Кіріспе

Құс түрлері

Даурия қазқылдағы (Perdix dauurica), сондай-ақ дала қазқылдағы, Азия сұр қазқылдағы немесе сақалды қазқылдақ деп те аталады, фазан тұқымдасының (Phasianidae) және қақпақтылар отрядының (Galliformes) (қақпақ құстар) аңшылық құсы. Оның атауы олардың таралған аймағының бір бөлігі болып табылатын Ресейдің Даурия аймағынан шыққан.

Сипаттама

Бұл шамамен бір метрдей дөңгелек денелі құс. Күзде аталықтарының салмағы шамамен келідей, ал аналықтары – келідей жетеді. Екеуінің де құмды-сары жүзі және томпақ мұртының астындағы ұзын қауырсындары бар, олар "сақал" сияқты көрінеді. Басының қалған бөлігі мен төсі ақшыл-көк сұр түсті, кеудесінде сары жолақ және қара құрсақ дағы бар. Аналықтарының құрсақ дағы кішкентай, ал түсі аталықтарына қарағанда сәл бозғылт. Олардың әні сұр қаздың жоғарырақ, жылдамдатылған нұсқасына ұқсайды; өткір, сықырықтай kieerr ik! Түрлері көп, негізінен шығысқа қарай қауырсындары қараңғырақ және қызыл қоңыр түсті болып өзгереді.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бұл бөдене құсы көбінесе ашық шалғындықтарда немесе далаларда, оның ішінде Қырғызстаннан бастап Шығыс Азияның көп бөлігіндегі егістік жерлерде көбейеді, және Қытай мен Моңғолияға дейін таралады. Бұл көшпес құрлықта тіршілік ететін түр, көктем мен қыс айларында көбейту маусымынан тыс уыздарына бірігеді. Таралу аймағының кейбір бөліктерінде, ол өте ұқсас және жақын туысқан сұр бөдене құсымен қатар кездеседі, олармен бірге супертүрді құрайды. Олар ашық кеңістікте, мүмкіндігінше жақын орналасқан бұталар немесе сирек орманды жерлерде қоныстанады.

Мінез-құлық

Даурия құсқұйрығы таңертең және кешкі сағаттарда ең белсенді түрде азықтанады және қозғалады, ал ауа райына байланысты күндіз демалады. Ұрғашылары әдетте мамыр айының екінші-үшінші аптасында жұмыртқалайды. Ұясы бұтаның астында немесе биік шөп арасында жерде шөптер мен бұтақтармен төселген, ал әдеттегі жұмыртқа саны 13-20 зәйтүн қоңыр жұмыртқа шамасында болады. Балапандары ақшыл сары қоңыр түсті, қоңыр және қызыл қоңыр реңктермен ұсақ безделген. Бұл тұқым жейтін түр, бірақ балапандар, әсіресе, маңызды белок көзі ретінде жәндіктерді тұтынады. Олар екі апталық шамасында қысқа қашықтыққа ұша алады. Қайырғанда, ол жылдам және күшті қозғалыспен қанат қағып жоғары секіреді, содан кейін жақын жердегі жасырынған жерге ұшып кетеді, бұл кезде сақшылдықпен "һек-һек-һек!" деп дауыстайды.

Мәртебе

Дауриялық сайғақ жаһандық тұрғыдан қорғауға алынбаған, бірақ оның ареалының кейбір аймақтарында тым көп аулануы мүмкін.