Кіріспе
Аэолозавр (, /iː//oʊ //l//oʊ /'/s//ɔːr//ə//s/; "Аэолдың кесірткесі") – қазіргі Оңтүстік Америкадағы соңғы креда кезеңіне жататын титанозаврлық савропод динозаврлар туысы. Басқа савроподтар сияқты, ол төрт аяқты, ұзын мойын және құйрықты шөп жейтін жануар болған. Аэолозавр титанозаврлардың арасында жақсы зерттелген, өйткені ол кем дегенде екі түрге жататын бірнеше жеке тұлғаның қалдықтарымен белгілі. Дегенмен, көптеген титанозаврлар сияқты, оның бас сүйегінің қалдықтары табылған жоқ. Aeolosaurus rionegrinus-тің голотипі жеті құйрық омыртқасынан, сондай-ақ екі алдыңғы және оң артқы аяқтарының бір бөлігінен тұрады. Ол Аргентинадағы Ангостура Колорада формациясында табылды, ол соңғы креда кезеңінің Кампан сатысына, шамамен 83-74 миллион жыл бұрын жатады. А. maximus түрі 2021 жылы Arrudatitan жаңа туысына жіберілді.
Aeolosaurus (,/iː//oʊ //l//oʊ /'/s//ɔːr//ə//s/; "Aeolus' lizard") is a genus of titanosaurian sauropod dinosaur from the Late Cretaceous Period of what is now South America. Like most sauropods, it would have been a quadrupedal herbivore with a long neck and tail. Aeolosaurus is well known for a titanosaur, as it is represented by the remains of several individuals belonging to at least two species. However, like most titanosaurs, no remains of the skull are known. The holotype of Aeolosaurus rionegrinus consists of a series of seven tail vertebrae, as well as parts of both forelimbs and the right hindlimb. It was discovered in the Angostura Colorada Formation in Argentina, which dates from the Campanian stage of the Late Cretaceous, about 83 to 74 million years ago. The species A. maximus was transferred over to the new genus Arrudatitan in 2021.
Этимология
Бұл динозаврдың аты грек мифологиясындағы Эол есімді тұлғадан алынған, ол Гомердің "Одиссеясында" желдің сақшысы ретінде танымал, себебі оның қалдықтары табылған Патагония аймағында жиі жел соғады. Туыс атауында динозаврлардың аттарында дәстүрлі түрде қолданылатын грекше "sauros" ('кесіртке') жұрнағы бар. А. rionegrinus түрлік атауы Аргентинаның Рио-Негро провинциясындағы орналасқан жерімен байланысты. 1987 жылы аргентиналық палеонтолог Хайме Пауэлл осы туысты және түрді атап, сипаттаған. А. rionegrinus титанозаврлар үшін мықты денелі болған, оның аяқ сүйектері Салтазаврдың сүйектерімен салыстырылатын беріктікке ие. Оның құйрығының ортаңғы бөлігіндегі омыртқалардың денелері созылған. 1993 жылы сипатталған тағы бір үлгіде бес құйрық омыртқасы, сондай-ақ алдыңғы аяқ және жамбас сүйектері бар. Оң жаққа екі шыбық сүйегі (алдыңғы қол) болғандықтан, бұл үлгі кем дегенде екі жеке тұлғадан тұруы керек. Бұл сүйектермен бірге екі остеодерм, яғни сүйекті қабықшалар да табылды, бұл динозаврдың қабықпен жабылғандығын көрсетеді. Бұл үлгі Рио-Негроның Аллен қалыптасуынан алынған, ол шамамен 70-68 миллион жыл бұрынғы мастрихт кезеңінің ортасына жатады. Бұл үлгіде Aeolosaurus туысына тән белгілер бар, бірақ ол одан кейінгі кезеңге жатады және авторлар оны мүмкін екінші түр деп тануға жеткілікті айырмашылықтарды көрсетті.