Кіріспе

Химиялық қосылыс

Перхексилин (Pexsig) – негізінен Австралия мен Жаңа Зеландияда қолданылатын алдын алуға арналған антиангинальді препарат. Перхексилин митохондриялық карнитин пальмитоилтрансфераза 1-ді тежеу арқылы әрекет ететіні болжанады. Бұл миокард метаболизмін май қышқылдарынан глюкозаға қабылдауға өзгертеді, нәтижесінде бірдей О2 тұтыну үшін АТФ өндірісі артады және миокардтың тиімділігі жоғарылайды. Оның клиникалық қолданылуы тар терапевтік индексімен және жоғары интер- және интраиндивидуалды фармакокинетикалық өзгергіштігімен шектелген. Көптеген елдерде нашар метаболизмдейтін (ПМ) адамдарға тигізетін жағымсыз әсерлеріне байланысты қолдануға тыйым салынды. Препарат ангинаға басқа емдер тиімсіз болған немесе қарсы көрсетімдері бар пациенттер үшін қайтадан қолданысқа енгізілді.

Перхексилиннің метаболизмі

Адамдарда пемхиксилиннің басты метаболизмі микросомальдық CYP2D6 ферменті арқылы гидроксилдену жолымен жүзеге асады. Пемхиксилиннің екі негізгі метаболиті – гидроксипергексилиннің цис және транс изомерлері. CYP2D6 ферментінің жеткіліксіз болуы пемхиксилин метаболизмінің қанығуға бейім процесс екенін көрсетеді.

Метаболизмді нашарлатушылар

Қауказоидтардың 7–10% CYP2D6 гені бойынша нашар метаболизмге (ЖМ) ие деп есептеледі. Көптеген ЖМ-дер CYP2D6 локусындағы автосомалық рецессивті полиморфизмге байланысты, бұл кем дегенде 25 түрлі дәрі-дәрмектің метаболизмін күрт нашарлатады. ЖМ-ге әкелуі мүмкін жүздеген полиморфизмдер бар деп саналады, олардың кейбіреулері CYP2D6 функциясының жеткіліксіздігіне, ал басқалары CYP2D6-нің жоқтығына себеп болады.

Гидроксиперхексилин мен перхексилиннің арақатынасы

Cis гидроксипергексилин клиренсінің басты анықтамасы болып табылады және Cis гидроксипергексилин клиренсінде жеке адамдар арасында айтарлықтай аз өзгерістер байқалады; сондықтан Cis гидроксипергексилин/пергексилин концентрациясының қатынасы жеке пациенттерді антиангинальдік препарат – пергексилинмен емдеуді оңтайландыруға көмектесуі мүмкін. Перифериялық нейропатияның белгілеріне әлсіздік немесе сезімнің жоғалтылуы, қолдарда, аяқтарда, қақпақтарда және аяқ-қолдардағы ауырулар жатады. Гистологиялық зерттеулер фосфолипоидоздың дамуын көрсетеді, гепатоциттерде, Шванн жасушаларында және басқа тіндерде қабыршақты инклюзиялар табылады, бұл перифериялық нейропатияның себебін анықтауға мүмкіндік береді. Перифериялық нейропатия көбінесе, бірақ әрқашан да тұрақты емес. Пергексилиннің уыттылығын жоюдың ең оңай жолы – препаратты қолдануды тоқтату және плазмадағы концентрацияның төмендеуіне мүмкіндік беру; концентрация қажетті деңгейге жеткеннен кейін емдеуді төмен дозада қайта бастау. Көптеген пациенттерге аптасына 50 мг-дан аспайтын пергексилин дозасы тағайындалуы керек.