Капинота, Боливия: география, климат, өзендер (Арке, Роча, Каине). Кочбамбадан 66 км оңтүстікке орналасқан, биіктігі 2380 м. Жауын-шашын 500 мм, орташа температура 18°C.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Капинота – Боливияның Кочабамба департаментіндегі шағын қала және Капинота провинциясының орталығы.
Capinota is a small town in the Bolivian Department of Cochabamba and capital of the Capinota Province.
Орналасқан жері
Капинота 2380 метр биіктікте орналасқан, Рио Арке және Рио Роша өзендерінің қосылып, Рио Кейн және Рио Гранде өзендерін құрайтын жерде. Кочабамба департаментінің орталығынан оңтүстікке қарай 66 шақырым қашықтықта, Рио Арке өзенінің солтүстік жағасында жатыр.
Capinota is situated at an altitude of 2,380 m where the rivers Río Arque and Río Rocha meet to become the Río Caine and the Río Grande downstream. It is located 66 kilometers south of the department capital Cochabamba on the northern river bank of Río Arque, at .
Климат
Климаты жартылай шөлейтті, жылдық жауын-шашынның орташа мөлшері 500 мм, ал орташа температурасы 18 °C. Құрғақ маусым мамырдан қыркүйекке дейін жалғасады, қалада температура төмендейді, бірақ аяз болмайды. Жаңбырлы маусым желтоқсаннан ақпанға дейін созылады және ауа райы жылы болады.
The climate is semi arid with a yearly rainfall average of 500 mm and a temperature average of 18 °C. The dry season lasts from May to September and the town experiences lower temperatures but no frost. The rainy season lasts from December to February and is warmer.
Халық саны
Тұрғындары негізінен кечуа және метистерден тұрады. Капинота провинциясы үш ауданға бөлінеді: Капинота, Сантиванес және Сикая. 2012 жылғы халық санауы бойынша, 29 659 адам Капинота, Сантиванес және Сикая аудандарына тиісінше 19 392, 6 527 және 3 740 адам болып бөлінген. Капинота қаласы ең ірі қалалық елді мекен болып табылады және оның халқы 3 955 (1992 жылғы халық санауы) -дан 4 801 (2001 жылғы халық санауы) -ға және 5 264 (2012 жылғы халық санауы) -қа дейін өсті. Екінші қалалық елді мекен – Ирпа Ирпа, онда 3 868 тұрғын (2012 жылғы халық санауы) бар.
The population is mainly of Quechua and mestizo of origin. The Capinota province has three sections: Capinota, Santivanes, and Sicaya and according to the 2012 census, the 29.659 population was distributed among Capinota, Santivanes, and Sicaya as 19.392, 6.527 and 3.740 inhabitants, respectively. The Capinota city is the biggest urban town and its population has risen from 3,955 (census 1992) to 4,801 (census 2001) and to 5.264 (census 2012). The second urban city is Irpa Irpa, having 3.868 inhabitants (census 2012).
Өнеркәсіп және сауда
Қаладан төрт шақырым қашықтықта, Ирпа қауымдастығында "Кобосе Милл" цемент өндіретін зауыты орналасқан. Бұл Капинотадағы жалғыз маңызды өнеркәсіптік кәсіпорын. Жақында "Кобосе" компания жаңа зауыт құрылысын аяқтады. "Кобосе" компаниясы провинцияның сауда және көлік саласына экономикалық үлес қосты. "Кобосе" өнімдерін тасымалдау көбінесе жергілікті азаматтардың еңбегімен жүзеге асырылады.
Four kilometers from the city, in the community Irpa Irpa is where Coboce Mill a cement production industry is located. This is the only major industrial activity in Capinota. Recently, Coboce concluded its expansion with a brand new mill. The Coboce company brought economic importance in trade and transportation to the province. The transportation of Coboce products is dominated by the local citizens.
Ауыл шаруашылығы
Мұздың болмауының арқасында ауыл шаруашылығы үшін жыл бойы қолайлы жағдайлар қалыптасады. Көбінесе картоп, морковь, қызылша, пияз, жүгері және люцерна егіледі. Бұған қоса, жүзімдіктер мен шабдалы, алма сияқты жеміс ағаштары да өсіріледі. Орташа дала көлемі 0,35 гектар, ол 600-дан 6000 шаршы метрге дейін ауыспайды. Жер жеке меншікте болады, сондай-ақ, паймен жалға беріледі. Жерді қолмен және жұмыр мүйізді малмен өңдейді, тракторлар көбінесе қолданылмайды.
Because of the absence of frost, conditions for agriculture are favourable all year round. Crops which are mainly cultivated are potatoes, carrots, beets, onions, corn and alfalfa. There are also horticultural activities, such as vineyards and fruit trees, like peaches and apples. The average field size is only 0.35 ha, ranging from 600 to 6000 m2. Land is owned privately as well as rented on a sharecropping basis. The land is prepared and ploughed manually and with oxen, tractors are rarely used.
Ламео
Капинотадағы шаруалар, Кочабамба департаментінің басқа да аңғарларындағы сияқты, топырақты байыту және сақтау үшін ламео (немесе: май'кас) техникасын қолданады – бұл жергілікті халықтың топырақты қорғау әдісі. Олар Рио Арке өзенінің жоғарғы ағысындағы жаңбырлардың әсерінен босатылған минералдар мен органикалық шөгінділерді пайдаланады. Бұл материалдар Капинота аңғарында өзеннің бағытын өзгерту арқылы тұтқындалады, нәтижесінде өзен төсегіндегі бірқатар егістіктер суға толады. Өзеннің бағытын өзгерту үшін бокатомалар жасалады, яғни адам жасаған ашық ойыстар немесе құбырлар, оларды өзен тасқынынан кейін әрбір 1–3 жылда қайта құру қажет. Бұл бокатомалардың биіктігі 30 см және олар әрбір егістікте орташа есеппен 10 см шөгінді жинайды. Бұл "бекіткіштерді" негізінен желтоқсан айында, жаңбыр маусымының басында орнатады. Сыртқы бекіткіштер арасында және егістіктердің ішінде суды тең бөлу үшін 35 см тереңдігі және 80 см ені бар шағын каналдар салынады. Егістіктің төменгі жағындағы арналар артық суды ағызып жібереді, соның салдарынан сыртқы бекіткіштердің ішіндегі жер 12–15 см сумен жабылады. Капинотадағы ламео суару және шөгінді жинау жүйесі 228 гектарды қамтиды және оған 200-ден астам шаруа қатысады. Бұл шаруаларға негізінен картоп және голланд помидоры өсіретін, нарыққа бағытталған қарқынды шаруашылық жүргізуге мүмкіндік береді. Өзеннен алыс орналасқан егістіктерде топыраққа өзен шөгінділерін араластырып, тауық тыңайтқышы қосады. Валле-Альто аймағындағы геоморфология және шөгінділерді зерттеу нәтижесінде ламео техникасы б.з.д. 1500 жылға дейін жететіні болжанды.
Farmers in Capinota, as in some other valleys of the Cochabamba Department, practise the technique of lameo (or: may'kas), an indigenous method of soil conservation, to enrich and conserve their soils. They make use of the minerals and organic sediments of Río Arque which are freed by rains in the upper part of the river basin. These materials are trapped by altering the course of the river in the Capinota basin to flood some of the fields along the river bed. To alter the course of the river, bocatomas are made, man made openings or inlets, which have to be rebuilt after each flooding by the river, which is done every 1–3 years. These bocatomas are 30 cm high and capture an average layer of sediment of 10 cm in every field. Building these 'dykes' around the fields is mainly done in December at the beginning of the rainy season. Between the outer dykes and inside the fields, small canals 35 cm deep and 80 cm wide are built to distribute the water equally. At the lower end of the field furrows drain the excess water, so that the land inside the outer dykes is covered by 12 to 15 cm of water. Lameo irrigation and sedimentation at Capinota cover 228 ha and more than 200 farmers participate in it. It enables the farmers to practise an intensive and market oriented agriculture where mainly potatoes and Dutch tomatoes are grown. In fields located further away from the river, the soil is enriched by mixing the river sediments with the existing soil, adding chicken manure. From studies of geomorphology and sedimentation in the Valle Alto region it can be estimated that the technique of lameo goes back as far as 1500 BCE.