Кіріспе

Майкл П. Домбек – американдық табиғатты қорғаушы, педагог, ғалым және табиғатты жақсы көретін адам. Ол 1994 жылдан 1997 жылға дейін Жерді басқару бюросының міндетін атқарушы директоры болып қызмет етті және 1997 жылдан 2001 жылға дейін АҚШ Орман шаруашылығы қызметінің 14-ші басшысы болды. Домбек 2001 жылдан 2010 жылға дейін Висконсин-Стивенс-Пойнт университетінде UW жүйесінің ғылыми қызметкері және жаһандық табиғатты қорғау профессоры болып жұмыс істеді. Сондай-ақ ол 2005 жылдан 2022 жылға дейін Дэвид Смит постдокторантуралық табиғатты қорғау зерттеу стипендиясының атқарушы директоры қызметін атқарды.

Ерте мансап

Домбек Висконсин штатының Хейвард қаласының жанында 11 жаз бойы балық аулау бойынша нұсқаушы болып жұмыс істеді, бұл оның мансабының бағытын анықтады. Ол Висконсин-Стивенс-Пойнт университетінде биология және жалпы ғылымдар бакалавры, сондай-ақ биология және білім беру салаларындағы магистр дәрежелерін алды. Одан кейін Миннесота университетінде зоологиядан магистр, ал 1984 жылы Айова штаты университетінде докторлық ғылымдар кандидаты болды. Оның зерттеулері Висконсин штатының балығы – мускуллунгтің қозғалысы, мінез-құлқы, көбеюі және өмірінің алғашқы кезеңдеріндегі экологиясын қамтыды. Оның зерттеулері нәтижесінде 1984 жылы өткен бірінші Халықаралық мускуллунг симпозиумының бағдарлама төрағасы болды, ал оның материалдары Америка балық шаруашылығы қоғамынан жарияланды. Висконсин-Стивенс-Пойнт университетінде үш жыл зоология пәнін оқытқаннан кейін Домбек АҚШ Орман шаруашылығы қызметіне (USFS) Хиавата ұлттық орманында балық шаруашылығы биологы ретінде қабылданды. Ол Орта Батыс және Калифорния бойынша Орман шаруашылығы қызметіндегі қосымша тапсырмаларды орындады, олар су шаруашылығы зерттеулері мен балық шаруашылығын басқаруға бағытталған. Содан кейін ол USFS үшін Ұлттық балық шаруашылығы бағдарламасының менеджері болып тағайындалды, онда ол су ресурстарын ұлттық орман шаруашылығына және «Болашаққа қадам» бағдарламасына енгізуге жетекшілік етті. 1989 жылы ол LEGIS стипендиясы бойынша АҚШ Сенатында ауыл шаруашылығы және қаржы мәселелері бойынша бір жыл жұмыс істеді.

Жерді басқару бюросы (BLM)

Джордж Буш әкімшілігінің басында Домбек Жерді басқару бюросы директорының арнайы көмекшісі болып тағайындалды, кейін ғылыми кеңесші болып бекітілді. Клинтон әкімшілігінің бастапқы кезеңінде ол жер және минералдық ресурстарды басқару жөніндегі ішкі істер министрінің міндетін атқарушысы болып тағайындалды. 1994 жылы ішкі істер министрі Брюс Бэббитт оны Жерді басқару бюросының директоры міндетін атқарушысы етіп тағайындады. Домбек 1997 жылға дейін бұл қызметте болды, содан кейін ауыл шаруашылығы министрі Дэн Гликман оны АҚШ Орман қызметінің 14-ші бастығы етіп тағайындады. Домбектің Жерді басқару бюросындағы қызметі жануарлар дүниесін қорғауға, жағалау және су ресурстарына, сондай-ақ InFish бағдарламасына баса назар аударды. Домбек сол кездегі Орман қызметі бастығы Джек Уорд Томаспен тығыз байланыс жасап, екі агенттіктің мемлекеттік жерлерге қол жеткізуді жеңілдетуге және мемлекеттік жерлерде экожүйелік басқару мен су алабын қалпына келтіруді ілгерілетуге жұмыс істеді.

АҚШ Орман қызметі

1997 жылы Домбек және Орман шаруашылығы басшылығы төрт пункттен тұратын күн тәртібін жасады, ол «Табиғи ресурстар күнтәртібі» деп аталды. Онда төрт маңызды тақырыпқа баса назар аударылды: су алаптарының денсаулығын жақсарту және қалпына келтіру, экологиялық тұрақты орман және жайылымдарды басқару, демалыс және ұзақ мерзімді орман жолдары саясаты. Домбек орманның өнімі ретінде таза судың маңыздылығын атап өтті және Ұлттық орманнан ағып жатқан судың мөлшері мен құнын бағалау үшін ғалымдар мен экономистерден тұратын топ құрды. Домбек АҚШ Конгресі мен конгресс комитеттері алдында сөз сөйлегенде жерді қорғауды және ғылыми негізде басқаруды қатысты түрде қорғады. Домбектің басшылығымен 58 миллион акр ең қашық ормандық жерлерді қорғаған «Жолсыз аймақтар ережесі» әзірленді. Бұл американдықтардың ұлттық орманнан алатын тәжірибесін жақсарту және дамыту үшін база болды, сондай-ақ сыртқы демалыс үшін қалған ең жабайы жерлерді қорғауға және су алаптары мен экожүйелердің денсаулығы мен сапасын сақтауға мүмкіндік берді. Оның мемлекеттік қызметтегі еңбегі 2001 жылы президент Джордж Буштан Федералдық қызметтегі ең жоғары награда – «Президенттік дәрежедегі ерекше атқарушы» сыйлығымен марапатталды. Ол елдің ең ірі екі мемлекеттік жерді басқару мекемесіне жетекшілік еткен жалғыз адам болды.

Пошталық федералдық қызмет

Федералды қызметтен зейнетке шыққаннан кейін Домбек Висконсин-Стивенс-Пойнт университетіндегі жаһандық сақтау профессоры лауазымына тағайындалды. Кейіннен ол 2001 жылдан 2010 жылға дейін UW System Fellow атағын алып, сол қызметте болды. 2005 жылдан 2022 жылға дейін ол консервациялық биология саласындағы Дэвид Смит докторантуралық стипендиясының атқарушы директоры болып жұмыс істеді, сондай-ақ 2002 жылдан бері Джонсон қорының Wingspread сенімдісі және Trout Unlimited ұйымы мен Табиғатты қорғау қорының Висконсин бөлімшесінің бұрынғы сенімдісі болды.

Марапаттар

Жерді қорғауға жасаған еңбегі үшін Домбек 2010 жылы Ансел Адамс сыйлығымен, 2009 жылы Алдо Леопольдтің қалпына келтіру сыйлығымен, 2007 жылы Хаверфорд университетінің құрметті докторлық дәрежесімен, 2001 жылы Wilderness Society ұйымының «Жылдың табиғатты қорғаушы батыры» атағымен, 2019 жылы US IALE ұйымының «Ерекше ландшафт маманы» атағымен және көптеген басқа да сыйлықтармен марапатталды. 2023 жылы ол Висконсин консервациясының Атақ-даңқ залына енгізілді.