Кіріспе
Американдық физик, парапсихолог және жазушы Рассел Тарг (1934 жылғы 11 сәуірде туған) – американдық физик, парапсихолог және жазушы. Ол қашықтан көру саласындағы жұмыстарымен ең көп танымал. Тарг 1972 жылы Стэнфорд зерттеу институтына (SRI) қосылды, онда ол және Гарольд Э. Путхофф парапсихологиялық тәсілдерді пайдаланып, алыс немесе көрінбейтін нысана туралы түйсіктер табу практикасы үшін «қашықтан көру» терминін енгізді. Кейін ол Путхоффпен бірге АҚШ Қорғаныс барлау агенттігінің «Жұлдыздық қақпа» жобасы бойынша жұмыс істеді. Таргтың қашықтан көру жөніндегі жұмысы псевдоғылым деп сипатталды және жеткіліксіз ғылыми дәлелдері үшін сынға ұшырады.
Russell Targ (born April 11, 1934) is an American physicist, parapsychologist, and author who is best known for his work on remote viewing. Targ joined Stanford Research Institute (SRI) in 1972, where he and Harold E. Puthoff coined the term "remote viewing" for the practice of seeking impressions about a distant or unseen target using parapsychological means. Later, he worked with Puthoff on the US Defense Intelligence Agency's Stargate Project. Targ's work on remote viewing has been characterized as pseudoscience and has also been criticized for lack of rigor.
Ерте өмір, білім және мансап
Тарг Чикаго қаласында дүниеге келген. Мартин Гарднердің сөзіне қарағанда, Таргты әкесі паранормальдық құбылыстармен таныстырған, оның Чикагодағы кітап дүкенінде түрлі паранормальдық еңбектер сатылып тұрған. Кейіннен Путнам баспасында жарық көрген әкесінің кітаптарының ішінде Теософиялық қоғамды құрған Хелена Блаватскаяның өмірбаяны және Эрих фон Дэникеннің «Құдайлардың күймелері» кітабы бар еді. Тарг 1954 жылы Квинс колледжін физика мамандығы бойынша бітіріп, бакалавр дәрежесін алды. 1954 жылдан 1956 жылға дейін Колумбия университетінде физика бойынша аспирантурада оқыды, бірақ ғылым кандидаты атағын алған жоқ.
Лазерлер және инженерлік зерттеулер
Рассел Тарг Техникалық зерттеулер тобында лазерлік зерттеулерге қатысты, онда ол Гордон Гулдпен және басқалармен бірге 1962 жылы лазерлік жарықпен гомодиндік анықтауды сипаттаған мақаланы жазды. Кейіннен, Sylvania Electronic Systems компаниясында лазерлердің жиілік модуляциясын және режим құлыптауын дамытуға үлес қосты, сондай-ақ 1969 жылы киловатттық үздіксіз толқынды лазердің жұмыс принципін сипаттаған мақаланың авторы болды. 1972 жылы Тарг Гаррольд Э. Путхофф құрған бағдарламада аға ғылыми физик ретінде SRI-дегі Электроника және Биоинженерлік зертханаға қосылды. Екеуі АҚШ барлау қауымдастығы үшін, соның ішінде NASA, ЦРУ, Қорғаныс барлау агенттігі және Армия барлау қызметі үшін психикалық қабілеттерді және оларды операциялық қолдануды зерттеді. Тарг 1982 жылға дейін SRI-де жұмыс істеді, онда ол Доплер гетеродиндік лидар технологиясын қолданып, авиациядағы желдің күрт өзгеруін сезгіштікпен анықтауға үлес қосты.
Қашықтан қарау
Қашықтан көру (немесе RV) – субъективті тәсілдерді, әсіресе, сезімталдық қабілетті (ESP) немесе "оймен сезінуді" пайдаланып, алыс немесе көрінбейтін нысана туралы түйсіктерді табу амалы. Бұл термин 1970 жылдары Тарг пен Путхофф SRI-да зерттеушілер болып жұмыс істеген кезде, оны болжамдаудан (clairvoyance) ажырату үшін қолданды. 1972 жылы Путхофф пен Тарг SRI-да қашықтан көруші Инго Суаннды сынап көрді, нәтижесінде ЦРУ-дың Ғылым және технология департаментінің екі қызметкері келді. Соның нәтижесінде ЦРУ-дың қаржыландыруымен "Жұлдыздық қақпа" жобасы іске асырылды. SRI (және кейін) қашықтан көру бойынша жүргізілген эксперименттердің көптеген ғылыми сараптамалары қашықтан көрудің тиімділігін растайтын нақты дәлелдер таппады; қашықтан көру тақырыбы – жалған ғылым деп есептеледі.
Қабылдау
Психологтар Дэвид Маркс пен Ричард Камман Тарг пен Путхоффтың қашықтан көру эксперименттерін қайталауға тырысты және эксперименттердің сәтті болғаны туралы мәлімдемелерге күмәндік білдірді; мысалы, олар зерттеушілер берген және транскрипттерде тіркелген белгілер арқылы мақсаттарды сәтті анықтады. Олар: "Қашықтан көру сезімдік белгілерді қабылдау мүмкіндігін жоққа шығаратын жағдайларда расталғанша, Тарг пен Путхоффтың қорытындылары негізсіз гипотеза болып қалады", - деп қорытындылады. Зерттеушілер Тарг пен Путхофф сұралғанда жарияланбаған транскрипттерді ұсынбағанын, бірақ соттан алғаннан кейін олар "көптеген меңзеулерді" тапты деді. Саймон Хоггарт пен Майк Хатчинсон Таргты оңай сенетін және тым жомарт деп сипаттады. 1988 жылғы АҚШ Ұлттық зерттеулер кеңесінің (NRC) баяндамасында: "Тарг-Путхофф зерттеулерінің қанағаттандырылмас кемшіліктері бар екеніне күмән болмауы керек" делінген. Қашықтан көру 1990 жылдары "Жұлдыздық қақпа" жобасына қатысты белгілі бір құжаттардың құпиясы алынғаннан кейін танымал болды, бұл 20 миллион долларлық зерттеу бағдарламасы 1975 жылы басталды және АҚШ үкіметі психикалық құбылыстардың әскери қолданылу мүмкіндігін анықтау мақсатымен демеушілік етті. Бағдарлама 1995 жылы пайдалы барлау ақпаратын ұсынбағандықтан тоқтатылды. Америкалық зерттеу институттарының Дэвид Гослин: "Бұл құпия қызметке қандай да бір пайдасы болғанын көрсететін құжатталған дәлел жоқ" деді. Жақында өткізілген эксперименттердің ешқайсысы тиісті бақылауда жүргізілген кезде оң нәтижелер көрсетпеді. Сәтті эксперименттердің болмауы негізгі ғылыми қауымдастықты қашықтан көруді қабылдамауға әкелді, себебі дәлелдердің жетіспеуі, қашықтан көруді түсіндіретін теорияның болмауы және сенімді оң нәтижелер бере алатын тәжірибелік әдістердің жоқтығы осыған себеп болды. Мартин Гарднердің сөзіне сәйкес, Тарг пен Путхофф "парапсихологияны зерттеуге тырысты, бірақ оның орнына өздерінен ақылдырақ "психиктермен" айналысты".
Парапсихология бойынша қосымша жұмыстар
SRI қашықтан көру жобасы сондай-ақ суретші/жазушы Инго Сванн және Әскери барлау корпусының бас сержанты Джозеф МакМоннейгл сияқты "сананы зерттеушілердің" жұмысын қамтиды. Тарг пен Путхофф екеуі де Ури Геллер, зейнеткер полиция комиссары Пэт Прайс және суретші Инго Сваннның барлығының шынайы паранормальдық қабілеттері болғанына сендірді; алайда, эксперименттердегі бақылаулардың кемшіліктері анықталды және Геллер көптеген жағдайларда қолдарымен алдағаны байқалды. SRI сынақтары Геллерге оны сынау процедураларын бақылауға кең мүмкіндік берді, сынақ кезінде оның мінез-құлқына шектеулердің өте аз болды. 1982 жылы Тарг, Кит Харари және Энтони Уайт бірлесіп жеке тұлғалар мен бизнеске паранормальдық кеңес беру үшін Delphi Associates компаниясын құрды. "Ақыл жарысы" кітабында Тарг пен Харари 1982 жылы Delphi-де жасалған күміс фьючерстері бойыншағы тоғыз болжамның барлығының дұрыс болғанын мәлімдеді; бірақ, кейінгі әрекет сәтсіз аяқталды. Генри Гордонның айтуынша, "көптеген паранормальдық мәлімдемелер сияқты, оларды қолдайтын құжаттар өте аз". Рей Хайман: "Тарг пен Хараридің псидің нақтылығы және қашықтан көрудің дұрыстығы туралы көп талқыланған дәлелдері, асыра сілтеулерге және негізсіз қорытындыларға толы. Олардың салғырт зерттеулері жаңа алдауларға әкеледі" деп жазды. Расселл мен Джоанның психиатр және парапсихолог болған Элизабет Тарг есімді қызы және Александр мен Николас есімді екі ұлы болды. Фишер Жапонияда ұсталғанда, экстрадиция күтіліп тұрғанда, Тарг Фишердің неміс азаматтығын алуын қолдауға тырысты. 2014 жылы түсірілген "Пиондық құрбандық" Фишердің өмірбаянында Тарг қысқаша көрінеді, оны Марко Вердони сомдады. Тарг, заңды түрде көзі нашар көретін, мотоциклмен жүруге әуес және "соқыр мотоциклші" ретіндегі өмірі туралы естеліктерін жариялады.