Кіріспе

Инвестициялық өнім
Ұлыбританиядағы қор түрлері

АҚШ қаржы заңдарында бірлік инвестициялық трасты (UIT) – белгілі бір мерзімі бар бағалы қағаздардың тұрақты (басқарылмайтын) портфелін ұсынатын инвестициялық өнім болып табылады. Ашық және жабық инвестициялық компаниялардан өзгеше, UIT-де директорлар кеңесі болмайды. UIT 1940 жылғы Инвестициялық компания туралы заңға сәйкес Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясында тіркеледі және инвестициялық компания ретінде жіктеледі. UIT-ті демеуші құрастырады және брокерлік фирмалар арқылы инвесторларға сатады.

Түрлері

БСҰ портфеліне бірнеше түрлі бағалы қағаздардың бірі кіруі мүмкін. Екі негізгі түрі – акциялық (капиталдық) трасттар және облигациялық (белгілі кіріс) трасттар. Өзара инвестициялық қордан (mutual fund) айырмашылығы, БСҰ белгілі бір мерзімге құрылады және тоқталмалы портфель болып табылады: оның бағалы қағаздары тек шектеулі жағдайларда ғана сатылады немесе жаңалары сатып алынады (мысалы, компания банкроттыққа өтініш бергенде немесе бірігу нәтижесінде сату қажет болғанда).

Акциялар трестері

Акцияларға сенімді қорлар, әдетте, капиталды өсіру және/немесе дивидендтерден кіріс алу мақсатымен құрылады. Олар бастапқы ұсыныс кезеңі аяқталғанға дейін қажетті мөлшерде бірліктерді (акцияларды) шығарады. Акционерлік сенімді қорлардың белгілі бір мерзімі бар, осы мерзімде қор таратылып, оның таза актив құны үлескерлерге түсім ретінде бөлінеді. (Үлескерлер бұл қаражатты қайта инвестициялауға арналған арнайы мүмкіндіктерге ие болуы мүмкін.)

Облигациялық трастар

Облигациялық трастар белгілі бір көлемде облигация шығарады, және олардың барлығы инвесторларға сатылған кезде трасттың бастапқы орналастыру кезеңі аяқталады. Облигациялық трасттар ай сайынғы табыс төлейді, көбінесе салыстырмалы түрде тұрақты сомада, траст ішіндегі алғашқы облигация шақырылғанға дейін немесе оның мерзімі біткенге дейін. Осы облигацияны есепке алудан түскен қаражат клиенттерге пропорционалды түрде негізгі соманы қайтару арқылы таратылады. Содан кейін траст келесі облигация есепке алынғанға дейін жаңа айлық табыс сомасын төлеуді жалғастырады. Бұл процесс трасттан барлық облигациялар сатылғанға дейін жалғасады. Облигациялық трасттар, әдетте, ағымдағы табыс және негізгі капиталдың сақталуын іздейтін клиенттерге арналған.

Құқықтық мәртебесі және құжаттар

ББЖ реттелетін инвестициялық компания (РИК) немесе грант беруші трест ретінде құрылуы мүмкін. РИК – инвесторлардың ортақ инвестициялық және дауыс беру құқықтары бар, бірақ инвестициялық компанияның немесе қордың инвестицияларына тікелей қатысы жоқ сенімгерлік, корпорация немесе серіктестік. Грант беруші трест, керісінше, инвесторларға негізгі бағалы қағаздарға пропорционалды үлеске ие болу құқығын береді. ББЖ «Сенімгерлік шарты» деп аталатын құжат арқылы құрылады. Бұл құжатты қордың демеушісі әзірлейді және сенімгерді және бағалаушыны тағайындайды. АҚШ заңнамасына сәйкес, демеуші мен сенімгер бір адам болмауы керек. Демеуші қорға енгізілетін бағалы қағаздарды іріктеп, жинақтайды. Сенімгер бағалы қағаздарды сақтайды, үлескерлердің тізімін жүргізеді және портфель бойынша барлық есептік және салықтық есеп беруді жүзеге асырады. ББЖ-ның ең ірі шығарушысы – First Trust Portfolios. Басқа демеушілерге Incapital, SmartTrust, Invesco Unit Trusts, Millington Securities, Advisors Asset Management және Guggenheim Funds кіреді. Көптеген ірі брокерлік фирмалар (мысалы, Merrill Lynch және LPL Financial) осы демеушілер құрған ББЖ-ны сатады.

Салықтық перспектива

Салық тұрғысынан алғанда, инвестициялық облигациялық трасттар (UIT) өзара инвестициялық қорларда кездесетін іске асырылмаған капитал табысы салығынан қорғаныш ұсынады. Жеке UIT-тер белгілі бір мерзімге жинақталып, сатып алынатындықтан, олардың құнының негізі трастқа тиесілі бағалы қағаздардың бастапқы сатып алу бағасынан тұрады. Ал өзара инвестициялық қор жеке тұлғаны сатып алу күніне қарамастан, өткен салық жылының толық сомасы бойынша салыққа тартады. Мысалы, инвестор қазан айында өзара инвестициялық қор сатып алып, жылдың соңғы тоқсанында залал көріп, ағымдағы жылдың 1 қаңтарынан бастап негізгі бағалы қағаздардың жалпы көрсеткіштеріне байланысты қордың капитал табысына салық төлеуі мүмкін. Инвестициялық облигациялық траст (UIT) мұндай ықтимал салық салдарынан әрбір жеке инвестор үшін толығымен жаңа "инвестицияны" құрастыру арқылы сақтайды. Кейбір биржалық қорлар (ETF) техникалық тұрғыдан инвестициялық облигациялық трасттар (UIT) ретінде жіктеледі, бірақ ETF-лерде әдетте белгілі портфель болмайды (олар басқарылатын немесе индекске сәйкес автоматты түрде жаңартылатын болады) және олардың қызмет ету мерзімі 100 жылдан асады. Мысалы, SPDR S&P 500 трасты 2118 жылдың 21 қаңтарында, ал PowerShares QQQ трасты 2124 жылдың 4 наурызында тоқтату жоспарланған.