Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Темір ұстатқышы – темірді өңдеу пешінің немесе домна пешінің басқарушысы және әдетте оның иесі. Бұл термин көбінесе өнеркәсіптік революция кезеңімен, әсіресе Ұлыбританияда байланысты қолданылады. Темір ұстатқышы әдетте ірі кәсіпкер болғандықтан, қоғамның маңызды мүшесі саналған. Ол өзінің қарастығында үлкен ауылдық үйі немесе сарайы болған. Темірді балқыту, тазарту және құю процестерін ұйымдастыру еңбекке көп күш жұмсауды талап еткен, сондықтан пештерде көптеген жұмысшылар жұмыс істеген. 17 ғасырдан бері темір ұстатқыштары болған (атауы басқа болуы мүмкін), бірақ олар өнеркәсіптік революция кезінде британдық темір өнеркәсібінің қарқынды дамуымен бірге кеңінен танымал болды.
Manager of an iron forge or blast furnace
An ironmaster is the manager, and usually owner, of a forge or blast furnace for the processing of iron. It is a term mainly associated with the period of the Industrial Revolution, especially in Great Britain. The ironmaster was usually a large scale entrepreneur and thus an important member of a community. He would have a large country house or mansion as his residence. The organization of operations surrounding the smelting, refining and casting of iron was labour intensive, and so there would be numerous workers reliant on the furnace works. There were ironmasters (possibly not called such) from the 17th century onwards, but they became more prominent with the great expansion in the British iron industry during the Industrial Revolution.
17 ғасырдағы темір ұсталары (мысалдар)
Ертедегі темір өндіруші Джон Винтер (шамамен 1600–1676 жж.) Дина орманында маңызды жерлерге ие болған. Англия азамат соғысы кезінде ол I Чарльз үшін зеңбіректер құйды. Реставрациядан кейін Винтер темір өнеркәсібіне деген қызығушылығын арттырып, жаңа типтегі кокс пешімен тәжірибе жасады. Бұл Ибраһим Дарби I-нің кейіннен темірді балқыту үшін коксты табысты қолдануына негіз болды.
An early ironmaster was John Winter (about 1600–1676) who owned substantial holdings in the Forest of Dean. During the English Civil War he cast cannons for Charles I. Following the Restoration, Winter developed his interest in the iron industry, and experimented with a new type of coking oven. This was a precursor to the later work of Abraham Darby I who successfully used coke to smelt iron.
Абрахам Дарби
Бір отбасының үш буыны, барлығы Абрахам Дарби деген есімді алып жүрген, ағылшын темір өнеркәсібінің дамуына қосқан үлесімен әйгілі. Шропширдегі Коулбрукдейлдегі олардың жұмыстары металлургиядағы жақсартулардың бастауын қалады, бұл темірді ірі көлемде өндіруге және бу машиналарын және теміржолдарды дамытуға жағдай жасады, алайда олардың ең маңызды жаңалықтары – Темір көпір болды.
Three successive generations of the same family all bearing the name Abraham Darby are renowned for their contributions to the development of the English iron industry. Their works at Coalbrookdale in Shropshire nurtured the start of improvements in metallurgy that allowed large scale production of the iron that made the development of steam engines and railways possible, although their most notable innovation was The Iron Bridge.
Джон Уилкинсон
Өнеркәсіптік революцияның басындағы ең белгілі темір өндірушілердің бірі Джон Уилкинсон (1728–1808) болды, оған "темірге деген құштарлық" таныс еді, тіпті құйма темірден табыт жасауға дейін созылды. Уилкинсонның темір цилиндрлерді тесіп жасауға арналған патенттелген әдісі алғаш рет зеңбіректер жасау үшін қолданылды, бірақ кейіннен Джеймс Уатттың алғашқы бу машиналарының жасалуына қажетті дәлдікті қамтамасыз етті.
One of the best known ironmasters of the early part of the industrial revolution was John Wilkinson (1728–1808), who was considered to have "iron madness", extending even to making cast iron coffins. Wilkinson's patented method for boring iron cylinders was first used to create cannons, but later provided the precision needed to create James Watt's first steam engines.
Сэмюэл Ван Лир
Сэмюэл Ван Лир – Америка революциялық соғысы кезінде АҚШ армиясының офицері және танымал темір өндіруші. Ол 1775 жылы көршісі генерал Энтони Уэйнмен бірге әскери қызметке құлшыныспен кірісті. Оның Пенсильвания штатындағы "Рединг" домендік пеші Континенталдық армияны зеңбіректермен және зеңбірек доптарымен қамтамасыз етті. Ван Лирдің домендік пеші отарлық темір өндірісінің орталығы болды, сонымен қатар Франклин пешінің енгізілуімен және Джордж Вашингтон армиясының Брэндивайн шайқасында жеңілгеннен кейін олардың мылтықтарын жөндеу үшін келгенімен байланысты. Бұл орын Джордж Вашингтонның уақытша бас штабы ретінде тіркелген. В. Ван Лирдің барлық балалары да темір бизнесіне қатысты.
Samuel Van Leer was a well known ironmaster and a United States Army officer during the American Revolutionary War. He started a military career with enthusiasm with his neighbor General Anthony Wayne in 1775. His furnace, Reading Furnace in Pennsylvania, supplied cannon and cannonballs for the Continental Army. Van Leer's furnace was a center of colonial ironmaking and is associated with the introduction of the Franklin Stove, and the retreat of George Washington's army following its defeat at the Battle of Brandywine, where they came for musket repairs. The location is listed as a temporary George Washington Headquarter. W Van Leer's children all joined the iron business as well.
Лоутиандық қоңырау
Лоутиан Белл (1816–1904) Ибраһим Дарби сияқты, темір өндіруші әулеттің беделді патриархы болды. Оның ұлы Хью Белл және немересі Морис Белл екеуі де Белл темір және болат компаниясының директорлары болды. Оның әкесі Томас Белл, Losh, Wilson and Bell темір және сілті компаниясын құрушылардың бірі еді. Фирманың Ньюкасл-апон-Тайн қаласының жанындағы Уокерде және Миддлсбро қаласындағы Порт-Кларенсте өндіріс орындары болды, бұл аталған қалалардың және Англияның солтүстік-шығыс аймағының экономикалық өсуіне зор үлес қосты. Белл көп байлық жинады, оның ішінде Вашингтон Нью-Холл сарайы, Нортэллертон маңындағы Роунтон Грандж және Осмотерли жанындағы орта ғасырлық Маунт Грейс монастырі болды.
Lowthian Bell (1816–1904) was, like Abraham Darby, the forceful patriarch of an ironmaking dynasty. Both his son Hugh Bell and his grandson Maurice Bell were directors of the Bell iron and steel company. His father, Thomas Bell, was a founder of Losh, Wilson and Bell, an iron and alkali company. The firm had works at Walker, near Newcastle upon Tyne, and at Port Clarence, Middlesbrough, contributing largely to the growth of those towns and of the economy of the northeast of England. Bell accumulated a large fortune, with mansions including Washington New Hall, Rounton Grange near Northallerton, and the mediaeval Mount Grace Priory near Osmotherley.
Генри Болков пен Джон Вон
Генри Болков (1806–1878) және Джон Вон (1799–1868) өмір бойындағы іскерлік серіктестер, достар және қайын туыстар болды. Олар Виктория дәуіріндегі темір және болат компанияларының арасындағы ең ірісі – «Болков Вон» компаниясын Миддлсбро қаласында құрды. Болков қаржылық сауаттылығымен, ал Вон темір өндіру және инженерлік білімімен үлес қосты. Екеуі бір-біріне толық сенім артып, "бір-бірінің жұмысына ешқандай араласпады. Болков мырза қаржылық бөлімнің толық басқаруын жүзеге асырды, ал Вон мырза мекеменің практикалық жұмысын лайықты түрде бақылады". Өркендеген шағында бұл фирма Ұлыбританиядағы, және мүмкін әлемдегі ең ірі болат өндірушісі болды.
Henry Bolckow (1806–1878) and John Vaughan (1799–1868) were lifelong business partners, friends, and brothers in law. They established what became the largest of all Victorian era iron and steel companies, Bolckow Vaughan, in Middlesbrough. Bolckow brought financial acumen, and Vaughan brought ironmaking and engineering expertise. The two men trusted each other implicitly and "never interfered in the slightest degree with each other's work. Mr. Bolckow had the entire management of the financial department, while Mr. Vaughan as worthily controlled the practical work of the establishment." At its peak the firm was the largest steel producer in Britain, possibly in the world.
Эндрю Хэндиссайд
Эндрю Хэндисайд (1805–1887) Эдинбургте дүниеге келді және Дербиде өндіріс орнатты, онда ол әсемдік заттар, көпірлер және пошта жәшіктерін жасады, олардың көптегені бүгінге дейін сақталған.
Andrew Handyside (1805–1887) was born in Edinburgh and set up works in Derby where he made ornamental items, bridges and pillar boxes, many of which survive today.