорқынышқа негізделгенін айыптаған "Шындық үшін жылдам қайықтар ардагерлері" тобының айыптауларын қарастырады. Керридің Вьетконг салдатын өлтіруіне қатысты оқиғаның куәсі топ мүшелерінің ешқайсысы болған жоқ. Бұған қоса, топ Керридің қашып баруға тырысқан, мүмкін қарусыз және жараланған жасөспірімді артынан атып өлтіргенін күмәнді түрде мәлімдеді. Франкен сол жерде болған сарбаздардың куәліктерін пайдаланып, Керридің бастапқы нұсқасының дұрыс екенін жорамалдайды. Франкен сондай-ақ 2004 жылы Тед Коппелдің Вьетнамға барып, Вьетконг шабуылының командирімен жеке сөйлескен оқиғасын келтіреді, ол Керри өлтірген адамның ересек екенін растады, ал әскери тізілімдерде ол адамда граната тартқыш болғаны көрсетілген. Бөлiм Франкеннің Карл Роувтың жала жабу деректерін зерттеуімен аяқталады. Джон Маккейн туралы қысқаша айтылады, ол Роувтың (Буш 2000 жылы республикалық президенттікке үміткерлік іздеу кезінде) Маккейннің асырап алған Бангладештік қызы Бриджиттің шын мәнінде афроамерикалық қыз екені туралы мәлімдемесінің құрбаны болды, бұл мәлімдеме жағымсыз жарнамалық науқан арқылы таратылды. Бұл тарауда сонымен қатар Алабама Жоғарғы сотының судьясы Марк Кеннеди туралы толық мәлімет бар, оның балаларды қорғау жөніндегі қызметі педофилия айыптауына айналдырылды. Осы тұста Франкен "Роувтың тудырған септикалық шоктан" ауруханаға түскенін жазады. Келесі тарауда, "Қысқаша қалпына келтіруге қатысты ескерту", Буштің сайлау кампаниясынан ауысып, Fox News арнасының жеке тұлғасы Шон Ханнитидің Керриге қатысты үнемі қайталайтын жалған жала жабуларын жоққа шығарады, олардың әрқайсысына Франкен Ханнитиге қатысты жалған жаламен жауап береді. "Зелл сияқты достары бар" деген келесі тарауда 2004 жылғы Республикалық Ұлттық конвенцияда сенатор Зелл Миллердің (Д-Джорджия) сөйлеген негізгі сөзі егжей-тегжейлі қарастырылады. Франкен сөзінде Керридің әскери бюджетке берген "жоқ" дауысын АҚШ әскерилерін қолдамау ретінде бұрмалағанын атап өтті. Франкен сондай-ақ Миллердің 2001 жылдың 1 наурызында Керриді "әскери күштерді нығайту үшін жұмыс істеген" адам ретінде мақтағанын айтады және Миллердің 2004 жылғы негізгі сөзін басқа екі сөзбен салыстырады: 1992 жылғы Демократиялық Ұлттық конвенцияда ол республикалық саясатты "бөлініс пен алдау" деп айыптады, ал 2004 жылғы Демократиялық Ұлттық конвенцияда Барак Обаманың сөзімен.

In "How Bush Won: Smear," Franken addresses the accusations of the Swift Boat Veterans for Truth group that alleged during the 2004 election that John Kerry's medals for valor were actually based on an act of cowardice. The incident, involving Kerry's killing of a Viet Cong soldier, was not witnessed by any of the group's members. Moreover, the group dubiously claimed that Kerry shot a potentially unarmed and wounded teenager in the back while he attempted to escape. Franken surmises, using the testimony of the soldiers who were actually there, that Kerry's original version is the correct version. Franken also quotes a Ted Koppel story from 2004 when Koppel went to Vietnam and spoke personally with the commander of the Vietcong attack, who verified the man killed by Kerry was an adult, and military records that show the man was in possession of a grenade launcher. The chapter ends with Franken delving into Karl Rove's record of smears. John McCain is mentioned briefly, as the victim of a claim by Rove (during Bush's 2000 search for the Republican presidential nomination) that McCain's adopted Bangladeshi daughter Bridget was actually an illegitimate African American daughter, a claim which was spread via in infamous push poll. The chapter also contains a detailed account of Alabama Supreme Court justice Mark Kennedy, whose record of advocacy for children was twisted into an accusation of pedophilia. At this point, Franken writes that he has been hospitalized with "Rove induced septic shock." The chapter that follows, "A Brief Recuperative Debunk," shifts away from the Bush campaign to debunk a litany of false smears of Kerry consistently repeated by Fox News Channel personality Sean Hannity—to each of which Franken retaliates with an acknowledged as false anti Hannity smear. The following chapter, "With Friends Like Zell," examines in detail the keynote speech at the 2004 Republican National Convention, delivered by Senator Zell Miller (D–Georgia). In particular, Franken brings to light how the speech misrepresented Kerry's "nay" votes on military budgets as a lack of support of the U. S. military. Franken also talks about how, as recently as March 1, 2001, Miller praised Kerry as one who "has worked to strengthen our military", and contrasts Miller's 2004 keynote convention speech with two other ones: the one he gave at the 1992 Democratic National Convention—in which he denounced Republican politics of "division and diversion"—and with Barack Obama's speech at the 2004 Democratic National Convention.

Қияндар

"Бұш қалай жеңіске жетті: Квирлер" геяқтардың некесін Керриді қолдаған белгілі бір сайлаушыларды бөліп алу үшін пайдаланылған күйреу тудыратын мәселе ретінде қолдану жолдарын сипаттайды. Бұл кітапта республикашылар Керридің позициясын дұрыс емес көрсетуге сүйенгені, оның геяқтардың некесін қолдайтынын айтып, оның пікірін бұрмалағаны жазылған. Франкен Джон Керридің нақты ұстанымын түсіндіреді: Керри гомосексуалды азаматтық одақтарды заңмен мойындайды, бірақ толыққанды неке құқығын қолдамайды. Франкен бұл пікірмен келіспесе де, Керридің кем дегенде 1996 жылдан бері осы пікірде екенін айтады. Франкен наразылық білдірушілердің суреттерін және "Геяқтардың некесін қолдаңыз, Джон Керриге дауыс беріңіз" деген жазбалары бар қызыл және шешімді штаттардағы үнқағаздарды көрсетеді. Франкен бұл наразылық білдірушілерді сайлаушыларға әсер ету үшін геяқтардың некесіне қатысты даулы мәселені пайдаланған республикашылардың жұмысқа алғанын болжайды. "Қорқыныш, қаралау және геяқтар" күштерінің Бушты сайлауда жеңіске жеткізгенін қорытындылағаннан кейін, Франкен діни консерваторлардың жауабын атап өтеді, олар оның жеңісі дауыс беруге шақыруға жасаған күш-жігерінің нәтижесі деп ынталы түрде мәлімдеді. Олар Киелі кітап оларды құдіретті еткенін ойлады. Бірақ Құдайдың басқа жоспары болды", - деп қорытындылайды ол, содан кейін кітаптың екінші бөлімінде республикашылардың шамадан тыс әрекеттері туралы сөз қозғайды. Алайда, осы тарауды осы оймен аяқтағаннан кейін, Франкен алдымен өзінің діни сенімі туралы қысқа тарау жазу үшін тоқтайды, ол "Ал Франкен Құдай туралы айтады" деп аталады.

Эпилог: Үміттің қайта тірілуі

Эпилог құрамына Франкеннің 2015 жылдың 2 қазанында немерелеріне жазған хаты кіреді. Франкеннің алдағы жылдарға жасаған болжамдары (кітап 2005 жылы жарық көрген):

Франкен өзінің атты радио бағдарламасын жүргізген Air America радиожелісі "жай ғана радиожеліден" "халықаралық медиа алыпқа" айналады. (Шындығында, қаржылық қиындықтарға тап болған Air America 2010 жылдың қаңтар айында таратылды). Демократтар 2006 жылғы сайлауда Өкілдер палатасының бақылауын қайтарып алады, ал сол жылы өткен Сенат сайлауы 50–50 есебімен аяқталады. (Шындығында, демократтар палатаны басып алады, бірақ Сенатта 51–49 көпшілікке ие болады, оның ішінде демократтармен бірігіп жұмыс істейтін екі тәуелсіз сенатор бар). Демократтардың Конгресс жүргізген тергеулері Буш әкімшілігінің барлық мүшелері арасында кең ауқымды сыбайлас жемқорлықты анықтайды, бұл көлік министрі Норман Минетадан басқа барлық ведомство басшыларын отставкаға жіберуге мәжбүр етеді. (Шындығында, Минета 2006 жылдың 7 шілдесінде Көлік министрі лауазымынан кетті. Алайда, кітап жарық көрген кезде Буш әкімшілігінің бірнеше басқа мүшелері, соның ішінде Бас прокурор Альберто Гонзалес және Қорғаныс министрі Дональд Рамсфелд Буштың өкілеттігі аяқталғанға дейін отставкаға кетеді). 2008 жылғы президенттік жарыста аты аталмаған демократ сенатор Билл Фристті (Теннесси штаты, республикашыл) үлкен артықшылықпен жеңеді. Карл Роув Фристке түрмеден кеңес береді ("[Валери] Пламе үшін емес. Ол полицейге соққы берді"). (Шындығында, сенатор Барак Обама (Иллинойс штаты, демократ) сенатор Джон Маккейнді (Аризона штаты, республикашыл) 365 сайлаушы дауысымен жеңеді, ал Маккейн 173 дауысқа ие болады). Франкен 2008 жылы Миннесота штатынан Сенатқа үміткер болып, жеңіске жетеді. (Шындығында, Франкен Миннесотаның қазіргі республикашыл сенаторы Норм Коулманға қарсы Сенатқа үміткер болып, ұзаққа созылған сот процесі мен дауыс санаудан кейін, 2009 жылдың 30 маусымында сайлау Франкеннің пайдасына шешіледі). Джордж Буш импичментке тартылып, сотталады және жаңа сенаторлар ант бергеннен екі апта өткеннен кейін, әдеттегі жағдайда қызметтен кеткенге екі күн қалғанда, "бір түстен кейін" қайтадан іше бастайды. (Шындығында, Буш импичментке тартылмады және Буш әкімшілігінің маңызды мүшелеріне қарсы қудалау шаралары әлі күнге дейін қолданылмады). Франкен конгрессмендер Шервуд Бохлертпен (Нью-Йорк штаты, республикашыл), Джим Личпен (Айова штаты, республикашыл) және сенатор Тед Кеннедимен (Массачусетс штаты, демократ) жұмыс істегенін айтады. (Шындығында, Бохлерт 2006 жылы тағы бір мерзімге үміткер болмайды, ал Джим Лич сол жылы демократ Дэйв Лобсактан жеңіледі. Франкен Кеннедидің қайтыс болғанға дейін, 2009 жылдың 25 тамызына дейін оның жанында қызмет етеді, бірақ олар ешқандай маңызды заң жобалары бойынша ынтымақтаспайды). Барлық азаматтарға денсаулық сақтау, жанар-жағармайға тәуелділікті жою, ішкі қауіпсіздікті реформалау және әділ салық жүйесін құру бойынша заң жобалары жаңа президенттің өкілеттігінің алғашқы төрт күнінде ұсынылып, қабылданады. (Шындығында, "Пациенттерді қорғау және қолжетімді медициналық көмек туралы" заң 14 айдан кейін қабылданады, жасыл энергетика заңнамасы тоқтатылды, ал салық реформасы туралы ұсыныстар әлі де талқылануда). Президент екінші мерзімге сайланады, содан кейін Жоғарғы Сотқа ұсынылады. (Шындығында, қазіргі президент Барак Обама 2012 жылғы АҚШ президенттік сайлауында жеңіске жетеді, республикалық партияның кандидаты, Массачусетс штатының бұрынғы губернаторы Митт Ромниді 332 сайлаушы дауысымен жеңіп алады, Ромни 206 дауысқа ие болады). 2006 жылы жарық көрген кітаптың қорапша басылымында "Рахмет" деген қосымша тарау бар, бұл оның кітабы Джек Абрамоффты айыптауға ықпал еткенін білдіреді. Бұл тарауда қатты қаптамалы нұсқасы жарық көргеннен бері болған кейбір оқиғалар туралы қысқаша айтылады, олардың ішінде Катрина даулымы, вице-президент Дик Чейни Гарри Уиттингтонды атып жаралауы және Дубайдағы компаниялардың американдық порттарды басқаруы.

Air America, on which Franken was hosting a self titled talk radio program at the time of writing, has grown from being "just a radio network" to an "international media behemoth". (In reality, Air America, plagued by financial trouble, liquidates in January 2010). The Democrats reclaim control of the House of Representatives in the 2006 elections, while the Senate elections that same year end in a 50–50 split. (In reality, the Democrats do take over the House, but also end up with a 51–49 majority in the Senate—including two independents who caucus with the Democrats.) Democratic congressional investigations unearth sweeping corruption in Bush's entire cabinet, forcing the ouster of every departmental chief except for Secretary of Transportation Norman Mineta. (In reality, Mineta resigns as Transportation Secretary on July 7, 2006. Several other members of Bush's cabinet at the time the book was published, however, would resign before the end of Bush's term, including Attorney General Alberto Gonzales and Secretary of Defense Donald Rumsfeld.) The presidential race in 2008 has unnamed Democrat defeating Senator Bill Frist (R–Tennessee) in a landslide. Karl Rove advises Frist from prison ("Not because of [Valerie] Plame. He punched a cop."). (In reality, Senator Barack Obama (D–Illinois) defeats Senator John McCain (R–Arizona), with 365 electoral votes to McCain's 173.) Franken runs for Senate in Minnesota in 2008 and wins. (In reality, Franken does go on to run for Senate against Minnesota's incumbent Republican Norm Coleman, and after a prolonged legal battle and recount process, the election is resolved in Franken's favor on June 30, 2009.) George W. Bush is impeached, convicted and begins drinking again "all in the space of a single afternoon," January 18, 2009, two weeks after the new Senators are sworn in and a scant two days before he would have left office under normal circumstances. (In reality, Bush is not impeached, and there have been no prosecutions to date of major members of the Bush administration.) Franken mentions working with Congressmen Sherwood Boehlert (R–New York), Jim Leach (R–Iowa), and Senator Ted Kennedy (D–Massachusetts). (In reality, Boehlert does not seek another term in 2006, and Jim Leach is defeated by Democrat Dave Loebsack that year. Franken does serve alongside Kennedy until the latter's death on August 25, 2009, though they do not collaborate on any major bills.) Bills to provide universal health care, end dependence on fossil fuels, reform Homeland Security and create a fairer tax code are proposed and passed within the first four days of the new president's term. (In reality, the Patient Protection and Affordable Care Act passes 14 months later, green energy legislation has been stymied, and proposals for tax reform are still being debated.) The president is elected to a second term, and then is nominated to the Supreme Court. (In reality, incumbent President Barack Obama wins the 2012 US presidential election, defeating the Republican candidate, former Governor of Massachusetts Mitt Romney, by 332 electoral votes to Romney's 206.) The paperback edition, released in 2006, features an additional chapter, "You're Welcome," implying that his book had some effect in leading to the conviction of Jack Abramoff. The chapter talks briefly about some of the events that happened since the publishing of the hardcover version, among these Hurricane Katrina, Vice President Dick Cheney shooting Harry Whittington, and the management of American ports by businesses in Dubai.

Стиль

Атауынан көрініп тұрғанындай, Франкен бұрынғы жұмыстарындағы сияқты, оқылымды қызықтырақ ету үшін юморды нақты фактілермен үйлестіреді.

Сатылымдар

"Ақиқат (әзілдермен)" 2005 жылғы 13 қарашадағы New York Times газетінің қатты мұқабалы көркем емес бестселлерлер тізімінде бірінші орынға шықты. Ол он апта бойы бестселлерлер тізімінде тұрды. 2006 жылғы қазан айында жарық көрген жұмсақ мұқабалы басылымы, жұмсақ мұқабалы көркем емес бестселлерлер тізімінде 12-орында пайда болды.