Жан Батист Андре Годен: Француз өнеркәсібінің, жазушының және әлеуметтік ойшылдың өмірі мен қызметі
Jean-Baptiste André Godin
Жан Батист Андре Годен: француздық өнеркәсіпші, жазушы, әлеуметтік ойшыл. Гуиздегі "Familistère de Guise" кооперативтік қауымдастығын құрған. Тарихы мен өмірі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз өнеркәсіпшісі, жазушы және саяси теоретик (1817–1888)
French industrialist, writer and political theorist (1817–1888)
Жан Батист Андре Годин (; 26 қаңтар 1817 – 15 қаңтар 1888) – француз өнеркәсіпшісі, жазушы және саяси теоретик, сондай-ақ әлеуметтік жаңашыл. Ол құйма темірден пештер шығарып, Шарль Фурьедің ықпалымен Гиз қаласында Familistère de Guise (Әлеуметтік сарай) деп аталатын өнеркәсіптік және тұрғын үй кешенін құрып, салды. Нәтижесінде ол оны кооперативтік меншікке беріп, жұмысшылардың басқаруына тапсырды.
Jean Baptiste André Godin (; 26 January 1817 – 15 January 1888) was a French industrialist, writer and political theorist, and social innovator. A manufacturer of cast iron stoves and influenced by Charles Fourier, he developed and built an industrial and residential community within Guise called the Familistère de Guise (Social Palace). He ultimately converted it to cooperative ownership and management by workers.
Ерте өмір және білім
1817 жылғы 26 қаңтарда Эскериде (Эн) дүниеге келген Годен, қолөнер шебері мен оның әйелінің ұлы еді. Әкесінің шеберханасында жұмыс істей бастаған ол, он бір жасында темір зауытына оқушы болып қабылданды. Он жеті жасында, аға кузені Жан Николас Моремен бірге Францияны аралап, теміршілік кәсібімен айналысты.
Born on 26 January 1817 at Esquéhéries (Aisne), Godin was the son of an artisan smith and his wife. Starting work at his father's forge, he entered an iron works at age eleven as an apprentice. At age seventeen, he made a tour of France as journeyman with his older cousin, Jean Nicholas Moret, also an ironsmith.
Неке және отбасы
1840 жылы ол 23 жасында Эстер Лемарға үйленді. Олардың М. Эмиль Годен есімді ұлы болды. 1886 жылғы 14 шілдеде, бірінші әйелі қайтыс болған соң, Годин Мари Адель Моретке (27 сәуір 1840 – 18 сәуір 1908) үйленді, ол Бри-Конте-Роберт (Сен-э-Марн) қаласында туған. Ол оның туысы Жан Николас Море мен оның әйелі Мари Жан Филипптің екінші қызы еді. Ол үйленуге дейін шамамен 25 жыл Le Familistère-де жұмыс істеді, онда балалы отбасыларға арналған балалар бағы, нәрестелер мектебі және бастауыш мектеп сияқты көптеген қызметтер ұйымдастырды; мұғалімдерге сабақ берді; жұмысшыларға арналған сақтандыру жүйесін құрды, сондай-ақ денсаулық сақтау орталықтарын ашты.
In 1840 he first married Esther Lemaire, at the age of 23. They had a son M. Émile Godin. On July 14, 1886, after his first wife had died, Godin married Marie Adèle Moret (27 April 1840 18 April 1908), born in Brie Comte Robert (Seine et Marne). She was the second daughter of his cousin Jean Nicholas Moret and his wife Marie Jean Philippe. Before their marriage, she had worked at Le Familistère for nearly 25 years, where she established numerous services for families with children: the nursery, infant school, and primary school; taught teachers; and set up an insurance program for workers, as well as founding health facilities.
Мансап
1840 жылы жаңа әйелімен бірге Эскериге оралған Годен жылыту пештеріне арналған қорытпалар шығаратын шағын зауыт ашты. Сол жылы ол өзінің ойлап тапқан пешіне патент алды. Оның ниеті жұмысшылардың тұрғын үйін жақсарту ғана емес, сонымен қатар "өндіріс, сауда, жабдықтау, білім беру және демалыс" – қазіргі жұмысшының өмірінің барлық жақтарын жетілдіру еді. 21-ші ғасырдың басында жеке пайдалану үшін кейбір тұрғын үйлер қайта жаңартылды. Экономиат ғимаратын қайта жаңарту жұмысы 2008 жылы аяқталды, кеңістіктер кафе, кітап дүкені, сыйлық дүкені және көрме залдары ретінде пайдалануға бейімделді. Зауыт суын жылытқан, өзеннің қарсы жағындағы қоғамдық кір жуу бөлмелері, моншалар мен бассейн уақыт өте келе тозығы жеткен, бірақ қайта жаңартылды. Кір жуу бөлмесі мәжіліс залына, ал кептіру бөлмесі көрме залына айналдырылды.
Returning to Esquéhéries with his new wife in 1840, Godin started a small factory for the manufacture of castings for heating stoves. That year he took out a patent for the stove, which he had invented. His intention was to improve housing for workers, but also "production, trade, supply, education, and recreation", all the facets of life of a modern worker. In the early 21st century, some of the domestic buildings were restored for private, adaptive use. Restoration of the economats building was completed in 2008, with spaces adapted as a cafe, a bookstore and gift shop, and an exhibition area. The communal laundry rooms, baths and swimming pool, in a separate building on the opposite bank, where water was heated by the factory, had become derelict but have been restored. The communal laundry has been converted to a meeting room, and the drying room to an exhibition room.
Мұра мен құрмет
1882 жылы Годин Құрмет легионының рыцары атанды. Годин пештерінің жұмыс істеп тұрған үлгілерін бүкіл Францияда кездестіруге болады, ал кейбіреулері eBay-де сатылымда. Фамилистердегі тұрғын үйлердің бір бөлігі жаңартылып, тұрғындарға берілді, ал арнайы мақсаттағы ғимараттар заманауи қолдану үшін қайта жаңартылды. Құрылыс келушілерге және экскурсияларға ашық, сонымен қатар өнеркәсіп мұражайын ашу жоспарлануда.
In 1882 Godin was created a Knight of the Legion of Honor. Working models of the Godin stoves are still to be found in use all over France, and some are for sale on eBay. Some of the domestic buildings at the Familistère have been updated for residents, and special purpose buildings have been restored for contemporary use. The site is open for visitors and tours, and there are plans to establish a museum of industry.