Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық жазушы (1934–1968)
American writer (1934–1968)
Генри Дюма (20 шілде 1934 – 23 мамыр 1968) – американдық жазушы және ақын. Тони Моррисон оны «абсолютті гений» деп атаған, ал оның «Сүйектердің кемесі» атты қысқа әңгімелер жинағы 1974 жылы жарық көрді.
Henry Dumas (July 20, 1934 – May 23, 1968) was an American writer and poet. He has been called "an absolute genius" by Toni Morrison, and his short stories, Ark of Bones, in 1974.
Өмірбаян
Дюма 1934 жылы Арканзас штатының Свитт-Хоум қаласында дүниеге келді және он жасқа дейін сол жерде өмір сүрді, содан кейін Нью-Йоркке көшіп барды. Бірақ ол әрқашан өзімен бірге туған қаласының діни және халықтық дәстүрлерін сақтап келді. Гарлемде ол мемлекеттік мектепке барып, 1953 жылы Коммерциялық орта мектепті бітірді. Бітірген соң, әуе күштеріне қатысуға дейін Нью-Йорк қалалық колледжінде оқыды. Әскери қызметін бастамас бұрын, ол Нью-Йоркте Лоретта Понтон есімді әйелмен танысты. Екеуі 1955 жылы үйленіп, Техас штатының Сан-Антонио қаласындағы Лакленд әуе базасына көшіп барды. Дюма Арабия түбегінде он сегіз ай өткізді, онда араб мәдениетіне қызығушылық танытты. Ол 1957 жылға дейін әскери қызметте болды, сосын Ратгерс университетіне түсіп, толық және жартылай күшпен оқыды, бірақ диплом алмады. Дюма мен Понтонның екі ұлы болды: 1958 жылы туған Дэвид және 1962 жылы туған Майкл. 1967 жылы Дюма Шығыс Сент-Луистегі Оңтүстік Иллинойс университетінің Жоғары білім беру экспериментінің оқытушы-кеңесшісі және тілдік семинарлар директоры болды. Ол доктор Эдвард В. Кросбидің басшылығымен жұмыс істеді, ол сол кезде «Хирам Поэзиясы» журналының редакторы болған. Дюманың алғашқы жұмыстарының бір бөлігі «Хирам Ревью» журналында жарияланды, осылайша екеуі танысқан болуы мүмкін. Дюма 1967 жылдан 1968 жылы қайтыс болғанға дейін «Хирам Ревью» журналының редакторы болды. Дюманың осыдан ерте қайтыс болуына байланысты доктор Кросби «Хирам Ревью» журналының редакциялық құрамына оралып, Дюманың әріптес ұстазы және ақын Юджин Редмондты Лоретта Дюмамен оның өлімінен кейін шығармаларын жариялау туралы әңгімелесуге шақырды. Шешім қабылданды, дайындық жұмыстары жүргізілді және «Хирам Поэзиясы» журналын құрған Хэйл Чатфилдтің редакциялық көмегімен Дюманың шығармалары Оңтүстік Иллинойс университетінің баспасында жарық көрді.
Dumas was born in Sweet Home, Arkansas, in 1934 and lived there until the age of ten, when he moved to New York City; however, he always kept with him the religious and folk traditions of his hometown. In Harlem, he attended public school and graduated from Commerce High School in 1953. After graduating, he attended City College of New York, before joining the Air Force. But prior to beginning his military journey, he met a woman named Loretta Ponton in New York. The two would keep in touch, marrying in 1955 and moving to Lackland Air Force Base in San Antonio, Texas. Dumas also spent eighteen months on the Arabian Peninsula, where he developed an interest in Arab culture. He was in the military until 1957, at which time he enrolled at Rutgers University, where he attended as a full time and a part time student without attaining a degree. Dumas and Ponton had two sons: David, born in 1958, and Michael, born in 1962. In 1967, Dumas became a teacher counselor and director of language workshops at Southern Illinois University's Experiment in Higher Education, in East St. Louis. He worked there under the direction of Dr. Edward W. Crosby, who was also an editor of the Hiram Poetry Review at the time. Some of Dumas's early work was published in the Hiram Review, which is likely how the two became acquainted. Dumas also became an editor of the Hiram Review from 1967 until his death in 1968. After Dumas's untimely death Dr. Crosby returned to the editorial staff of the Hiram Review and urged Eugene Redmond, one of Dumas's fellow teachers and poet, to talk to Loretta Dumas about publishing his works posthumously. The die was cast, arrangements were made and with the editorial assistance of Hale Chatfield, founder of the Hiram Poetry Review, Dumas's works were published by Southern Illinois University Press.
Өлім
1968 жылы 23 мамырда таңғы сағат 12:15-те Нью-Йорк метросының 125-ші көше/Ленокс даңғылы станциясының оңтүстік платформасында 33 жасында Нью-Йорк қалалық көлік полициясының офицері Дюманы атып өлтірді. Associated Press агенттігінің хабарлауынша, офицер Дюманың басқа бір адамды пышақтап қорқытқанын мәлімдеді. Офицер Дюмаға пышақты тастауға бұйрық бергенін, бірақ Дюма кері бұрылып, офицерге шабуыл жасап, оның жағын кесіп алғанын айтты. Офицер үш рет атыпты деді. Атыс оқиғасының мән-жайы әлі де нақты емес, себебі куәгерлер куәлік берген жоқ және Транспорт полициясының атысқа қатысты құжаттары 1995 жылы осы мекеме Нью-Йорк қалалық полиция департаментімен біріккен кезде жойылды. Дюманың өлімі көбінесе "қате тану" деп аталады. Дюма Нью-Йорк штатының Саффолк округіндегі Лонг-Айленд ұлттық зиратына жерленді. Оның өлімі АҚШ ақыны Роберт Пинскидің "Өлгендерімнің алфавиті" өлеңінде, Араселис Гирмейдің "Генри Дюмаға арналған түн" өлеңінде және Стэнли Куперманның "Генри Дюмаға арналған" өлеңінде еске алынған.
On May 23, 1968, at approximately 12:15 a. m., Dumas was shot to death at the age of 33 by a New York City Transit Police officer on the southbound platform of the 125th Street/Lenox Avenue station of the New York City Subway. According to the Associated Press report, the officer claimed that Dumas had been threatening another man with a knife. The officer said that he ordered Dumas to drop the knife, but that Dumas instead turned, attacked the officer, and slashed the officer's cheek. The officer stated that he fired three times. The circumstances of the shooting remain unclear, as no witnesses testified and no records remain since the Transit Police Department's records of the shooting were destroyed when the agency merged into the New York City Police Department in 1995. Dumas's death is often called "a case of mistaken identity". Dumas was buried in Long Island National Cemetery in Suffolk County, New York. His death is mentioned in the poem "An Alphabet of My Dead," by Poet Laureate Robert Pinsky, the poem "Night, for Henry Dumas" by Aracelis Girmay, and the poem "For Henry Dumas" by Stanley Cooperman.
Өлімнен кейін танылу
Дюманың еңбектерінің шектеулі бөлігі 1960 жылдары бірнеше шағын журналдар мен басылымдарда жарық көрді. Дюманың әдеби мұрасын басқарушы Юджин Б. Редмондтың күш-жігерінің арқасында оның шығармаларының әртүрлі жинақтары жарыққа шықты. "Менің халқыма арналған өлеңдер" алғаш рет 1970 жылы Southern Illinois University Press баспасында жарық көрді, онда Дюма өмірінің соңына дейін жұмыс істеді. Тони Моррисон, сол кезде Random House баспасында редактор болып жұмыс істеген, "Менің халқыма арналған өлеңдер" кітабын оқып, өзінің беделін пайдаланып, 1974 жылы Random House баспасын Дюманың жарық көрген және жарық көрмеген шығармаларының екі жинағын шығаруға ықпал етті: "Менің халқыма арналған өлеңдер" қайта басылымы және "Сүйектердің кемесі". "Play Ebony, Play Ivory" 1974 жылы жарық көрген кезде, The New York Times Book Review басылымында жазған Джулиус Лестер Дюманы "алпысыншы жылдардың ең өзгеше афроамерикандық ақыны" деп атады. 1976 жылы Дюманың "Талия" деген шағын әңгімесі Джеймс Болдуин таңдаған "Қара ғалымдар" ұйымының алғашқы шығармашылық жазу сыйлығын жеңіп алды.
A limited amount of Dumas's work was published during his lifetime in several small magazines and journals in the 1960s. It was mainly through the efforts of Eugene B. Redmond, the executor of Dumas's literary estate, that various collections of his work have been published. Poetry for My People was first published in 1970 by Southern Illinois University Press, where Dumas worked before his death. Toni Morrison, then working as an editor at Random House, read Poetry for My People and used her influence to have Random House publish two collections of Dumas's published and unpublished writings in 1974, Play Ebony, Play Ivory, which was a reprint of Poetry for my People, and Ark of Bones. When Play Ebony, Play Ivory appeared in 1974, Julius Lester, writing in The New York Times Book Review, called Dumas "the most original Afro American poet of the sixties." In 1976, Dumas's short story "Thalia" won The Black Scholars first creative writing award, chosen by James Baldwin.