Кіріспе
Бретжин-сюр-Орж (фр. Brétigny sur Orge, сөзбе-сөз "Орж өзеніндегі Бретжин") – Францияның Париж қаласының оңтүстік жаққа қарайғы маңындағы коммуна.
Brétigny sur Orge (bʁetiɲi syʁ ɔʁʒ, literally Brétigny on Orge) is a commune in the southern suburbs of Paris, France, from the city center.
Қала атауының шығу тегі
Елді мекеннің атауы 1146 жылы Бритиниякум, 1548 жылы Бретиниякум, ал кейін Бретейни деп тіркелген. Бретиньидің тарихы Римдік Галлия дәуірінен басталады. Атаудың этимологиясы латын тіліндегі britiniacum сөзінен шыққан, ол "бретонның меншігі" дегенді білдіреді. Бұл атау сол кездегі бритон көші-қонының (6-ғасыр) кезінде (Ұлы) Британиядан келген бір бретонға бұл аумақтың арналғанын көрсетеді. Кейін Бретиньи Меровингтер патшаларының патшалық иелігіне қарады (5-ғасырдан 8-ғасырға дейін). Коммуна құрылғанда қала атауы акцентсіз жазылған. 1801 жылы акцент қосылды, ал өзеннің атауы ("Оржға") 1898 жылы енгізілді.
Климат
Бретиньи-сюр-Орждің климаты мұхиттық (Кёппен климаттық классификациясы Cfb). Бретиньи-сюр-Орж қаласындағы орташа жылдық температурасы – °C, ал орташа жылдық жауын-шашын мөлшері – мм. Желтоқсан айы ең жауын-шашынды ай болып табылады. Температуралар орташа алғанда шілдеде ең жоғары, шамамен °C, ал қаңтарда ең төменгі, шамамен °C. 2019 жылдың 25 шілдесінде Бретиньи-сюр-Оржде ең жоғары температура +°C тіркелді; 1985 жылдың 16 қаңтарында ең төменгі температура -°C тіркелді.
Көлік
Париж RER C желісіндегі Бретиньи станциясымен қызмет көрсетеді. 2013 жылдың 12 шілдесінде сағат 17.00-ден кейін қалааралық пойыз рельстен шығып, 7 адам қаза болды.
On 12 July 2013 an intercity train derailed shortly after 17.00, killing 7 people.
Адамдар
Бретжинь-сюр-Орж тұрғындары бретиньоластар деп аталады.
Атақты тұрғындар
Бретжинь қаласында футболшы Седрик Колле дүниеге келген. Ол Гваделупа ұлттық футбол құрамасында ойнады. Бретжинь қаласында футболшы Седрик Басея дүниеге келген. Ол «Ле-Хавр» клубында және бірнеше ағылшын клубтарында ойнады, бірақ қазір бос агент. Антуан Гаспар Буше д’Аргис (1708–1791), заңгер және энциклопедияшы, Бретжиньдегі Ла-Фонтен сарайында тұрған. Жан де Бойшу (1943–), саясаткер. Ол Бретжинь қаласының мэрі болды. Патрис Эвра, футболшы, 1993 жылдан 1997 жылға дейін «CS Brétigny» клубы үшін ойнады. Жереми Менес, футболшы, 2000 жылдан 2001 жылға дейін «CS Brétigny» клубы үшін ойнады.