Дискeратоз конгениталды: Симптомдары, диагнозы және емдеуі
Dyskeratosis congenita
Дискератоз конгениталы (ДКК) – сирек туа біткен прогрессивті ауру. Тері өзгерісі, тырнақ бұзылысы, ауыз ағзасының ақ дақтары, қатерлі ісіктерге бейімділікпен сипатталады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дискератоз туа біткен (DKC), сондай-ақ Зинсер-Энгман-Коул синдромы деп аталады, өте өзгермелі фенотипі бар сирек прогрессивті туа біткен ауру. Бұл ауру классикалық түрде аномальді тері пигментациясы, тырнақ дистрофиясы және ауыз қуысының шырыш қабығындағы лейкоплакия, сондай-ақ миелодиспластикалық синдром/жедел миелоидты лейкемия (MDS/AML) үштігімен сипатталды, бірақ бұл белгілер әрқашан кездеспейді. Көптеген симптомдары қарт адамдарға тән, ал аурудың ауыр түрлерін жұқтырған адамдардың өмір сүру ұзақтығы айтарлықтай қысқаруы мүмкін. Сонымен қатар, бұл синдроммен бауыр аномалиялары да байланысты, бауырдың түйіндік регенеративті гипоплазиясы сирек кездеседі, бірақ қысқа теломерлердің салдарынан туындайтын бауыр ауруларының көптеген көріністерінің бірі болып табылады.
Dyskeratosis congenita (DKC), also known as Zinsser Engman Cole syndrome, is a rare progressive congenital disorder with a highly variable phenotype. The entity was classically defined by the triad of abnormal skin pigmentation, nail dystrophy, and leukoplakia of the oral mucosa, and MDS/AML, but these components do not always occur. Many of these symptoms are characteristic of geriatrics, and those carrying the more serious forms of the disease often have significantly shortened lifespans. Also, liver abnormalities are associated with this syndrome, Nodular Regenerative Hypoplasia of the liver, although rare, it is one of many manifestations of liver disorders short telomeres can cause.
Қатерлі ісікке бейімделу
Қатерлі ісікке осалдық интуицияға қайшы келеді, себебі көптеген белгілі қатерлі ісіктерде теломеразаның қайта жандануы қатерлі ісіктің қанағаттанарлық деңгейге жетуі үшін міндетті қадам болып табылады (телемерді қараңыз). Теломеразаға әсер ететін ауруда, қатерлі ісік салдарынан туындауы логикалық емес. Авторлар қатерлі ісік пайда болуы үшін қажетті компоненттердің бірі жетіспейтін адамдарда қатерлі ісікке бейімділіктің парадоксалды сипатын атап көрсетеді. Бұл ой және дискерин1.
Susceptibility to cancer seems counterintuitive because in many known cancers reactivation of telomerase is actually a required step for malignancy to evolve (see telomere). In a disease where telomerase is affected, it does not seem to follow that cancer would be a complication to result. The authors note the paradoxical nature of cancer predisposition in individuals who seem to lack one of the required components for cancer to form. It is thought and dyskerin1
Диагностика
Аурудың көптеген органдар жүйесіне қатысуынан симптомдарының әртүрлілігі болғандықтан, диагностикалық тексерулер әрбір науқастың клиникалық көрінісіне сәйкес жүргізіледі. Көбінесе қолданылатын тексерулерге толық қан анализі (CBC), сүйек миын тексеру, лейкоциттердің теломерасының ұзындығын анықтау (мысалы, Flow FISH), өкпе функционалдық тесті және генетикалық тесті жатады.
Since the disease has a wide variety of symptoms due to involvement of multiple systems of the body, diagnostic testing depends on the clinical findings in each individual patient. Commonly used tests include a complete blood count (CBC), bone marrow examination, leukocyte telomere length test (e. g. Flow FISH), pulmonary function test, and genetic testing.
Менеджмент
Дискератоз конгенитасының емдеуіндегі басты нәрсе – гематопоэтикалық шешек жасушаларын трансплантациялау, нәтижесі донордың туысқан болуы жағдайында жақсырақ. Алғашқы кезеңдердегі қысқа мерзімді емдеу анаболикалық стероидтар [оксиметолон, даназол] немесе эритропоэтинге ұқсас гормондармен, немесе гранулоцит колониясын стимуляциялайтын фактормен [филграстим] жүргізіледі. Бұл емдеулердің бәрі сүйек миының жеткіліксіздігінің салдарымен күресуге бағытталған, ол қанның қызыл және ақ түлкілерінің төмендеуімен көрінеді. Бұл препараттар қан компоненттерін арттыруға және сүйек миының жеткіліксіздігінен туындаған кемшіліктерді толықтыруға көмектеседі. Шешек жасушаларын трансплантациялау кезінде дискератоз конгенитасын емдеу өте мұқият болуы керек, себебі ұлыттау ауруы мен қысқа телемералары бар басқа да органдарға зиян келтіруі мүмкін. Бұл органдар, әсіресе өкпе және бауыр, кез келген сәулеленуге өте сезімтал.
The mainstay of treatment in dyskeratosis congenita is hematopoietic stem cell transplantation, best outcome with sibling donor. Short term therapy in initial stages is with anabolic steroids [oxymetholone, danazol] or with erythropoietin like hormones or with granulocyte colony stimulating factor [filgrastim) all these therapies are directed to cope with effects of bone marrow failure which manifests as low red and white blood cell counts. These medications help to increase the blood components and make up for the deficiencies caused due to bone marrow failure. Dyskeratosis Congenita in regards to stem cell transplantation have to be very carefully treated with low intensity radiation/chemo to avoid potentially catastrophic effects of Host versus graft disease and toxicity to other organs affected by short telomeres which makes them very sensitive to any radiation especially the lungs, and liver.
Болжам
DC өмір сүру ұзақтығының қысқаруымен байланысты, бірақ көптеген адамдар кем дегенде 60 жасқа жетеді. Осы пациенттерде өлімнің басты себебі сүйек миының жеткіліксіздігімен байланысты. Дискератоз конгениталы бар пациенттердің шамамен 80% сүйек миының жеткіліксіздігін дамытады.
DC is associated with shorter life expectancy, but many live to at least age 60. Main cause of mortality in these patients are related to bone marrow failure. Nearly 80% of the patients of dyskeratosis congenita develop bone marrow failure.
Зерттеу
Соңғы зерттеулер адамдағы ауру механизмдерін зерттеу үшін индуцирленген плюрипотентті дің жасушаларын пайдаланды және соматикалық жасушалардың қайта бағдарламалануы теломеразаға әсер ететін генетикалық зақымдарға қарамастан, дискератоздық туа біткен (DKC) жасушаларында теломерлердің ұзартылуын қалпына келтіретінін көрсетті. Қайта бағдарламаланған DKC жасушалары TERC деңгейінің шектеуін жеңіп, функцияларын (теломерлерді сақтау және өзін-өзі жаңарту) қалпына келтіре алды. Емдік тұрғыдан, TERC экспрессиясын арттыруға бағытталған әдістер DKC үшін пайдалы болуы мүмкін.
Recent research has used induced pluripotent stem cells to study disease mechanisms in humans, and discovered that the reprogramming of somatic cells restores telomere elongation in dyskeratosis congenita (DKC) cells despite the genetic lesions that affect telomerase. The reprogrammed DKC cells were able to overcome a critical limitation in TERC levels and restored function (telomere maintenance and self renewal). Therapeutically, methods aimed at increasing TERC expression could prove beneficial in DKC.