Кіріспе

Бельгиялық дін қызметкері Анри Рейндэрс (Дом Бруно) (1903 жылғы 24 қазан – 1981 жылғы 26 қазан) Холокост кезінде 400 еврейді құтқаруға атсалысқан бельгиялық дін қызметкері.

Ерте өмір және оқу

Анри Рейндерс жоғары орта тапқа жататын, терең діншіл католик отбасының сегіз баласының бесіншісі болды. Он жеті жасында католик мектебінде классикалық грек және латын тілдерін оқып бітірген соң, Бельгияның Левен қаласындағы Монт-Сезар (қазіргі Кейзерсберг) аббатханасына постulant ретінде қабылданды. 1922 жылы noviciate сәтті аяқталғаннан кейін Анри Рейндерске Dom Bruno есімі берілді. Келесі үш жылды Левеннің католик университетінде және Римдегі Сент-Ансельм академиясында теология мен философияны оқыды. Дом Бруно 1925 жылы Римде бенедиктиндік ант қабылдады, Монт-Сезардағы монастырлық өмірге және оның абатасына бағынуға міндеттенді. Монт-Сезар "интеллектуалды аббатхана" ретінде танымал болды және Дом Бруноға екінші ғасырдың шіркеу әкесі Иринейдің еңбектерін зерттеп, оқуын аяқтауға рұқсат берілді. 1928 жылы Левенде дін қызметкері ретінде тағайындалды. Ақырында, Дом Бруно монастырында оқытуды жалғастырды және ежелгі және ортағасырлық теологияға арналған жариялымдарға мақалалар жазды. Абаттың рұқсатымен ол Бельгияның ішінде және за рубежом кеңінен саяхаттап, католик мекемелеріне дәріс оқуға және пікір алмасуға барды. Гитлер Германиясында католик жастарына дәріс оқыған кезде ол нацистік антисемитизмнің "дүркіндіргіш, жеңілсіз және көңілді қалдырмайтын" әділетсіздігі мен қатыгездігіне куә болды. Римде оқыған кезінде Дом Бруно Бельгиядағы бенедиктиндік Аймай монастырының негізін қалаушы және приоры Дом Ламберт Бодуинмен танысып, оның ынталы жақтасы болды. Дом Ламберт барлық христиан шіркеулерін біріктіруді, сондай-ақ кейіннен Ватикан II-де қолдау тапқан, бірақ сол кезде Католик шіркеуі толық қабылдамаған литургиялық реформаларды жақтады. Осының салдарынан Дом Бруноға Шеветоньемен байланысын үзуге кеңес берілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылы Польшаға неміс шабуыл жасағаннан кейін, Екінші дүниежүзілік соғыс басталды, Бельгия жұмылдырылды және Дом Бруно 41-ші артиллерия полкінің діни қызметкері болып тағайындалды. Келесі жылдың мамыр айында неміс әскерлері Бельгияны басып алды. Науқан барысында ол аяғынан жарақат алды және келесі алты айды Германиядағы Вольфсбург және Дойсель тұтқын лагерьлерінде өткізді, онда ол өзге тұтқындарға діни және рухани қолдау көрсетуін жалғастырды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін

1944 жылдың қыркүйегінде Бельгия азат етілгеннен кейін Дом Бруно балаларды ата-аналарымен немесе жақын туыстарымен қайта қосылуына көмектесті. Яһуди қауымының өкілдері кейбір христиандардың жетім яһуди балаларын асырап алуға тырысқандарына қарсылық білдірді, әсіресе балалардың көпшілігі католиктік тәрбие алғандықтан крещение рәсімін қалауы себеп болды. Нацистік оккупация кезінде Дом Бруно өзіне қарағандарды дін өзгертуге мәжбүрлеуге қарсы болды, бірақ содан кейін әрбір жағдайды жеке қарастырып, баланың мүддесін ең бастысы деп санады. Германияға қарсы соғыс жалғасып жатқандықтан, Дом Бруно Бельгия қарулы күштеріне капеллан ретінде қайта оралды. Соғыс аяқталғаннан кейін ол қысқа уақытқа Монт-Сезарға оралды, бірақ ордені оны Бельгия, Франция және Римде пасторлық және білім беру жұмыстарын атқаруға жіберді. Соғыс кезіндегі өздігінен бастаған құтқару миссиясынан босаған Дом Бруно, Әулие Иренейдің мұрасын зерттеуді жаңадан бастады және 1954 жылы осы тақырыптағы толық сөздікті жариялады. Шеветонь аббаттығының экуменикалық рухына қызыққан Дом Бруно, жас діни қызметкер кезінде Дом Ламберт Бодуиннің шәкірті болғандықтан, жылдар бойы Монт-Сезар қауымынан босатылуын сұрап, Шеветоньдегі монахтарға қосылғысы келді. Бірақ оның аббаты бұл өтінішін бірнеше рет қабылдамады. Соңғы ақырда 1968 жылы тілегі орындалды. Оның соңғы белсенді қызметі Лувен қаласына жақын Отинье қаласындағы пасторлық қызметі болды, онда ол қарттарға, науқастарға және мүмкіндігі шектеулі адамдарға көмектесті. 1964 жылы Израиль мемлекеті Дом Бруно Рейндерсті "Ұлттар арасындағы Адал" деп жариялады, бұл Холокост кезінде яһудилерге көмектесу үшін өмірін қауіпке тіккен бейдіктерге берілетін құрметті награда. Ол Иерусалимге шақырылып, Яд Вашемде (Адалдар аллеясы) оның құрметіне ағаш отырғызылуын көрді. Паркинсон ауруының күшеюі Дом Бруноны 1975 жылы зейнетке шығуға мәжбүр етті. Алты жылдан кейін ол ауыр сүйек сыныбын алды және операциядан кейін көз жұмды. Ол сүйікті Шеветонь аббаттығында жерленді. Дом Бруноның қайтысынан кейін он жыл өткен соң, Отинье қаласындағы алаңның біріне оның есімі берілді. Онда стела орнатылды, онда былай деп жазылған: Дом Бруно Рейндерс, бенедиктин (1903-1981). Қарсылық қозғалысының батыры. Өмірін қауіпке тігіп, шамамен 400 яһудиді нацистік зұлматтан құтқарды.