Кіріспе
Австралия үкіметтік ұйымы
Австралия сауда және инвестиция комиссиясы, немесе Austrade ('/ɒ//z/,/t//r//eɪ//d/ OZtrayd), – Австралия үкіметінің сауданы, инвестицияларды және білім беруді ілгерілететін агенттігі. 2013 жылдан бастап оған туризм саясаты, бағдарламалары мен зерттеулері де тапсырылды. Austrade 1985 жылғы Австралия сауда комиссиясы туралы заңға сәйкес құрылды. Ол 2013 жылғы Мемлекеттік басқару, өнімділік және жауапкершілік туралы заңға сәйкес корпоративтік емес мемлекеттік мекеме және 1999 жылғы Мемлекеттік қызмет туралы заңға сәйкес заңмен құрылған агенттік. Austrade Сыртқы істер және сауда министрлігінің құрамына кіреді. Austrade-тің корпоративтік құрылымы бойынша оның бас директоры Туризм, сауда және инвестиция жөніндегі федералды министрге есепті. 2020 жылдың қараша айында Ксавье Симонет Austrade бас директоры болып тағайындалды.
Дүниежүзілік желі
Дүниежүзілік кеңселер желісі арқылы Austrade австралиялық компанияларға шетелдік нарықтардағы сатып алушылармен байланысуға, Австралияға тікелей шетелдік инвестицияларды тартуға және Австралияның білім беру секторын халықаралық деңгейде ілгерілетуге көмектесуді мақсат етеді. Австралияда Austrade-тің қызметтері мен бағдарламалары Австралияның штаттық және аумақтық үкіметтерімен, өнеркәсіптік қауымдастықтарымен және аймақтық даму органдарымен серіктестікте жұмыс істейтін, қалалық және өңірлік аймақтардағы кеңселер мен TradeStart орталықтарының ұлттық желісі арқылы ұсынылады.
Тарихи шолу
Austrade компаниясы 1986 жылы құрылған, бастапқыда елдің экспортты ынталандыру схемаларын үйлестіру және жеңілдету міндеті жүктелген (Fletcher, Chung and Mascitelli, 2017 ж., 417-б.). Одан бері ол Австралияның екіжақты және көпжақты сауда келісімдерінің алдыңғы қатарында тұр, сонымен қатар импорт саясатын ұйымдастырумен де айналысады. Құрылғаннан бері осы кеңейтілген рөлі Австралия бизнесінің жаһанданудан кейінгі халықаралық бәсекеге қабілеттілігін арттырды, бұл көрініс Хоук үкіметінің бұрынғы сауда министрі Джон Докинс ұйымдастырған. Austrade елдердің экономикалық интеграциясын бесiншi деңгейге көтерді және 1933 жылы Сауда комиссарлары қызметі құрылғаннан бері үкіметтік сауданы дамыту саласындағы ең маңызды өзгерістердің бірі ретінде танылды (Nicholls, Chung and Mascitelli, 2017 ж. 417-б.). Алғашқы экспортты дамыту схемасына төрт мемлекеттік орган кірді: Сауда департаментінің бөлімі, Сауда комиссарлары қызметі, Экспорттық қаржыны сақтандыру корпорациясы және Экспорттық нарықты дамыту гранттары схемасы (Dawkins, Chung and Mascitelli, 2017 ж. 417-б. келтірілген). Докинс көмекке мұқтаж нарықтарға басымдық беруді жақтады және олардың жаһандық деңгейде бәсекеге қабілетті болуы үшін күн шығатын салаларға назар аударудың маңыздылығын атап өтті. Феррис Chung and Mascitelli (2017) еңбегінде келтіргендей, осы мақсаттарға қол жеткізу нәтижесінде Австралия экономикасы және әлемдегі көптеген елдер ауыл шаруашылығына тәуелділігін азайтып, өндіріс саласына көшті, бұл Қытайдың экономикалық жетістіктеріне ұқсас үрдіс болды. Austrade-тің бұрынғы басқарушы директоры Чарльз Джеймисон 2001 жылы «Сауда елшілері: Австралия сауда комиссары қызметінің тарихы» еңбегін жариялады. Осы тәуелсіз зерттеу жұмысының мақсаты – Austrade-тің эволюциясының біртұтас тарихын жасау болды. Austrade «Сауда елшілері» еңбегін дайындауға қатысты және ол Сыртқы істер және сауда департаментінің қолдауымен жарық көрді.
Көрініс
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Австралияның қарқынды дамуына зор үлес қоскан Дуг Энтони мен Джон Макьюэн Австралияның төлем балансы мәселесін, ірі мақсаттардың бастысы ретінде қарастыруға мүмкіндік алды. Саясаттағы мақсаттар қиындықтар туғанда іске асырылды, нәтижесінде экономикадағы кемшіліктер дер кезінде толықтырылды. 1960 жылдары кеңселердің жаһандық желісі құрылды. Маңыздысы, бастапқыда төлем балансының тұрақсыздығын реттеуге бағытталған назар, уақыт өте келе Austrade шеңберінен шығып кетті. Төлем балансын, экспорттық бағдарламалар арқылы сауда арқылы Австралия экономикасын дамытуды мақсат тұтқан Austrade-тің басты міндетімен шатастыруға болмайды. Осы көзқарас комиссияның тарифтік және валюталық саясаттан гөрі икемдірек болуына ықпал етті.
Өнеркәсіпке бағытталған бағыттар
Инвестицияларды жеңілдету, әсіресе өсу әлеуеті бар салаларда – Austrade ең көп танымал болған нәрсенің өзегі. Жаһандану дәуірінде көптеген дамып келе жатқан экономикалардың негізгі салалары өзгерді (мысалы, Қытайдың ауыл шаруашылығынан өндіріске көшуі) және кез келген заманауи экономика үшін өсудің маңызды моделі ретінде бәсекеге қабілетті салаларды дамытуға басымдық беру қажет. Чунг пен Массителли Австралиядағы Austrade-тің ерекше және динамикалық рөлін атап көрсетеді, себебі ол бизнеспен бірлесіп жұмыс істейтін мемлекеттік агенттік болып, олардың халықаралық бәсекеге қабілеттілігін арттыруға бағытталған. Тарихи тұрғыдан алғанда, экспортқа бағытталған қызметтердің деңгейіне қатысты үкімет саясатының өзгеруіне байланысты мұндай қарым-қатынас сирек кездеседі. Әлемдік нарықтарға қол жеткізу көптеген байланысты мәселелерге тәуелді, оларға бедел, қаржылық тәуекел (нарықтың құбылмалылығын қоса алғанда), қысқа мерзімді келісімшарттар, зияткерлік меншіктің жоғалтылуы және мүмкіндіктердің шектеулі болуы жатады. Австралиялық компаниялар үшін тікелей шетелдік инвестициялар (ТШИ) осы шектеулерді айналып өтудің күшейіп келе жатқан танымал тәсіліне айналды. Доунидің экспортты кеңейту теорияларына қатысты пікірлерінен бұрын, О’Бирн (2002) «Болашаққа экспорттау» бастамасын егжей-тегжейлі қарастырып, Австралияның өсуінің негізгі көрсеткіштерін тізімдейді:
Экспорт Австралияның жалпы ішкі өнімінің (ЖІӨ) шамамен 20% құрайды. Австралиядағы әрбір бесінші жұмыс орны экспортқа байланысты. Австралияның ауылдық және аймақтық аймандарының әрбір төртінші жұмыс орны экспортқа тәуелді. ТШИ арқылы өндірілген әрбір доллардың 96 центі Австралияда қалады. Бұл көрсеткіштер Австралияның тау-кен секторындағы үлкен экспорттық базасына сенімділігін сақтау үшін маңыздылығын сақтайды.
Австралиялық компаниялар үшін
Austrade экспорттаушыларға перспективалы нарықтар мен мүмкіндіктер туралы ақпарат, мақсатты елдердегі қолдау, сауда көрмелері және әлеуетті инвесторларды табуға көмек көрсетеді. Жалпы ақпарат тегін беріледі, оның ішінде кең көлемді онлайн ақпарат бар, бірақ нақты кеңес алу үшін төлем қажет болуы мүмкін. Austrade Австралия компанияларына Азия, Африка, Латын Америкасы, Таяу Шығыс және Ресей сияқты нарықтарға тауарлар мен қызметтерді экспорттауға көмектесетін ақпарат пен кеңес береді. Австралиялық экспорттаушылар мен білім беру ұйымдары үшін Austrade шетелдік нарықтарда бизнес жүргізуге, сондай-ақ шетелдік ережелер мен бизнес тәжірибесін түсінуге көмектесетін толыққанды ақпарат пен жекелендірілген қызметтер ұсынады. Тарихи тұрғыдан алғанда, Austrade өз бастамаларының көп бөлігін Солтүстік Америка, Батыс Еуропа және Жапониядағы экономикалардың дамығандығына байланысты осы аймақтарға шоғырландырған. Бұл Австралия экономикасына экспорттық нарықты дамыту гранттары сияқты бағдарламалар арқылы халықаралық саудаға қатысуға мүмкіндік берді, бұл бағдарламалар еркін сауда келісімдерін ұйымдастыру арқылы экспорттаушыларды қолдауға бағытталған. Басқа бастамаларға халықаралық студенттердің шетелде оқу мүмкіндіктерін арттыру мақсатындағы «Австралияның халықаралық білім беруі 2025» және Австралияның маңызды салаларының бірін нығайтуға көмектесетін «Туризм 2020» іске асыру жоспары кіреді. Шағын және орта экспорттаушылар жарнамалық шығындарға арналған экспорттық нарықты дамыту грантына өтініш бере алады. Бизнес үшін түрлі жаңалықтар бюллетендері, вебинарлар, іс-шаралар мен семинарлар қолжетімді, олардың көпшілігі әлеуметтік желілерде кеңінен насихатталады.
Халықаралық инвесторлар үшін
Austrade Австралияға өнімді тікелей шетелдік инвестицияларды (ТШИ) ілгерілетуге, тартуға және жеңілдетуге жауапты, сондай-ақ барлық инвестициялық сауалдар бойынша бірінші ұлттық байланыс нүктесі болып табылады. Халықаралық компанияларға көрсетілетін қызметтер тегін, жан-жақты және құпиялы. Австралия штаттары мен аумақтарының үкіметтерімен серіктестікте жұмыс істей отырып, Austrade халықаралық инвесторларды Австралияда бизнес құру немесе кеңейту үшін қажетті ақпаратпен қамтамасыз етеді.
Халықаралық сатып алушылар үшін
Austrade халықаралық сатып алушыларға Австралиядан тауарлар мен қызметтерді табуға немесе стратегиялық австралиялық бизнес серіктестерді анықтауға да көмектеседі. Тау-кен өндірісі сияқты, Австралия экономикасын дәстүрлі түрде дамытқан салалар, Austrade үшін болашақтағы басты саяси мақсаттарының бірі болып табылады.
Австралиялық білім беру ұйымдары үшін
Austrade-тің қызметіне Австралияның білім беру және оқыту жүйесін халықаралық деңгейде танымал ету және насихаттау кіреді. Austrade «Future Unlimited» брендтік бағдарламасын үйлестіріп, ілгерілетеді, ол Австралияның білім беру және оқыту мекемелерін жарнамалайды, ал «Australia Unlimited» Австралияның біліктілігі мен қабілеттерін насихаттайды. Бұрынғыда ол «Австралия брендін құру» бағдарламасын үйлестірген, бұл 4 жылдық, 20 миллион австралиялық долларлық бағдарлама Австралияны «жаһандық азамат, жаһандық бизнес серіктесі және әлемдік деңгейдегі маңызды орын» ретінде танытуға бағытталған.
Туристік бизнес үшін
Austrade туристік кәсіпорындарға ақпарат, қолдау және гранттар ұсынады. Австралияның Туризмді зерттеу басқармасы (Tourism Research Australia) тегін статистика, ақпарат және сараптама ұсынады, сондай-ақ қызмет төлемі негізінде нақты туристік зерттеулер мен талдау жүргізе алады.
Елдермен бастамалар
"Австраде" компаниясының әлемдік ауқымын кеңейту үшін өсу жолдарымен келісетін басқа елдермен бірлесіп бастамалар ұйымдастыру қажет болды. Landis (2012) экспорттаушылардың шетел нарықтарына қол жеткізудегі қиындықтарына байланысты жүзеге асырылған реформалардың нәтижесінде "Австраде" компаниясының жаңа, оңайлатылған құрылымын түсіндіреді. 2011 жылы енгізілген "Австраде" Сиднейде орналасқан халықаралық желісіне бақылау жасаумен аймақтық басқарудан жаһандық басқаруға көшті. Латын Америкасы және Оңтүстік Азия сияқты аймақтардағы офшорлық бастамалардың тілшісі Ландис жүргізілген кең ауқымды сараптама нәтижесінде "Австраде" компаниясының басымдықтарға тым көп мән бергенін және дамушы нарықтармен жеткілікті тікелей байланыс орнатпағанын айтады. Brewer (2010) "Австраде" компаниясының ірі экономикаларға назар аударуы бағдарламаның ұзақ мерзімде іске асырылуы қиын "аспаздық" мақсаттарды қабылдауына және шындыққа сай емес перспективаларды жариялауына әкелгенін мәлімдейді. Еуропа және АҚШ сияқты қалыптасқан нарықтарға шоғырланған ресурстардың артық жұмсалуы зиянды болды, себебі экспорттаушыларға Австралияның көмегі жаңа нарықтардағы перспективті салаларға қарағанда көп қажет емес еді. Landis сияқты Piper (2012) Австралия мен Латын Америкасы арасындағы сауда және инвестициялардың айқын әлеуетін көрсетеді. "Австраде" компаниясының Латын Америкасы сияқты аймақтармен байланыс орнату әрекеттеріне көптеген компаниялардың аймақтық деңгейде табысты бизнес жүргізуге болатынын түсінуі көмектесті. Ғаламдану аясында "Австраде" серіктес нарықтарға байланыстар, нарық туралы ақпарат және жергілікті желілер арқылы көмек көрсетуде бірегей тәжірибе жинақтады.
Экспортерлерге қаржылық қолдау
Austrade экспорттық қаржыландыру және басқа да мемлекеттік қаржылық көмек бағдарламалары туралы онлайн ақпарат ұсынады. Ол сонымен қатар Экспорттық нарықты дамыту грантын (EMDG) басқарады, бұл Австралия үкіметінің болашақ және қазіргі экспорттаушыларды қолдауға бағытталған қаржылық көмек бағдарламасы, ол австралиялық шағын және орта бизнесті экспорттық нарықтарға қатысуға және дамытуға ынталандырады. Осы бағдарлама бойынша, құқығы бар компанияларға экспорттық маркетингке жұмсалған шығындарының бір бөлігі қайтарылады. Бағдарлама кең ауқымды салалар мен өнімдерді, соның ішінде кіріс туризмін және зияткерлік меншіктің экспортын қолдайды.
Firepower International (Ақпараттық күш)
2004 және 2006 жылдар аралығында Austrade компаниясы Firepower International компаниясына 394 009 доллар көлемінде арнайы қолжетімділік және қаржы жәрдемі көрсеткені хабарланды. Бұл компания еуропалық және ресейлік бұрынғы екі жоғары лауазымды Austrade басшысына жұмыс беруге мүмкіндік берген. Агенттік Firepower-ға ерекше қарау көрсетілмегенін мәлімдеді. Дегенмен, Austrade-тың Firepower қызметін заңды деп қабылдауы, Австралиялық қоғамға корпорациялар туралы заңға қайшы келетін тиісті ақпаратты жарияламай, ондаған миллион долларлық алдамшы акцияларды сатуға көмектескені сөзсіз. Бұл скандалға сол кездегі премьер-министр Джон Ховард және жоғары лауазымды министр Джули Бишоп сияқты жоғары лауазымды дипломаттар мен саясаткерлердің тікелей қатысуына байланысты болуы мүмкін, сондықтан Austrade Тим Джонстон және басқа Firepower басшыларына қарсы қудалау шараларын қолданбады. Бұрын Батыс Австралия қаласын жоспарлаушы және өнертапқыш Пол Риттер сияқты салыстырмалы түрде аз ауқымды құқық бұзушыларға қарсы қудалау шараларын қолданған болатын. Риттер 1980 жылдардың соңында экспорттық гранттарға қатысты дұрыс емес өтінімдер бергені үшін сотталды.
Қауіпсіздік
Securency скандалындағы Резервтік банк қызметкерлерінің берген паралары туралы Австралия сауда агенттігінің (Austrade) қызметкерлерінің білгені туралы мәлімдеме жасалды. RBA еншілес компаниялары Австралияның полимерлік банкноттарды басып шығаруға арналған тиімді келісімшарттарды жеңіп алуы үшін шетелдік лауазымды тұлғаларға пара берген, сондай-ақ Austrade қызметкерлері Вьетнам тыңшысының басшысына банкноттарды басып шығару келісімшарттарын қамтамасыз ету үшін жасалған төлемдер туралы білгені айтылуда.