Кіріспе

14-ші Шаммарпа, Карма Кагью дәстүрінің мүсілімі

Мифам Чокйи Лодро (27 қазан 1952 – 11 маусым 2014), сондай-ақ Кунзиг Шаммар Ринпоче деп белгілі, Тибет буддизмінің Карма Кагью мектебінің он төртінші Шаммарпасы болды. Шаммарпа – Кармападан кейін Карма Кагью мектебінің екінші маңызды ұстазы. Кармапалар кейде қара бас киімді ламалар деп аталады, бұл олардың ерекше қара тәждеріне сілтеме жасайды. Екінші Кармапа Карма Пакши «болашақтағы Кармапалар екі нирманакая нысанында көрінеді» деп болжам жасаған. Кейін үшінші Кармапа Рангжунг Дордже өзінің басты шәкірті Кхедруп Дракпа Сенгеге құрмағыл қызыл түсті тәж (тибетше: ཞྭ་དམར།, Wylie: zhwa dmar, /шамар/ деп айтылады, «қызыл бас киім») сыйлады, ол түсінен басқа, оның өзінің тәжіндей дәл көшірме болды; Кармапа бұл қызыл бас киім олардың бірдей табиғатын символдайтынын түсіндірді, осылайша Шаммарпалар дәстүрі басталды. Он төртінші Шаммарпаны он алтыншы Кармапа Рангжунг Ригпе Дордже мойындаған.

Ерте өмір

1956 жылы Шамар Ринпоче мен оның інісі Лама Джигме Ринпоче Лхасадағы Кармапалардың ордасы – Цурфуға барды. Төрт жасар Шамарпа ерекше қабілеттерін көрсетті, соның ішінде Янпачен монастырындағы бұрынғы өмірінен бірнеше монахтарды таныды. Осы ерекше белгілерге орай, XVI Кармапа XIV Далай-ламадан Шармапаның қайта тууына қойылған тыйымды жоюды сұрады. Келісім берілді және 1958 жылы Шамар Ринпошенің құпия таққа отыруы болды. Оның ресми білімі Румтекте өтті, ол Кармападан және басқа да Кагью және Ньингма ұстаздарынан үйренулер мен кіріспелер алды. 1964 жылы Тибеттік үкімет-шұғыласы Шамарпа институтына қойылған жүз жиырма жеті жылдық тыйымды ресми түрде алып тастады, және Шамар Ринпоче ресми түрде таққа отырды. 1979 жылы оқуын аяқтағаннан кейін, Шамарпа кең ауқымды оқыту қызметін бастады.

Белсенділік

1980 жылдары он төртінші Шамар Ринпоче Тибеттен жер аударылғандар үшін Румтекте білім беру орталығын, Наланда институтын құрды. Ол сондай-ақ Калимпонг қаласында білім беру орталығын және Парфингте шегініс орталығын (retreat center) құрды. Ол Кармапа Халықаралық будда институтының (KIBI) құрылысын қадағалады және институттың алғашқы жылдарында жеке басқарды. Шамар Ринпоче Лопон Цечу Ринпоче ұсынған Еуропадағы ең биік ступаны салу жобасын қолға алды; ол Испанияның Беналмадена қаласында жергілікті үкіметпен бірлесіп салынды. Бұл ступаның биіктігі отыз үш метрге жетеді және 2003 жылы Лама Оле Нидал, Бутан Корольдік отбасының және үкіметінің өкілдері, сондай-ақ жергілікті испан билігінің қатысуымен ашылды. Шаммарпа Тибет және Гималайдағы сегіз жүз дәстүрлі монастырьға қарады; Батыста Шаммарпа 1996 жылы Вирджинияда шегініс орталығын, сондай-ақ басқа да Бодхи жолы орталықтарын, секталық емес және діни емес медитация топтарын құрды. Шамар Ринпоче үкіметтік жемқорлықты реформалау туралы кітап жазды және жануарлар туралы терең қамқорлық танытты. Кітапта ол орталықтандырылмаған биліктің кішкентай, демократиялық ауылдық бірліктерден бастап мемлекеттік және федералдық деңгейге дейін көтерілетін үкіметтік құрылымын ұсынады, онда заң шығарушылар табиғатты, адамдарды және жануарларды бірдей қорғайды. Ол сондай-ақ ет және басқа да өнімдер үшін өсірілген жануарларға гуманистік қарым-қатынас жасауды ілгерілету мақсатында Шеңберсіз Ырыс Қорын (Infinite Compassion Foundation) құрды.

Кармапа туралы дау

Өмірінің соңғы жылдарында Шамарпа Карма Кагью дәстүріндегі Кармапа мәселесінде маңызды рөл атқарды; ол Огьен Тринли Дордже емес, Тринли Тхэ Дорджеді қазіргі (он жетінші) Кармапа деп мойындады.

Өлім

Баден-Вюртембергтегі Ренченде бірнеше күндік үйретуден кейін, он төртінші Шамарпа 2014 жылдың 11 маусымында, алпыс бір жасында күйзелістен қайтыс болды. Өлер алдында ол шәкірттеріне: "Барлық тіршілік иелері, тіпті Будданың өзі де, өтуге тиіс", - деді. Непал үкіметі Ринпоче денесін Катмандудағы жаңа Шар Минуб монастырында дәстүрлі өртеу рәсімін өткізуге "қарсылығы жоқ" деген хат берді, бірақ кейін үкімет өз шешімін кері қайтарды. Непалға кіруге рұқсат берілмегендіктен, оның денесі ондаған мың адаммен Германияның Ренчен-Ульм қаласында (көпшілігі Даймонд жолының студенттері болды), содан кейін Үндістанның Нью-Дели және Калимпонг қалаларында, және соңында Бутанның Корольдік сарайында, Шамар Ринпоче патшалық отбасымен жақын қарым-қатынаста болғандықтан қарсы алынды. Непал үкіметі өз шешімін тағы да өзгертті, және өртеу рәсімі Катмандуда өтті. Шамар Ринпочеге арналған реликвиялар Францияның Дагпо Кагью Линг және Германияның Ренчен-Ульм қалаларындағы ступаларға қойылды. Басқа да реликвиялар Вирджиния штатындағы Натурал Бриджде, Нью-Делидегі КИБИ-де, сондай-ақ Непалдағы Шар Минуб институтында сақталған.