Кіріспе

Торонто университетіндегі ескерткіш

Солдаттар мұнарасы – Торонто университетінің екі дүниежүзілік соғыста қызмет еткен мүшелерін құрметтейтін қоңырау және сағат мұнарасы. Архитекторлар Генри Спроатт және Эрнест Росс Рольф салған, готикалық стильдегі мұнараның биіктігі 43,6 метр, ал ішінде 51 қоңыраудан тұратын карильон орналасқан.

Тарих

Ұлы соғыстан кейін университет түлектері 397 141 доллар жинап, мұнараны соғыс ескерткіші ретінде тұрғызды. Іргетасы 1919 жылы Девонширдің 9-шы герцогы Виктор Кавендиш, Канаданың 11-ші генерал-губернаторы салған. Құрылыс 1924 жылы 252 500 долларға аяқталды, ал қалған қаражат мәңгілік стипендияларға бөлінді. Ұлы соғыста (1914–1918) қаза тапқандардың есімдері мұнараның табанындағы қорғалған тас тіреуге ойылып жазылған, ал мұнараның ішкі қабырғаларындағы тас аркада Екінші дүниежүзілік соғыста (1939–1945) қаза тапқандардың есімдері жазылған. Осы екеуін де түлектер қауымдастығы әйгілі британдық Gillett & Johnston фирмасынан сатып алды, бұл фирма Парламент төбесіндегі Бейбітшілік мұнарасының қоңырауларын да құйған. 1952 жылы Екінші дүниежүзілік соғысты еске алу үшін тағы 19 қоңырау қосылды, бірақ 1976 жылы олар жаңаларымен ауыстырылды және қосымша қоңыраулар орнатылды. Сол жылы карильон Petit & Fritsen фирмасынан алынған 28 қоңыраупен бірге қайта ашылды, осымен қазіргі көлеміне жетті. Аталған операция кезінде карильонның дыбыс диапазоны өзгертілгені байқалды: бастапқыда бір толық тон төмен дыбыстаған аспаптың 51 қоңырауы енді концерттік питчте дыбыстайды. Солдаттар мұнарасының карильонындағы қоңыраулардың салмағы 23 фунттан бастап, ең ірі қоңыраудың (bourdon) 4 тоннаға дейін жетеді. Олар университет мүшелері мен жалпы жұртшылыққа арналған тұрақты концерттермен қатар, бітіру салтанаты, түлектердің кездесуі, үйге оралу және Еске алу күні сияқты арнайы шараларда орындалады. Торонто университетіндегі Еске алу күнінің салтанаты жыл сайын 11 қарашада немесе оған жақын күндері өткізіледі, онда көптеген канадалық мекемелердің өкілдері Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда қаза тапқан әскери түлектерді құрметтеу үшін Солдат мұнарасының табанына гүл шоқтарын қояды.

Ескерткіштер

Мұнарада Джон МакКрейдің "Фландрия далаларында" өлеңінен алынған суреттер бейнеленген 12 панельдік әсем шыны терезе орналасқан, сондай-ақ соғыстағы қарулы күштердің ерлер мен әйелдерін көрсететін 8 кішкентай шыны терезе бар. Бұл ескерткіш Торонто университетінің Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда қызмет еткен студенттері мен қызметкерлеріне арналған. Мұнара ішіндегі мұражайда сол кезеңге қатысты медальдар, естелік кітаптар, портреттер, фотосуреттер, тулар және басқа да естелік заттардан тұратын жинақ қойылған. Фениан шабуылдарында қаза тапқан үш Университет колледжінің студентіне (Малькольм Маккензи, И. Х. Мьюберн және Уильям Темпест) арналған ескерткіш шыны терезесі де бар. Мемориалдық бөлменің қабырғасында 51 қоңыраудан (темір және ойнату пульті) тұратын Кариллонның әрқайсысы үшін тасқа қашалған ескерткіштер орналасқан, олар Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза болған Торонто университетінің адамдарына арналған.