Кіріспе

Шеткі қан тамырларын тексеру – шеткі қан тамырлары жүйесіндегі патологиялық өзгерістерді анықтау мақсатымен жүргізілетін медициналық тексеру. Ол жалпы медициналық тексерудің бөлігі ретінде немесе жүрек-қантамырлық ауруға ұқсас белгілермен (мысалы, аяқ ауыруы) келетін науқастарда жасалады. Тексеру бірнеше кезеңнен тұрады:
Позиция/жарықтандыру/жабу
Көру арқылы тексеру
Жұлып қарау (пальпация)
Тыңдау (аускультация)
Арнайы амалдар.

Орналасуы/жарықтандыруы/құралуы

Орын – Пациент тік жатып, төсек немесе тексеру үстелі тік болуы керек. Пациенттің қолы денесінің бойымен, басы жастыққа тірелуі керек. Жарықтандыру – жағдайға қарай идеалды реттелуі керек. Жабылу – аяқтар ашық, шатқы және ұйым жабылуы керек. Көбінесе аяқтардың арасына мата жабылады.

Арнайы маневрлер

Бүйірлік-қол қысымы индексі (ABPI) шеткі тамыр ауруларын бағалауға қолданылады. Дегенмен, бұл көрсеткіш кальцийленген артериялары бар (әсіресе диабетпен ауыратын) немесе айқын ісінуі бар пациенттерде сенімсіз болуы мүмкін. Мұндай жағдайда диагнозды нақтылау үшін бағдай қысымын немесе бағдай-қол қысымы индексін (TBPI) өлшеу қажет. Венаның гравитациялық толуы (30 секундтан кем болуы тиіс) – вена бір минут бойы жоғары көтерілгеннен кейін 30 секунд ішінде сыртқа қарай иілген болуы керек. Буергер сынағы (артериялық жеткіліктілікті бағалау): Науқас жатып тұрғанда, аяқ табандарының түсіне назар салыңыз. Олар қызғылт болуы керек. Содан кейін екі аяқты да 45 градусқа дейін бір минуттан астам уақытқа көтеріңіз. Аяқ табандарына қараңыз. Егер олар айқын ақшыл болса, ишемия болуы мүмкін. Келесісі – аяқтың төмен түскендегі түсін тексеру. Науқасты тік отырғызып, аяқтарына қараңыз. Дұрыс жағдайда аяқтар тез қызғылт түске енеді. Егер олар баяу қызыл түске (пісірілген омар сияқты) енсе, ишемия күдік тудыруы керек. Броди Тренделенбург сынағы (варукоздық тамырлар болғанда клапандық жеткіліктілікті бағалау): Бір аяқтан бастап. Науқас жатып тұрғанда, аяқты дистальдықтан проксимальдыққа қарай "сауып", беткі тамырларды босатыңыз. Енді сафенофеморальдық қосылысқа (ұйық артериясының төменгі жағынан 2,5 см төмен және 2,5 см шетке қарай) басыңыз және науқастан қысымды сақтап тұрып тұруын сұраңыз. Егер аяқ тамырлары тез толса, жеткіліксіздік сафенофеморальдық қосылыстан төмен орналасқан, керісінше болса, жоғары орналасқан. Бұл сынақты аяқтың бойындағы кез келген нүктеде қысым қолданып қайталауға болады, осылайша жеткіліксіздіктің орны анықталады.