Кіріспе

Йохан Оскар Смит (11 қазан 1871 – 1 мамыр 1943) – қазіргі Брунстад христиан шіркеуі деп белгілі болған, евангелистік, конфессиялық емес бірлестіктің негізін қалаған норвегиялық христиан лидері.

Ерте өмір және мансап

Смит Норвегияның Фредрикстад қаласында дүниеге келіп, христиан отбасында өсті. Бала кезінде ол үш қалада тұрды: Фредрикстад, Кристиансанд және Осло. Он бес жасқа келгенде, мектепті бітіріп, сағатшылыққа оқуын аяқтағаннан кейін, Смит теңізге шықты. Он жеті жасында Норвегия Әскери-теңіз күштеріне қабылданып, сондағы қырық жыл бойы қызмет етті.

Діни басшылар

Методист шіркеуінің қызметіне қатысқаннан кейін Смит 1898 жылғы 17 мамырда «Тор» мониторында күзетші болып тұрғанда, рухани жаңаруға ие болды. Смит методист шіркеуіне үнемі қатыса бастады, кейіннен жас адамдармен шағын топтарда жинала бастады. Бірақ Смит көп ұзамай методистерді тастап кетті, себебі ол таныған сенушілердің ешқайсысы оның қасиеттілікке ұмтылуының маңыздылығын толық түсінбеді, өйткені мұндай мәселелер негізгі христиандық ілімдерде кеңінен талқыланбады. Келесі бірнеше жылда оған кіші інісі Аксель қосылды, ал 1908 жылы сол кезде теңізші-курсант болған Элиас Аслаксен де оларға қосылды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Смит пен Аслаксен Норвегияның батыс жағалауын HNoMS Sleipner кемесімен патрульдеуге жіберілді. Жағалауда демалыста болғанда, олар мүмкіндігінше жиналыстар өткізіп, Смиттің ойларымен бөлісетін адамдардың тобын біріктірді. Осы топ уақыт өте келе қазіргі Брунстад христиан шіркеуі ретінде танылды. Смит өзі бұл қозғалысты «аты жоқ және ешқандай адамдық ұйымға бағынбаған еркін адамдар тобы» деп сипаттады. 20 ғасырдың басында Норвегияда Киелі Рухпен дұрыстануға қызығушылық арта түсті. Смит өзі 1900 жылы осындай дұрыстануға ие болды. Смит Рухқа бағыну доктринасына баса назар аударды, оның пікірінше, осы бағыну арқылы адам ішкі күнәлардан тазарып, христиандық ізгіліктердің үнемі артатын үлесіне ие бола алады. Ол басқалардың Рухты қабылдау тәжірибесіне көбірек мән беретініне, бірақ бағынуға негіделген өмірге аз қызығушылық танытқанына сенді. Діни қызметінің алғашқы жылдарында ол бұл туралы жиі сөйлеп, жазып отырды, бұл Смит пен жаңа қозғалысқа, әсіресе Томас Болл Баррат басқарған Пентикосталдық қозғалыстан сын тудырды.

Өлім

Смит 1943 жылғы 1 мамырдың таңғы сағаттарында Хортендегі үйінде жүрек талмасынан қайтыс болды. Сол түні төсекке жатқанда, ол соңғы сөзі ретінде: "Иә, рахмет және мақтау" деді. Норвегияның неміс оккупациясы кезінде қатаң саяхат шектеулері салынған болатын, бірақ Смиттің қосылу рәсімі Хортенде өткен ең ірі қосылу рәсімі болды. Смиттің ұлы Аксель Йохан Смит сөз сөйлегенде, әкесінің ешқашан мазасыз немесе ашушаң болғанын көрмегенін айтты.

Жарияланған еңбектер

Смит – өнімді жазушы болған. Ол көптеген өлеңдер мен әндер, бірнеше кітап, жүздеген мақала және отбасы мен достарына сан алуан хаттар жазды. 1898 мен 1943 жылдар аралығында, көбінесе ағасы Аксель мен Элиас Аслаксенге жазылған шамамен 280 хатты «Skjulte Skatters Forlag» баспасы «Йохан О. Смиттің хаттары» кітабында жариялаған. Кітап көптеген тілдерге аударылған. Смит сонымен қатар Ефестіктерге жолданған хатқа қысқаша түсіндірме жазған.