Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай генералы (1905–1941)
Chinese general (1905–1941)
Сие Цзиньюань (Хсиэ Чиньюань; 26 сәуір 1905 – 24 сәуір 1941) – Екінші Қытай-Жапон соғысындағы Шанхай шайқасы кезінде Сиханг қоймасын қорғауға басшылық еткен танымал қытай ұлтшыл әскери шенеунік.
Xie Jinyuan (Hsieh Chin yuan; 26 April 1905 – 24 April 1941) was a Chinese Nationalist military officer famous for commanding the Defense of Sihang Warehouse during the Battle of Shanghai in the Second Sino Japanese War.
Өмірбаян
Ши Гуандун провинциясының Цзяолин ауданында дүниеге келген. Гуанчжоудағы Уампоа әскери академиясына оқуға түсіп, 1925 жылы саясат мамандығы бойынша бітірген. Өлгенге дейін Ұлттық революциялық армияда қызмет етті. Бітіргеннен кейін 2-дивизияның 5-полкына взвод командирі болып тағайындалды. 1928 жылы рота командирі болып тағайындалды. Келесі жылы дивизия Шандонгты жапон шабуылынан қорғауға қатысты, және Ши қорғаныс кезінде ауыр жарақат алды. Сауыққаннан кейін полктің пулемет батальонын басқарды, кейіннен майор атағына көтеріліп, Ухань штабына штаб қызметкері ретінде ауыстырылды. 1931 жылы 19-шы маршруттық армияның 78-ші дивизиясына тағайындалды, ал 1930 жылғы қазанда резервтік полк батальонының командирі ретінде 88-ші дивизияға ауыстырылды. 28 қаңтар оқиғасы барысында Ши жапондықтарға қарсы күреске қатысты. Кейіннен полк командирінің орынбасары болып қызмет етіп, подполковник атағына ие болды.
Xie was a born in Jiaoling County, Guangdong province. He attended the Whampoa Military Academy in Guangzhou and graduated in 1925 majoring in politics. He served in the National Revolutionary Army until his death. After graduation he was assigned to the 5th Regiment, 2nd Division as a platoon commander. In 1928 he was promoted to company commander. The next year the division was involved in the defence of Shandong from a Japanese invasion and Xie was badly wounded in the defense. After he recovered he took command of the machine gun battalion of the regiment, and was later promoted to major and transferred as a staffer to the Wuhan HQ. In 1931 he accepted an assignment to the 78th Division of the 19th Route Army, and in October 1930 he was transferred to the 88th as the battalion commander of the Reserve Regiment. Xie saw combat against the Japanese during the January 28 Incident. He later served as vice regimental commander and was promoted to lieutenant colonel.
Сиханг қоймасын қорғау
1937 жылғы 26 қазанда Чжэбэйді қорғауға қытай күштерінің жеткіліксіздігі байқалғанда, Чан Кайшы Шанхайдың батыс аймақтарын қорғау үшін барлық қытай әскерін қайтаруды қалады. Ол 3-ші әскери аймақтың міндетін атқарушы қолбасшысы Гу Чжутонгқа 88-ші дивизияны артта қалдырып, олардың шегінуін қамтамасыз етуді бұйырды. Гу жеке 88-ші дивизиямен байланысты болды және бұл жоспарға қарсы болды, сондай-ақ дивизия командирі Сунь Юаньлян да қарсы болды. Ол штаб бастығы Чжан Ботинды Гу штабына жоспарға қарсы аргументтер келтіру үшін жіберді. Алайда, екеуі де Чанның бұйрығына басуға тартынды. Сунь керісінше, шегінуді қамтамасыз етуге қалған әскерлердің саны маңызды емес екенін ұсынды. Ол (Чжан арқылы) бір немесе екі бекітілген аймақты қорғау үшін бір полк қалдыруды ұсынды, Гу бұл жоспарды мақұлдады. Бірақ өзінің штабына оралғаннан кейін Сунь полк әлі де тым көп өмірді құрбан ететініне шешім келдірді және оның орнына 423 адамға дейін азайтылған 524-ші полктің бір батальонын Сіхан қоймасындағы дивизия штабын қорғауға жіберуге бел буды. 88-ші дивизияға салыстырмалы түрде жаңа келген Сье Цзиньюань 26 қазанда Ян Руйфуды қолбасшылықтан босатып, полкті басқаруға ерікті болды. 524-ші полкке ауысқанда Сье өзінің қол астындағы ешбір адамды танымады. Ол 27 қазаннан 1 қарашаға дейін қойманың қорғанысына жетекшілік етті. Сіхан қоймасы Шанхай халықаралық қонысына жақын болғандықтан, ол әлемге танымал болды және қытай-жапон соғысын қысқа ғана болса да әлемнің назарына түсірді. Қорғаныс кезінде қыз-скаут Ян Хуймин қорғаушыларға Қытай Республикасының туын жасырын жеткізді. Ол Сье-нің жоспарлары туралы сұрағанда, ол: "Өлімге дейін қорғаныста болайық!" деп жауап берді. Оның сөздерінен қозғалған Ян елге жариялау үшін қорғаушылардың тізімін сұрады. Сье бұл жапондықтарға (қоймада толық полк орналасқан деп алданып қалған) олардың нақты күшін ашатынын түсінді. Бірақ Янның көңілін қалдырғысы келмегендіктен, ол оған 524-ші полктің бастапқы тізімін берді – 800 адам, олардың нақты санының екі есеге жуық. Осылайша Сіхан қоймасының қорғаушылары "Сегіз жүз батыр" деп аталды. 31 қазанға дейін қытай әскерлерінің қалған бөлігі шегініп, жағдайға қарай қолайлы аймақтарды қорғауға қайта орналастырылды. Жақын жердегі Шанхай халықаралық қонысы шайқастың өте жақын жерде жүріп жатқанына алаңдап, Чанға соғысты тоқтатуды өтінді. Чан соғысты жеңіп алғанын есептегендіктен, 524-ші полкті 88-ші дивизияның қалған бөлігімен қайта тобудан бұрын шетелдік жеңілдіктерге қайтаруға келісті. 1 қарашада 524-ші полк шегінді. Сіхан қоймасын қорғау кезінде олар 10 сарбазын жоғалтып, 37 сарбазы жараланды, ал жапондықтардан 200-ден астам сарбазды жойды. Бірақ олар шегінген кезде британдық әскерлер оларды тұтқындады, себебі жапондықтар егер әскерлерге шегінуге рұқсат берілсе, қонысқа басып кірумен қорқытқан. Қытай Шанхай шайқасында жеңілгенімен, Сіхан қоймасын қорғау үлкен моральдық көтеріліс болды.
On 26 October 1937, as the Chinese defense of Zhabei faltered, Chiang Kai shek wanted to withdraw all Chinese forces to defend the rural western regions of Shanghai and ordered acting commander of the 3rd Military Region Gu Zhutong to leave the 88th Division behind to cover their retreat. Gu was personally attached to the 88th Division and was vehemently against this plan, as was the division's commander Sun Yuanliang, who sent his chief of staff Zhang Boting to Gu's headquarters to argue against it. However both hesitated to go against Chiang's orders; Sun instead suggested that the number of troops left behind to cover the withdrawal would not matter. He proposed (through Zhang) that a single regiment instead be left to defend one or two fortified regions, a plan Gu approved. Back at his own headquarters, however, Sun decided that a regiment would still be too many lives wasted and decided to instead order a single over strength battalion the 524th Regiment, which had been reduced to 423 men to defend the divisional headquarters at Sihang Warehouse instead. Xie Jinyuan, relatively new to the 88th, volunteered to lead the regiment, relieving Yang Ruifu of command on 26 October. When he was transferred to the 524th Regiment, Xie was not familiar with any of the men under his command. He commanded the defense of the warehouse from 27 October til 1 November. Its proximity to the Shanghai International Settlement made it world famous and brought the war between the Chinese and Japanese to the world's attention, if only briefly. During the defense, Girl Guide Yang Huimin secretly delivered a Republic of China flag to the defenders; when she asked what Xie's plans were, he replied, "Defend to the death!" Moved, she asked for a list of the names of the defenders to announce to the entire country. Xie realized that doing so would reveal to the Japanese (who had been fooled into thinking an entire regiment was stationed at the warehouse) their real strength. However, not wanting to disappoint Yang, he gave her the original roster of the 524th Regiment 800 men, nearly double their actual strength. Thus the defenders of Sihang Warehouse became known as the Eight Hundred Heroes. By 31 October the rest of the Chinese forces had retreated and been redeployed to defend more favorable areas. The nearby Shanghai International Settlement was concerned at the combat taking place so close to them and petitioned Chiang to stop the fighting. Chiang, who considered the fight already won, agreed to withdraw the 524th Regiment to the foreign concessions before regrouping with the rest of the 88th Division. On 1 November the 524th withdrew; in the defense of the Sihang Warehouse, they lost 10 men killed and 37 wounded for over 200 Japanese killed. However, when they retreated, British troops arrested them; the Japanese had threatened to invade the Settlement if the soldiers were allowed to retreat. Though the Chinese had lost the Battle of Shanghai, the defense of Sihang Warehouse proved to be a major morale booster.
Түрмеге қамау
Сэ және "Сегіз жүз батырдың" қалғандары үш жылдан астам уақыт бойы Елді мекенде түрмеде отырды. Түрмеде отырғанда Шанхай тұрғындары әскерлерге жиі келіп, оларға қойылымдар қойып, көңіл көтеріп тұратын. Офицерлер жауынгерлер үшін шетел тілдерін, математиканы және тіпті христиан дінтануын оқытатын сыныптар ашты. Коммунистік манифестінің қытай тіліне аудармашысы Чэнь Вангдао да лагерьге кейде келіп тұратын. Солдаттар күндерін әскери жаттығулармен өткізді. Олардың күнделікті Қытай Республикасының Әнұранын шырқауын шетелдік билік үздіксіз тоқтатып, ақ орыс жалдамалылары күшпен басып тастады. Жапондықтар мен Ван Цзинвэйдің құтбасшылық үкіметі Шиді және басқа тұтқындарды олармен ынтымақтастыққа түсуге көндіруге тырысты; жапондықтар тұтқындарды қарусыздандырып, Шанхайдан босқындар ретінде кетулері жағдайында босатуға келісім берді, бірақ Ши бас тартты. Ван оны өз әскерінің штаб бастығы болуға шақырғанда да ол бас тартты, "Менің ата-анам қытай, олардың ұлы да қытай. Қытайлар ешқашан құл болмайды" деді.
Xie and the rest of the "Eight Hundred Heroes" were imprisoned in the Settlement for more than three years. During their incarceration, citizens of Shanghai often visited the troops, giving them performances and entertainment. The officers opened classes for the soldiers, teaching foreign languages, mathematics, and even Christian theology. Chen Wangdao, the Chinese translator of the Communist Manifesto, also visited the camp from time to time. The soldiers spent their days doing military drills. Their practice of singing the National Anthem of the Republic of China every day was continually disrupted by the foreign authorities, until it was violently put down by White Russian mercenaries. The Japanese and Wang Jingwei's collaborationist government attempted to persuade Xie and the other prisoners to collaborate with them; the Japanese offered to allow the Settlement to free the prisoners on the condition that they disarm and leave Shanghai as refugees, but Xie refused. When Wang invited him to be the chief of staff for his army, he refused as well, stating "my parents are Chinese and their son also is Chinese. Chinese are never slaves."
Өлім
1941 жылғы 24 сәуір күні таңертең Сие сержант Хао Дингченг және ынтымақтастық үкіметімен келісімде болған үш сарбаздың параға түсуі нәтижесінде өлтірілді. Барлық төрт шабуылшы дереу ұсталды. Оның қоштасу рәсіміне 100 мыңнан астам адам келді және ол қаза болғаннан кейін генерал-майор шеніне көтерілді.
On the morning of 24 April 1941, Xie was assassinated by Sergeant Hao Dingcheng and three other soldiers who had been bribed by the collaborationist government. All four attackers were immediately caught. More than 100,000 people turned up for his funeral and he was posthumously promoted to major general.
Жеке өмір
1929 жылы Сэй Линг Вэйченгке (凌維誠) үйленді және екі ұлы мен екі қызы болды: Юмин (幼民), Цзимин (繼民), Сюэфен (雪芬) және Ланфен (蘭芬).
Xie married Ling Weicheng (凌維誠) in 1929, and had two sons and two daughters: Youmin (幼民), Jimin (繼民), Xuefen (雪芬) and Lanfen (蘭芬).
Мұра
Сье Цзиньюаньның денесі Сингапур жолының (қазіргі Юяо жолы) бойындағы шағын бақшаға жерленді, онда бұрын оның жатақханасы орналасқан. 1947 жылы Шанхай қалалық үкіметі солдаттар тұрған Цзяоюань саябағын Цзиньюань саябағы деп атады, ал жақын жердегі 12-ші округтің бастауыш мектебін 12-ші округ Цзиньюань ұлттық бастауыш мектебі деп қайта атады. Қойманың батысындағы жол Цзиньюань жолы деп аталды. Оның қабірі Мәдени революция кезінде Қызыл гвардияшылар тарапынан қиратылды. 1983 жылдың 16 сәуірінде Сьедің қабірі Вангуо мемлекеттік кесенесіне көшірілді. Сол жылы казарма аумағы қайта жаңартылып, Цзиньюань аллеясы деп аталды. 1986 жылдың наурыз айында Сьенің туған қаласы Цзяолин қалалық кеңесі оның құрметіне ескерткіш орнатты, ал оның бітірген мектебі Цзянькенг бастауыш мектебі Цзиньюань бастауыш мектебі деп өзгертілді. 2005 жылы Қытайдың Екінші Қытай-Жапон соғысындағы жеңісінің 60 жылдығы мен Екінші дүниежүзілік соғыстағы Одақтастардың жеңісін тойлауға арналған China Telecom тақырыптық телефон карточкаларының жиынтығы шығарылды. Бір карточкада Сиханг қоймасы мен Сье Цзиньюань суреті бейнеленген.
Xie Jinyuan's body was interred in a small garden along Singapore Road (now Yuyao Road) where his bunk used to be. In 1947 the Shanghai city government renamed Jiaoyuan Park, where the soldiers lived, to Jinyuan Park, and renamed an elementary school in the vicinity 12th District Jinyuan National Elementary School. The road to the west of the warehouse was renamed Jinyuan Road. His grave was destroyed by Red Guards during the Cultural Revolution. On 16 April 1983, Xie's grave was moved to the Wanguo Public Mausoleum. In the same year, the barracks area was rebuilt and named Jinyuan Alley. In March 1986 the city council of Xie's hometown, Jiaoling, Guangdong, set up a monument in his honour, and his alma mater Jiankeng Elementary School was renamed Jinyuan Elementary School. In 2005, to celebrate the 60th anniversary of the Chinese victory in the Second Sino Japanese War, as well as the Allied victory in World War II, China Telecom released a set of themed telephone cards. One card featured Sihang Warehouse and Xie Jinyuan.