Кіріспе

Португалиядағы үңгір және археологиялық орын.

Лагар Вельё – Португалияның орталық бөлігіндегі Лейрия муниципалитетіндегі Лейрия қаласының орталығынан 13 шақырым қашықтықта орналасқан Лапедо аңғарындағы әктас шатқалындағы тас пана. Бұл орын 24 000 жыл бұрынғы Кро-Магнон баласының табылуымен белгілі, кейіннен ол Лапедо баласы деп аталды.

Тарих

Археологиялық тұрғыдан алғанда, бұл орын аймақтағы Жоғарғы Палеолит кезеңіндегі адамдар қоныстанған кезеңнің көп бөлігін (шамамен 30 000 мен 20 000 жыл аралығында) көрсететін стратиграфиялық тізбектің жиынтығы ретінде белгілі, әртүрлі деңгейлерде осы кезеңге тән іздер мен өңделген тас құралдарының қалдықтары табылды, олар сол замандағы жануарлар сүйектерімен байланысты. Орын Португалияның батыс орталық аймағында, Лейрия қаласының жанындағы Лапедо аңғарының оңтүстік беткейінде орналасқан әктас жартасының төменгі бөлігіндегі көлденең жарықтардағы шөгінділерден тұрады. 1992 жылы жер жұмыстары кезінде орын зардап шегіп, Жоғарғы Палеолит кезеңіне тән қабірдің бірнеше сантиметріне жеткен. Бас сүйегі, жақ сүйегі, тіс қатары және дене сүйектері еуропалық ерте заманауи адам мен неандертальдің белгілерінің мозаикасын көрсетеді. Егер бала анатомиялық жағынан заманауи адамдар мен Homo neanderthalensis арасындағы гибрид болса, онда неандертальдердің Кро-Магнондармен байланысы және осы (мүмкін, кіші) түрлердің таксономиялық жіктелуі туралы маңызды мәселелер туындауы мүмкін. Қабірмен қатар, жақында жүргізілген археологиялық зерттеулер Граветтік мәдениетке тән тұрғын орындарының әртүрлі деңгейлерін ашты, олардың жақсы сақталғаны және бастапқы кеңістіктік құрылымы анықталды. Леирия қаласындағы Санто-Агостиньо монастырында (Convento de Santo Agostinho) салынатын археологиялық мұражайда сүйек қалдықтары қойылмақ.

География

Карангуэхира және Санта-Эуфемия азаматтық приходтарының арасында орналасқан Лапедо алқабы (Валле-ду-Лапедо) Рибейра-де-Карангуэхира суларының арқасында қалыптасқан. Бұл өсімдік және жануарлар әлемінің табиғи түрлілігіне ие аймақ, оған қарғалар (Corvus corone), бүркіттер және дала егештері, сондай-ақ қара, еуропалық немесе жалпы алдер (Alnus glutinosa), жалбыз (Salix туысы), еуропалық немесе жалпы күл (Fraxinus excelsior), Populus (Salicaceae тұқымдасы) және Vitis жүзімдері (Vitaceae тұқымдасына жататын) кіреді.