Кіріспе

Жапон генералы (1852–1906)

Виконт – Жапон императорлық армиясының генералы және Мейдзи дәуіріндегі үкімет министрі. Ол қазіргі Жапон императорлық әскерін құруда маңызды рөл атқарды.

Ерте өмір

Кодама 1852 жылдың 16 наурызында Токуяма, Цуно, Суо провинциясында самурай Кодама Ханкуроның тұңғыш ұлы ретінде дүниеге келді. Оның әкесі 100 коку жері бар орташа дәрежелі самурай болған. Ол кезде Кодама отбасында екі қызы болды – Хисако және Нобуко. Кодама отбасының алғашқы ер баласы болғандықтан, оның тууына бүкіл отбасы зор қуанышпен қарсы алды. Кодама дүниеге келген кезде әкесі Ханкуро, көше арғы бетте тұратын, қытай поэзиясын зерттеуші досы Шимада Мицуненың үйінде, тағы төрт-бес адаммен бірге өлең айтып отырған. Отбасының бірі асығыс келіп, ұл туғанын хабарлағанда, Ханкуро қатты қуанды және дереу үйге қайтып, мерекелік тост көтерді.

Әскери мансап

Кодама әскери мансабын 1868 жылы Токугава сёгунатының күштеріне қарсы Мейдзи қалпына келтіру үшін Бошин соғысында күресу арқылы бастады. 1870 жылдың 2 маусымында офицер болып тағайындалды, 10 желтоқсанда майор-сержант, 15 сәуірде офицер болып тағайындалды. 6 тамызда екінші лейтенант болып тағайындалды және 21 қыркүйекте лейтенант атағына көтерілді. 1872 жылдың 25 шілдесінде капитан, ал 1874 жылдың 19 қазанында майор болды. Жапон императорлық армиясының сарбазы ретінде Сацума көтерілісін басу кезінде шайқасқа қатысты. Кейіннен Осака Хейгакурио (大阪兵学寮) әскери оқу мектебіне оқуға түсті. Бірінен соң бірі тез жоғарылаулар болды: 1880 жылдың 30 сәуірінде подполковник, 1883 жылдың 6 ақпанында полковник, ал 1889 жылдың 24 тамызында генерал-майор. Кодама армия штабының жетекшісі болып тағайындалды, онда ол неміс майоры Якоб Меккельмен бірге пруссиялық армиядан кейін заманауи жапондық әскери қызметін қайта ұйымдастыру үшін жұмыс істеді. Кодама Германияға әскери атташе ретінде әскери ғылымды оқыды. Жапонияға оралғаннан кейін, 1892 жылы соғыстың вице-министрі болып тағайындалды. Қытай-жапон соғысында (1894–1895) қызмет еткеннен кейін Кодама Тайваньның генерал-губернаторы болды. Өзінің билік етуі кезінде ол Тайваньның инфрақұрылымын жақсартуға және тұрғындардың өмір сүру жағдайын жеңілдетуге көп нәрсе жасады. 1896 жылдың 14 қазанында генерал-лейтенант болып тағайындалды. Өзін тамаша әкімші ретінде дәлелдеген Кодама келесі он жылды премьер-министр Ито Хиробумидің қол астында армия министрі болып қызмет етті. Кодама осы лауазымын сақтап қалды және келесі премьер-министр Кацура Тароның басшылығымен ішкі істер және білім министрі қызметін қоса атқарды. 1904 жылдың 6 маусымында Кодама генерал дәрежесіне көтерілді. Алайда, оны маршал Ояма Ивао Рус-жапон соғысы кезінде Маньчжурия армиясының бас штабының бастығы болуға шақырды. Бұл оның дәрежесін төмендету еді, бірақ ол осы лауазымға орналасуды таңдады; құрбандық көпшілік қолдауына ие болды. Рус-жапон соғысы кезінде ол бүкіл науқанның стратегиясын басшылыққа алды, өйткені генерал Каваками Сороку он жыл бұрын Бірінші қытай-жапон соғысында жасаған еді. Соғыстан кейінгі тарихшы Шиба Рётаро оны Порт-Артурды қоршауда Жапонияның жеңісі үшін толық мақтады, бірақ бұған тарихи дәлел жоқ, ал Кодама шайқастағы рөлі туралы үнсіз қалды. Соғыстан кейін ол Жапон императорлық армиясының бас штабының бастығы болып тағайындалды, бірақ көп ұзамай қайтыс болды. Кодама тез арада таншаку (барон) және шишаку (виконт) дәрежелеріне көтерілді. Казоку жұрты жүйесі бойынша, оның 1906 жылы ми қан кетуінен қайтыс болуы ұлттық апат ретінде қаралды. Режиссер Тосио Масуда фильмде орыс-жапон соғысы кезінде Порт-Артурды қоршау туралы баяндады. Тамаба генерал Гентаро, Тацуя Накадай генерал Ноги Маресуке және Тоширо Мифунэ император Мэйдзи рөлінде ойнайды.