Кіріспе

Ұлыбритания үкіметтік органы Бизнес тағайындаулары жөніндегі консультативтік комитет (ACOBA) – Ұлыбританиядағы ведомстволық емес мемлекеттік орган, ол 1975 жылы Корольдік қызметін тастағаннан кейін сыртқы қызметке орналасуға ниеттенген ең жоғары дәрежелі Корольдік қызметкерлерінің өтініштері бойынша кеңес беру мақсатында құрылған. 1995 жылдан бері ол бұрынғы министрлерге қызметтен кеткеннен кейінгі екі жыл ішіндегі жұмысқа орналасу мәселелері бойынша да кеңес береді. Комитетке Министрлер кабинеті демеушілік етеді және оған лорд Пиклс төрағалық етеді.

Рөл

ACOBA үкіметтің Бизнес-әкімшілік ережелерін басқаруға жауапты, олардың мақсаты бұрынғы мемлекеттік қызметкерлер мен министрлердің Уайтхоллдағы білімі мен байланыстарын пайдаланып табыс табуына жол бермеу, сондай-ақ олардың беделін түсіруге алып келуі мүмкін жағдайларды болдырмау. Министрлер кодексі министрлерге қызметтен кеткеннен кейін екі жыл бойы үкіметке лобби жасауға тыйым салады. Екі жыл ішінде жұмысқа орналасу немесе қызметке тағайындалу ниетіндегі бұрынғы министрлер ресми өтініш нысанын толтырып, ACOBA-дан кеңес алуы тиіс. Комитет хатшылығының 2018 жылғы ақпаратқа қол жеткізу туралы сұранысына сәйкес, "ACOBA-ның мәжбүрлеу құқығы жоқ, демек, өтініш берушілердің ерікті түрде ынтымақтасуына тәуелді".

Сын

Комитет оның тиімділігіне қатысты бірнеше сауалдың бастауы болды. 2022 жылы Мемлекеттік басқару және конституциялық істер жөніндегі таңдау комитеті (PACAC) 2017 жылдың сәуірінде комитетті қазіргі күйінде "әлсіз" деп бағалағаннан кейін, ACOBA-ны заңдық негізде құруды және оның ұсынымдарын міндетті түрде орындау үшін заңдық өкілеттік беруді ұсынды. 2024 жылдың сәуірінде комитет төрағасы лорд Пиклс Министрлер кабинетіне хат жолдап, ACOBA-ның қазіргі бизнес ережелерінің ескіргенін және үкіметтің "адамгершілік принциптерге" сүйену үлгісіне тым көп тәуелді екенін жеткізді. Пиклс бизнес тағайындау ережелерін жаңарту үшін жаңа "қазіргі заманғы жүйені" енгізуді ұсынды, соның ішінде ресурстарды тиімді пайдалану үшін қарапайым мәселелерді комитеттің қарауынан шығару және ережелерді бұзған жағдайда қатаң шаралар қолдануды талап етті.