Кіріспе
Психотерапияның түрі. Қысқа психотерапия (сондай-ақ қысқаша терапия, жоспарланған қысқа мерзімді терапия) – шешімге бағытталған, қысқа мерзімді психотерапияның түрлі тәсілдерін біріктіретін жалпы атау.
Brief psychotherapy (also brief therapy, planned short term therapy) is an umbrella term for a variety of approaches to short term, solution oriented psychotherapy.
Шолу
Қысқа терапия басқа терапиялық мектептерден ерекшеленеді, себебі ол (1) нақты бір мәселеге назар шоғырландыруға және (2) тікелей араласуға баса назар аударады. Қысқа терапияда терапевт клиентпен клиникалық және субъективті жағдайларды жылдам емдеу үшін жауапкершілікті өз мойнына алып, олармен белсендірек жұмыс істейді. Сондай-ақ, ол нақты байқау жасауға, қолдағы ресурстарды пайдалануға және жаңа перспективалар мен түрлі көзқарастарды қарастыру үшін уақытша сенімсіздіктен бас тартуға мән береді. Қиындықтардың тарихи себептерін формалды түрде талдаудың орнына, қысқа терапияның басты мақсаты – клиентке қазіргі жағдайды кеңірек контексте қарауға және одан тиімді түсініктерді пайдалануға көмектесу (бұл түсініктер міндетті түрде саналы деңгейде болмауы мүмкін). Осы жаңа түсініктерді қабылдау арқылы, сәтті клиенттер өздігінен және жаңаруға қабілетті өзгерістерге ұшырайды. Қысқа терапия көбінесе стратегиялық, зерттеушіл және мәселеге емес, шешімге бағытталған болады. Ол проблеманың қалай туындағанына қарағанда, оны күшейтетін және өзгеріске кедері келтіретін қазіргі факторларға көбірек мән береді. Қысқа терапевттер бір ғана «дұрыс» тәсілді ұстанбайды, керісінше, көптеген жол бар екенін қабылдайды және олардың кез келгені, тіпті бірігіп, соңында пайдалы болуы мүмкін немесе болмауы мүмкін.
Негізгі қолдаушылар
Милтон Эриксон қысқаша терапияны қолданушы, ал клиникалық гипнозды өзінің басты құралы ретінде пайдаланды. Ол осы әдісті көбінесе өзі дамытты. Оның тәсілін Джей Хейли «Жалпыға жат терапия: Милтон Эриксонның психиатриялық әдістері» кітабында танымал етті.
The analogy Erickson uses is that of a person who wants to change the course of a river. if he opposes the river by trying to block it, the river will merely go over and around him. But if he accepts the force of the river and diverts it in a new direction, the force of the river will cut a new channel. Richard Bandler, the co founder of neuro linguistic programming, is another firm proponent of brief therapy. After many years of studying Erickson's therapeutic work, he wrote:
It's easier to cure a phobia in ten minutes than in five years I didn't realize that the speed with which you do things makes them last I taught people the phobia cure. They'd do part of it one week, part of it the next, and part of it the week after. Then they'd come to me and say "It doesn't work!" If, however, you do it in five minutes, and repeat it till it happens very fast, the brain understands. That's part of how the brain learns I discovered that the human mind does not learn slowly. It learns quickly. I didn't know that.
Эриксон қолданатын аналогия – өзен бағытын өзгертігісі келетін адамға ұқсас. Егер ол өзенге қарсы тұрып, тоқтатуға тырысса, өзен оны айналып өтеді. Бірақ егер ол өзеннің күшін қабылдап, жаңа бағытқа бұрса, өзеннің күші жаңа арна жасап алады. Ричард Бандлер, нейролингвистикалық бағдарламалаудың негізін қалаушы, қысқаша терапияның белсенді жақтаушысы. Эриксонның терапиялық жұмысын көп жылдар бойы зерттегеннен кейін ол былай деп жазды:
The analogy Erickson uses is that of a person who wants to change the course of a river. if he opposes the river by trying to block it, the river will merely go over and around him. But if he accepts the force of the river and diverts it in a new direction, the force of the river will cut a new channel. Richard Bandler, the co founder of neuro linguistic programming, is another firm proponent of brief therapy. After many years of studying Erickson's therapeutic work, he wrote:
It's easier to cure a phobia in ten minutes than in five years I didn't realize that the speed with which you do things makes them last I taught people the phobia cure. They'd do part of it one week, part of it the next, and part of it the week after. Then they'd come to me and say "It doesn't work!" If, however, you do it in five minutes, and repeat it till it happens very fast, the brain understands. That's part of how the brain learns I discovered that the human mind does not learn slowly. It learns quickly. I didn't know that.
«Фобияны он минутта емдеу, бес жылға қарағанда оңай. Менің ойымша, істің жылдамдығы оның ұзаққа соғуына себеп екенін білмедім. Мен адамдарға фобияны емдеуді үйреттім. Олар бір аптада бір бөлігін, келесі аптада тағы бір бөлігін, содан кейін үшінші аптада қалғанын орындады. Сосын маған келіп: «Бұл жұмыс істемейді!» деді. Алайда, егер сіз бес минут ішінде орындап, қайталасаңыз, ми жақсырақ түсінеді. Міне, ми осылай оқуға қабілетті. Мен адам миының баяу оқымайтынын анықтадым. Ол жылдам оқиды. Бұрын мен мұны білмедім.»
The analogy Erickson uses is that of a person who wants to change the course of a river. if he opposes the river by trying to block it, the river will merely go over and around him. But if he accepts the force of the river and diverts it in a new direction, the force of the river will cut a new channel. Richard Bandler, the co founder of neuro linguistic programming, is another firm proponent of brief therapy. After many years of studying Erickson's therapeutic work, he wrote:
It's easier to cure a phobia in ten minutes than in five years I didn't realize that the speed with which you do things makes them last I taught people the phobia cure. They'd do part of it one week, part of it the next, and part of it the week after. Then they'd come to me and say "It doesn't work!" If, however, you do it in five minutes, and repeat it till it happens very fast, the brain understands. That's part of how the brain learns I discovered that the human mind does not learn slowly. It learns quickly. I didn't know that.