Киппакс: Тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Киппакс – Англияның Батыс Йоркшир графтығындағы Лидс қаласындағы қала және азаматтық округ. Ол қаланың шығысында, Гарфорт пен Грейт Престонның жанында орналасқан. Лидс қалалық кеңесінің Киппакс және Метли бөлімі 2010 жылғы Ұлыбританияның жалпы сайлауында Элмет және Ротвелл аталған, бұрынғы Ұлыбритания парламентінің сайлау округінің бір бөлігі болды. 2011 жылғы халық санауы бойынша Киппакс округінде 9 785 адам тұрды. Орын атауының құрамында англосаксондық жеке есім – Cippa (Domesday Book нұсқасы бойынша бастапқы [tʃ] дыбысымен) немесе Cyppa (бастапқы [k] дыбысымен) және ‘пепел ағашы’ деген мағына беретін æsc [æʃ] сөздері бар болып көрінеді. Бұл ауылдың алғашқыда пепел ағаштары өскен орманда пайда болғанын көрсетеді. Атаудың айтылуы скандинавиялық ықпалды көрсетеді, мүмкін бастапқы [tʃ] дыбысының [k] дыбысына, ал [æʃ] дыбысының [ask] (кейіннен [aks]) дыбысына өзгеруінде. Киппакс сияқты жер-атаулар, әдетте, бұрынғы тұрғындар басқа аймаққа, көбінесе жұмыс іздеу үшін көшіп кеткен кезде пайда болды және олардың туған жерінің атымен анықталды. Атау алғаш рет 14 ғасырдың соңында кездеседі, ал ерте жазбалардың арасында Йоханнес де Кипакс, Йоханна Кепас және Йоханнес де Кепакс есімдері бар, олардың барлығы 1379 жылғы Йоркширдің салық тізімінде тіркелген. Ауылдың тарихи тамыры англосаксон шіркеуінің болуымен куәландырылады, ол нормандық дәуірде маңызды өзгерістерге ұшырады. Шіркеу мұнарасында саксондық қабырға құрылысының ерекше үлгісін – «балұға қабырғасын» көруге болады. Жүздеген жылдар бойы әкімшілік орталық болғанына қарамастан, халық саны аз болды және 18 ғасырдың соңына дейін ауыл шаруашылығымен айналысты, содан кейін қоңыр көмірді шағын көлемде өндіру басталды. Терең кендерді игеру және Аллертон Байвотердегі көмір қабаттарының табылуы 19 ғасырда Киппакстың солтүстік кеншілер қауымдастығына тез дамуына әкелді. Көмірді пайдалану 1873 жылы Гарфорт пен Каслфорд арасында темір жол салуға себеп болды. Жеке жолда екі аралық станция болды және ол 1951 жылы жолаушылар тасымалы үшін жабылды. Терең кендердің тоқырауына байланысты Allerton Bywater кені 1990 жылдары, 1970 жылдардан бері төмендеп келе жатқаннан кейін жабылды. Киппакс жаңа статусына бейімделді. A1/M1/M62 тас жолдарына жақын орналасқандықтан, көптеген тұрғындар қазір Лидс, Каслфорд, Лондон, Уэйкфилд немесе Йорк қалаларына жұмысқа барады. Бас көшеде тәуелсіз ет дүкендері, азық-түлік дүкендері, газет сату орындары және шағын кооператив дүкендері бар.

Kippax is a town and civil parish in the City of Leeds, West Yorkshire, England. It is situated to the east of the city, near to Garforth and Great Preston. The Kippax and Methley ward of Leeds City Council was part of the former UK Parliament constituency of Elmet, which became Elmet and Rothwell at the 2010 UK general election. The population of Kippax parish at the 2011 census was 9,785. The placename seems to be composed of an Anglo Saxon personal name Cippa (with initial [tʃ ], suggested by the Domesday Book form) or Cyppa (with initial [k ]) + æsc [æʃ] 'ash tree'. This suggests that the village was first established in a wooded area of ash trees. The pronunciation of the name seems to show Scandinavian influence, perhaps in the change from initial [tʃ ] to [k ], and more clearly in the change of [ æʃ] to [ ask] (and thereafter [ aks]). Locational surnames such as Kippax developed when former inhabitants of a place moved to another area, usually to seek work, and were best identified by the name of their birthplace. The surname first appears in the late 14th century and other early recordings include: Johannes de Kypax, Johanna Kepas, and Johannes de Kepax, who were all recorded in the Poll Tax Records for Yorkshire in 1379. The village's historical roots are evidenced by the presence of an originally Anglo Saxon church which underwent significant modification in Norman times. Typical Saxon herring bone masonry can be seen in the church tower. Despite being an administrative centre for hundreds of years, the population remained small and it was mostly agricultural until the late 18th century when coal mining began on a small scale in bell pits. The advent of deeper mining and the discovery of coal seams in Allerton Bywater saw Kippax undergo a rapid expansion into a typical northern mining community in the 19th century. Exploitation of the coal led to a railway being built between Garforth and Castleford in 1873. The single line had two intermediate stations at and It was closed to passengers in 1951. The decline in deep mining saw Allerton Bywater pit close in the 1990s having been in decline since the 1970s. Kippax adjusted to its new status as a commuter village. Its proximity to the A1/M1/M62 means that many residents now commute to Leeds, Castleford, London, Wakefield or York. The high street has a mix of independent butchers, grocers and newsagents and a small co op store.

Спорт және танымал тұлғалар

Ауылда "Kippax Welfare" регби лигасы клубы орналасқан. Оның бірінші командасы "Киппакс Найтс" деп аталады. Музыкант Роберт Харви, "The Music" тобының мүшесі, Киппакс ауылында туған.