Кіріспе

Капенадағы археологиялық орын, Италия. Лукус Ферония – ежелгі қасиетті орын немесе, сөзбе-сөз, қасиетті тоғай ("люкус"), бостандық алғандарды, бұрынғы құлдарды қорғаушы сабиндік Ферония құдайына арналған. Ол Етруриядағы ежелгі Ферония қаласына жақын, ежелгі Виа Тиберина жолында, қазіргі Лацио аймағындағы Капена коммунасының аумағында орналасқан. A1 Рим-Милан тас жолы салынып жатқанда оның бір бөлігі қазылып алынды, ал археологиялық орын ежелгі римдік Волузийлер вилласымен іргелес жатыр. Қасиетті орын Тибр өзеніндегі кейінгі портының жанында, жақын орналасқан Курес сабиндік елді мекеніне қарама-қарсы болған. Кейіннен форум оның оңтүстік жағына салынды.

Тарих

Дәстүр бойынша бұл Фалиска колониясы болған. Тулл Гостилий (б.з.д. 672–640 ж.) тұсында ол Этрурияда орналасқанымен, латындықтар мен сабиндер де осы жерге келген. Б.з.д. III ғасырда Италиядағы ең әйгілі діни мерекелер осы жерде өткен, жыл сайын көптеген ғибадат етушілер жиналған, ал қазба жұмыстары осы кезеңде қала едәуір кеңейгенін көрсетті. Қасиетті орынның байлығына байланысты, 211 жылы Ханнибал оны тонаған. Қайта салынған ғибадатханаға б.з.д. 196 жылы найзағай шағып түскен. Ғибадатхананың төңірегіндегі қала, Македонияның губернаторы Гней Игнатий және Виа Игнатия жолын салған ол кісінің арқасында, тікбұрышты аралдармен және көшелермен дамыған. Б.з.д. 143 және 129 жылдар аралығында ғибадатхана тастан қайта салынды, ол грек-римдік тәртіптегі коринфтік ғибадатхана болып, қасиетті аумақты қоршаған галереялармен жабдықталды. Кейінірек, бәлкім, б.з.д. 90 жылдан кейін болған Әлеуметтік соғыстар кезінде, оның сияқты көптеген Италия ғибадатханаларымен бірге, бұл да қиратылған. Елді мекен базарлық қала ретінде өсіп, сауда-саттық діни мерекелерде жүргізілген. Страбон (шамамен б.з. 10 жылы жазған) былай дейді: text="Соратте тауының етегінде Ферония қаласы орналасқан, оның аты сол жердегі құдайлықпен байланысты, ол жергілікті тұрғындар тарапынан жоғары бағаланады, және онда керемет құлшылық өтетін ғибадатхана бар. Өйткені, сол құдайдың ықпалымен кейбір адамдар ыстық күл мен қыздырылған көмірдің үлкен төсегімен жалаңаяқ жүреді, ешқандай зиян тимейді; және көптеген адамдар осы қаланың жыл сайын өткізілетін жәрмеңкесіне де, сондай-ақ жоғарыда айтылған көрініске де қатысуға тырысады." Императорлық дәуірде ғибадатхана, Октавианның ардагерлерінің колониясын алғаннан кейін, Колония Юлия Феликс Лукоференсис ретінде кеңейтілген және радикалды түрленуге ұшырады, Феронияның үлкен қаласының бөлігіне айналды.

Сайт

Жазбалар Феронияның қасиетті орны немесе люксы форумның шығыс қабырғасының артында жатқанын және дуумвир А. Оттавиус Август кезеңінің басында салған шағын портик арқылы қолжетімді болғанын көрсетеді. Қасиетті орын қасиетті тоғайдан (люк), ғибадатханадан және үлкен құрбандық алаңынан тұрды: италиялық үлгідегі ғибадатхананың шырша тас негіздері мен жолақтыған бағаналары бар қасбетінің бөліктері, антаблат және фронтон сақталған, бәрі де Ханнибалдың шабуылынан кейінгі қайта құрылысқа байланысты болуы мүмкін. Алаң Форумға кіретін портикпен бір қатарда орналасқан; Тиберина жолының солтүстігінде тағы бір кіреберіс болған сияқты. 1960-61 жылдардағы қазба жұмыстары кезінде анатомиялық саз материалдары, керамика, қола және әшекей бұйымдары бар құрбандық стипасының қалдықтары да табылды. Солтүстік-шығыс жағындағы темендердің қабырғасы да табылды, ол opus incertum техникасымен салынған берік құрылымнан тұрады, және мармардың имитациясы бар әдемі жабынмен жабылған. Мұражайда осы жерден табылған көптеген заттар сақталады. Вилла деи Волузи жақын маңда орналасқан.