Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Диссемия – қабылдау және/немесе білдіру қабілетінің сөзсіз қарым-қатынастағы қиындығы. Бұл сөз грек тіліндегі dys (қиындық) және semia (сигнал) түбірлерінен құралған. Бұл термин психологтар Маршалл Дьюк және Стивен Новицки 1992 жылы жарық көрген «Қиын балаға көмектесу» кітабында әлеуметтік қабылдамаудың жасырын себептерін анықтау үшін қолданылған. Бұл қиындықтар дене тілі және моторлық дағдылармен байланысты проблемалардан асып түседі. Диссемиямен күресетін адамдар жеке қарым-қатынаста сөзсіз сигналдарды қабылдау және пайдалануда қиындықтарға тап болады. Альберт Мехрабианның классикалық зерттеулері көрсеткендей, бет-әлпет, дене күйі және қол қимылдары арқылы хабардың эмоционалдық мағынасының 55 пайызы, ал дауыс тоны арқылы 38 пайызы беріледі. Эмоционалдық мағынаның бар болғаны 7 пайызы ғана сөздермен білдіріледі. Диссемия – бұл сөзсіз оқу бұзылысының әлеуметтік дисфункциялық жағын көрсетеді.
Dyssemia is a difficulty with receptive and/or expressive nonverbal communication. The word comes from the Greek roots dys (difficulty) and semia (signal). The term was coined by psychologists Marshall Duke and Stephen Nowicki in their 1992 book, Helping The Child Who Doesn't Fit In, to decipher the hidden dimensions of social rejection. These difficulties go beyond problems with body language and motor skills. Dyssemic persons exhibit difficulties with the acquisition and use of nonverbal cues in interpersonal relationships. "A classic set of studies by Albert Mehrabian showed that in face to face interactions, 55 percent of the emotional meaning of a message is expressed through facial, postural, and gestural means, and 38 percent of the emotional meaning is transmitted through the tone of voice. Only seven percent of the emotional meaning is actually expressed with words." Dyssemia represents the social dysfunction aspect of nonverbal learning disorder.
Диссемиялық ересектер
Диссемиялық ересектердің әлеуметтік өзара әрекеттері жетілмеген және күрделі болып көрінеді, тіпті олардың қарым-қатынас емес ойлау қабілеттері қалыптыдан аса дарынды деңгейде болуы мүмкін. Диссемиялық адамдар әртүрлі деңгейде әлеуметтік ұялушылық пен ауызекі емес коммуникацияда қиындықтарды көрсетеді. Кейбіреулері тек ақпаратты қабылдау немесе өзін-өзі жеткізуде қиындыққа тап болса, ал енді біреулері екеуінде де қиналады. Қиындық деңгейі әр адамда әртүрлі болады; қиындық міндетті түрде толыққанды қабілетсіздікке тең емес, және ол барлық жағдайларда да кездеспейді. Кейде, өзін-өзі жеткізудегі қиындық тек эмоция мен бет бұлшықеттерінің арасындағы уақытша кешігу болуы мүмкін. Әлеуметтік жағынан қиналатын, ауызекі емес коммуникацияда кемшіліктері бар ересектер көбінесе "әлеуметтік ортада сәл бейімсіз сезінемін" немесе "көңілінен шығып қалғандаймын" дейді. Диссемиялық ересектер уақытша немесе кездейсоқ жағдайларда сәттілікке жете алады, бірақ олардың сәттілік сезімі қысқа болатын, көбінесе көңіл көшіп, өзін-өзі кінәлау үлгісіне оралуы мүмкін. Көп жағдайда диссемиялық адамдар ойламастан бірдеңе айтып, оның салдарынан уайымдайды. Диссемиялық ересектер жаңа таныстардың сезімдерін немесе әлеуметтік қызығушылықтарын түсінуде қиындыққа тап болуы мүмкін, бұл наразылыққа немесе қабылдамауға әкелуі мүмкін. Олар сонымен қатар әлеуметтік өзара әрекеттің нәзік жақтарын, мысалы, уақытты дұрыс бағалау мен мүмкіндікті пайдалануда қиналады. Бұл жағдайды одан бетер ушықтырып, таныстарының, әріптестерінің және тіпті туыстарының қыңырлығына себеп болуы мүмкін. Диссемиялық адамдар ересектердің зорлық-зомбылығының құрбанына айналуы мүмкін. Егер диссемиялық ересектер жеткілікті ауызша ақпарат немесе басқа да түйсіндіргіштер бар ортада немесе жағдайда болса, олар дұрыс жауап беруді түсіну немесе құру үшін қалыпты жағдайға ие болады, және бұл проблемалар айтарлықтай азаюы мүмкін. Диссемия/НЛД-мен ауыратын ересектерге қатысты зерттеулер балалардағы зерттеулерге қарағанда аз, сондықтан оларды емдеу қиын. Диагностика мен емдеуге қатысты зерттеулерге ересектердің қатысуын қамтамасыз етілмейінше, қате түсініктер туындауы мүмкін және олардың өмір сапасы уақыт өте келе жалғыздыққа, оқшаулануға, ашуға және тіпті екі тараптың түсінбеушілігінен туындаған агрессияға дейін нашарлауы мүмкін. Алайда, оны белгілі бір дәрежеде әлеуметтік жағынан түзетуге болады. Қолдау көрсететін дос немесе әріптес сияқты, жағдайға тән ым-ишараларды үйрену арқылы, диссемиямен ауыратын адам көп жағдайда "қосылуға" қабілетті болады, оны қырағылықпен бақылап немесе сұрақтар қою арқылы. Диссемия немесе NLD бар көптеген ересектер оқу және жазуда өте жақсы болғандықтан, толыққанды сөйлемдерді қолдану арқылы немесе ым-ишараларды немесе бет-әлпетті мағынасын түсіндіретін ауызша түйсіндіргіштермен толықтыру арқылы коммуникацияны нақтылау пайдалы болуы мүмкін. Әлеуметтік алаңдаушылық немесе әлеуметтік фобия - ауызекі емес коммуникациядағы проблемаларды анықтау үшін қолданылатын медициналық жіктелімдер; алайда, диссемия NLD немесе мидың нақты зақымдануына қатысты болғанда, мысалы, оң жарты шарға, алаңдаушылық немесе фобия емес. Созылмалы диссемия - кейбір неврологтар әлеуметтік-эмоционалдық өңдеу бұзылысы (СЭББ) деп атайтын жағдай.
The social interactions of dyssemic adults tend to be immature and complex, even though their non relational reasoning ranges from normal to gifted. Dyssemic individuals exhibit varying degrees of social awkwardness and various types of nonverbal communication difficulties. Some might only have trouble with reception or expression alone, while others struggle with both. Severity fluctuates among individuals; difficulty does not necessarily equate to total inability, nor occur in all situations. Occasionally, expressive difficulty may only be a delay between the emotion and the facial muscles. Socially awkward adults with nonverbal shortcomings often report feeling "a little out of it socially" or feeling "left out." Dyssemic adults frequently experience success in temporary or accidental situations, but their sense of success can be short lived, returning to an often common pattern of disappointment and self reproach. Many times dyssemic individuals may say something in a way they had not intended and worry about the consequences. Dyssemic adults may sometimes struggle with interpreting the feelings or social interests of new acquaintances, causing potential resentment and/or rejection. They also may have difficulty with subtler aspects of social interaction, for example, timing and opportunity. This may aggravate the situation, baffling acquaintances, coworkers, and even relatives. Dyssemic individuals may also become targets of adult bullies. If dyssemic adults are in an environment or situation with adequate verbal input or other cues, however, they have a frame for understanding or constructing appropriate responses, and these problems can be greatly reduced. There is presently little research on adults with dyssemia/NLD compared to the research on children, making it difficult to treat medically. Until more adults are included in the research on diagnosis and treatment, misperceptions may occur and their quality of life may deteriorate over time into loneliness, isolation, anger, and even aggression as a result of a lack of understanding on the part of both populations. However, it may be treated socially to some extent. Through intense observation or asking questions, as of a supportive friend or colleague, the individual with dyssemia can often eventually "pass" in most situations once he or she has learned the typical gestures for a given situation. Since many adults with dyssemia or NLD are quite competent in reading or writing, it is often helpful to clarify one's communication using fully worded sentences, or supplementing gestures or facial expressions with a verbal clue as to meaning. Social anxiety or social phobia are medical classifications that can be used to designate nonverbal communication problems; however, dyssemia is not an anxiety or phobia when it applies to NLD or specific brain damage, for example to the right hemisphere. Chronic dyssemia is a condition that some neurologists term social emotional processing disorder (SEPD).
Мүмкіндігі шектеулі емес, ерекшелік
Диссемия мүгедектік емес, ерекшелік ретінде қарастырылады; осы себепті ол стандартты медициналық жағдай ретінде жіктелмейді. Көп жағдайда диссемия мәдени ерекшеліктерден туындайды; кейде диссемия назар жетіспеушілігі бұзылысының (НЖБ) бір түрі болып табылады. Дегенмен, бұл ерекшеліктер өте ауыр салдарға әкелуі мүмкін. Диссемиямен байланысты жеке қарым-қатынастарды құру және сақтаудағы қиындықтар көбінесе адамдардың әлеуметтік және кәсіби проблемаларының түпкі себебі болып табылады. Кейде жеңіл аутизм спектрінің бұзылысы (АСБ) немесе әлеуметтік үрей синдромы бар адамдар да диссемияның белгілерімен күреседі. Диссемияны анықтауға және оның кері әсерін азайтуға бағытталған түрлі бағдарламалар арқылы түзетуге болады. Мұндай бағдарламалар, аккультурация сияқты, виртуалды және әлеуметтік оқытуға ерекше мән береді.
Dyssemia is considered a difference rather than a disability; as such, it is not classified as a standard medical condition. Many times dyssemia springs from cultural differences; other times, dyssemia constitutes an offshoot of attention deficit disorder (ADD). However, the differences can be devastating. Problems associated with dyssemia in the establishment and maintenance of interpersonal relationships are often at the root of people's social and occupational troubles. Sometimes, persons affected with mild autism spectrum disorder (ASD) or social anxiety disorder also struggle with characteristics of dyssemia. Dyssemia can be remediated through a variety of programs designed to assess its presence and alter its adverse impact. Such programs, not unlike acculturation, emphasize virtual and social learning.