Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Алжирдегі саяси наразылық кезеңі.
Period of political protest in Algeria
Бербер көктемі (бербер тілінде: Тафсут Имазиген немесе жай ғана Тафсут – «көктем» деген мағынаны білдіреді) – 1980 жылы Алжирде бербер халқының өзін-өзі тануын және тілін мойындауды талап еткен саяси наразылық пен азаматтық белсенділік кезеңі. Оқиғалар негізінен Кабилия және Алжир қалаларында болды.
The Berber Spring (in Berber: Tafsut Imaziɣen or simply Tafsut for "Spring") was a period of political protest and civil activism in 1980, claiming recognition of the Berber identity and language in Algeria, with events mainly taking place in Kabylia and Algiers.
Арабтандыру шаралары
1962 жылы тәуелсіздік алғаннан бері Алжирде ФЛН басқаратын бір партиялық жүйе сақталды. 132 жылдық француз отаршылдығынан кейін, араб ұлтшыл партиясы ФЛН-нің мақсаттарының бірі – араб тілін мемлекеттік басқару, мектептер және жалпы мемлекеттік қызметтерде ұлттық тіл ретінде қалыптастыру үшін арабтандыру шараларын жүзеге асыру болды. Алжирдің тәуелсіздігі, көптеген бұрынғы отарлар сияқты, ұлттың "қайта жаңғыруының" символы ретінде тілдік және мәдени "қайта өркендеудің" қажеттілігін көрсетті. Француз отаршылдығы кезінде араб тіліне немқұрайлы қарастырылды; тіпті 1938 жылы француз үкіметі Алжирде араб тілін шет тіл деп жариялаған заң шығарды. Француз саясатына қарсылық ретінде, алжир ұлтшылдары мен тәуелсіздік жақтастары ФЛН партиясы ұсынған ұлт құру жобасы Алжирдің бір тілді, араб және мұсылман мемлекеті болуын көздеді, ал Алжирдегі мәдениеттердің, ұлттық ерекшеліктердің және тілдердің көп түрлілігіне онша мән берілмеді. Мысалы, 1976 жылғы Ұлттық хартада берберлердің танылу талаптары ескерілмеді. Берберлердің өзіндік ерекшеліктерін, тілдерін және мәдениеттерін жоққа шығаруды Алжирде шамамен 10-12 миллион бербер тұратынымен байланыстыру керек. Кабилия – берберлердің ең көп шоғырланған аймағы. Солтүстік Алжирде орналасқан, шамамен 7 миллион халқы бар.
Since its independence in 1962, Algeria has had a single party system, ruled by the FLN. After 132 years of French colonization, one of the goals of the Arab nationalist party FLN was to implement Arabization measures with the goal of making Arabic the national language in administration, schools and public services in general. Like most ex colonies, the independence of Algeria stressed the need for a linguistic and cultural "recovery", as a symbol of the nation's "recovery". Under French colonization, the Arabic language was disregarded; in 1938, the French government even issued a law that declared Arabic a foreign language in Algeria. In reaction to the French policies, the nation building project envisioned by the Algerian nationalist and pro independence party, the FLN, made it so that Algeria would be a monolingual Arab and Muslim country, with little consideration for the pluralism of cultures, identities and languages in Algeria. For example, the 1976 National Charter did not take into account any Berber claims for recognition. This rejection of the Berber identity, language and culture is to be put in a context where approximately 10 to 12 million Algerians are Berbers. Kabylia is the region with the highest concentration of Berbers. Located in northern Algeria, it has approximately 7 million inhabitants.
Бербер мәдени ұйымдары
1960 және 1970 жылдары Парижде бірнеше бербер мәдени ұйымдары құрылды, себебі олар Алжирде құрыла алмады. Ол кезде Алжир мен Франция арасында белсенді байланыстар болды, және бұл ұйымдар Парижде орналасқандықтан, Кабилия халқын да қамтыды. Берберлер, әсіресе кабилдер, өзінің мәдени ерекшеліктерін саяси мәселе ретінде көтерді. Мысалы, Молуд Маммери басқа зиялылармен бірге Бербер академиясын (ABERC) құрды, ол Алжирдегі азшылықтардың ортақтығын көрсетті.
During the 1960s and the 1970s, several Berber cultural organizations emerged in Paris, for they could not be established in Algeria. At that time, there were many exchanges between Algeria and France, and despite being based in Paris, these organizations also targeted Kabylia's inhabitants. The Berber, and more specifically the Kabyle, identity was already a political cause. For example, Mouloud Mammeri had created the Académie Berbère d’Echanges et de Recherches Culturelles (ABERC) with other intellectuals, that emphasized the similarities between the minorities in Algeria.