Кіріспе
Музыка жанры
Celtic fusion is an umbrella term for any modern music which incorporates influences considered "Celtic", or Celtic music which incorporates modern music. It is a syncretic musical tradition which borrows freely from the perceived "Celtic" musical traditions of all the Celtic nations, as well as from all styles of popular music, it is thus sometimes associated with the Pan Celtic movement. Celtic fusion may or may not include authentic traditional music from any one tradition under the Celtic umbrella, but its common characteristic is the inspiration by Celtic identity. The oldest musical tradition which fits under the label of Celtic fusion originated in the rural American south in the early colonial period and incorporated Scottish, Scots Irish, Irish, and African American influences. Variously referred to as roots music, American folk music, or old time music, this tradition has exerted a strong influence on all forms of American music, including country, blues, and rock and roll. The connections between traditional Scottish and Irish music and Rock music are deep and go back to the origins of American music. As Elvis Costello put it:
"I started with rock n' roll and then you start to take it apart like a child with a toy and you see there's blues and there's country Then you go back from country into American music and you end up in Scotland and Ireland eventually." Another manifestation of this syncretic tendency emerged in New York City in the 1890s, as bands performing traditional Irish music for the large Irish immigrant community there began incorporating big band influences, adding brass and reed instruments and performing quicksteps, foxtrots, and other popular contemporary dance tunes. More recently, there has been a flowering of several distinct genres of Celtic fusion. These can be roughly broken down as follows.
Кельттік қосылыс – «кельттік» деп саналатын ықпалдарды қамтитын кез келген заманауи музыка немесе заманауи музыканы қамтитын кельт музыкасы. Бұл – барлық кельт ұлттарының «кельттік» музыкалық дәстүрлерінен, сондай-ақ танымал музыканың барлық стильдерінен еркін қарыз алатын синкретикалық музыкалық дәстүр, сондықтан ол кейде Панкельт қозғалысымен байланысты. Кельттік қосылыс кельттік шаңырақтың астындағы кез келген дәстүрдің нағыз дәстүрлі музыкасын қамтуы мүмкін немесе қамтамауы мүмкін, бірақ оның ортақ ерекшелігі – кельттік үлгіге шабыттанғандық. Кельттік қосылыс атауына сәйкес келетін ең көне музыкалық дәстүр отарлық кезеңнің басында Американың оңтүстігіндегі ауылдық жерлерде пайда болды және шотландтық, шотланд-ирландтық, ирландтық және афроамерикандық ықпалдарды біріктірді. Бұл дәстүр американдық музыканың барлық түрлеріне, соның ішінде кантри, блюз және рок-н-роллға күшті әсер етті. Шотландия және Ирландияның дәстүрлі музыкасы мен рок музыкасы арасындағы байланыс терең және Америка музыкасының бастауына дейін жетеді. Элвис Костелло айтқандай: «Мен рок-н-роллдан бастадым, содан кейін оны баланың ойыншықтай бөлшектеп қарастыра бастадым, сонда блюз бен кантри бар екенін көрдім. Содан кейін кантриден американдық музыкаға қайтып, ақырында Шотландия мен Ирландияға жеттім». Бұл синкретикалық бейілімнің тағы бір көрінісі 1890 жылдары Нью-Йорк қаласында пайда болды, онда үлкен ирланд иммигрант қауымдастығы үшін дәстүрлі ирланд музыкасын орындайтын топтар үлкен ансамбльдің ықпалын қосып, мыс және қамыс аспаптарын қосып, жылдам қадамдар, фокстроттар және басқа да танымал заманауи би күйлерін орындауды бастады. Соңғы кезде кельттік қосылыстың бірнеше ерекше жанрлары гүлденуде. Бұларды шамамен төмендегідей жіктеуге болады.
Celtic fusion is an umbrella term for any modern music which incorporates influences considered "Celtic", or Celtic music which incorporates modern music. It is a syncretic musical tradition which borrows freely from the perceived "Celtic" musical traditions of all the Celtic nations, as well as from all styles of popular music, it is thus sometimes associated with the Pan Celtic movement. Celtic fusion may or may not include authentic traditional music from any one tradition under the Celtic umbrella, but its common characteristic is the inspiration by Celtic identity. The oldest musical tradition which fits under the label of Celtic fusion originated in the rural American south in the early colonial period and incorporated Scottish, Scots Irish, Irish, and African American influences. Variously referred to as roots music, American folk music, or old time music, this tradition has exerted a strong influence on all forms of American music, including country, blues, and rock and roll. The connections between traditional Scottish and Irish music and Rock music are deep and go back to the origins of American music. As Elvis Costello put it:
"I started with rock n' roll and then you start to take it apart like a child with a toy and you see there's blues and there's country Then you go back from country into American music and you end up in Scotland and Ireland eventually." Another manifestation of this syncretic tendency emerged in New York City in the 1890s, as bands performing traditional Irish music for the large Irish immigrant community there began incorporating big band influences, adding brass and reed instruments and performing quicksteps, foxtrots, and other popular contemporary dance tunes. More recently, there has been a flowering of several distinct genres of Celtic fusion. These can be roughly broken down as follows.
Кельт регги
Кельт музыкасы мен реггидің қосылуы – Эдвард II және The Red Hot Polkas тобы бастаған гибрид, кельттік дубтың мысалы, The Trojans – кельттік сканың мысалы, одан кейін PaddyRasta – кельттік халық реггиінің мысалы, ал соңғы кезде Celtic Reggae Revolution табысты түрде осы жолды жалғастырды. Басқа да ынтымақтастықтардың ішінде The Chieftains және Зигги Марли, Шарон Шеннон мен Брег бар.
Кельт тас
Рок пен келт музыкасының қосылуы, қазіргі гибридтердің арасында ең таңғажайып емес болар, себебі рок ішінара "тамырлық" музыкаға негізделген, ал ол бастапқыда африкалық, келт және көптеген басқа да дәстүрлердің бірігуінен туған. The Waterboys, Jethro Tull / Ian Anderson, Rathkeltair, Alan Stivell, Gaelic Storm, Sinéad O'Connor, The Cranberries, The Proclaimers, Red Cardell, Peatbog Faeries, Lenahan, Lordryk, Croft No. 5, Enter the Haggis, Callanach, The Dreaming, Shooglenifty, Spirit of the West, American Rogues, Homeland, Ashley MacIsaac, Mudmen, Wolfstone, The Paperboys және Great Big Sea сияқты қазіргі келт рок орындаушылары жанрдың жандылығын дәлелдеді. Рок музыкасының өте алуан түрлілігі мен барлық басқа жанрлардың оған тигізетін әсеріне байланысты, осы топтардың дыбыстары айқын ерекшеленеді; олар дәстүрлі аспаптармен орындалған классикалық роктан бастап, рок рухымен ойналатын дәстүрлі әндерге дейін қамтиды.
Кельт поп музыкасы
The Corrs, Nolwenn Leroy және Gwennyn сияқты келттік поп-артистер дәстүрлі әуендерге поп-музыка элементтерін қосады.
Кельт панкі
Селттік панк 1980-жылдардың басында The Pogues тобы табалдырыстап, 1985 жылы алғашқы альбомын шығарғаннан кейін бірден танымал болды. Бұл – қазіргі заманғы кельттік фьюжн жанрларының ең қалыптасқандарының бірі. Әдетте, құрамына барабан, бас-гитара, гитара және скрипка, ал кейде қалайы сыбызғы, бодран немесе аккордеон кіреді. Дыбысы көбінесе агрессивті мәтіндермен, рок-ритмдермен және мелодиялармен шапшаң болады. Бұл жанрдағы топтарға Flogging Molly, Dropkick Murphys, The Real McKenzies, Neck, Smiting Shillelagh, Flatfoot 56, The Tossers, The Vandon Arms, The Molly Maguires, Mutiny және Black 47 (олар хип-хоп элементтерін де қосады) жатады. Бұл жанр Ирландия, Шотландия, Англия, АҚШ және Канадада ең көп танымал. Кельт тілдерінде ән салатын панктер 1970-жылдардың соңында Уэльсте пайда бола бастады, онда Ail Symudiad (Second Movement) және Y Trwynau Coch (The Red Noses) сияқты топтар Jam стиліндегі жылдам темпте орындалатын әндерді шырқады. 1980-жылдары Yr Anhrefn (Chaos) тобы одан да ауыр дыбысқа көшті. 2000-жылдары Шотландияда Mill a h Uile Rud сияқты бірнеше гел тіліндегі панк-топтары пайда болды, ал жанр Бретаньде Les Ramoneurs de Menhirs тобы арқылы да өкілдік етіледі.
Келттік хип-хоп
Алғашқы кельттік хип-хоп тобы деп танылған House of Pain – Лос-Анджелестегі хип-хоп тобы, олар музыкаларына ирланд-американдық өмір туралы өлеңдерді қосты. Бірақ, кейбір ерекшеліктерді ескермесек, олардың аспаптарында дәстүрлі «кельт» аспаптары болған жоқ, алайда бірнеше әндерінде Jigs-ке тән уақыт өлшемдерін қолданды. Бұл, хип-хоп нарығындағы ерекшелік еді, себебі барлық музыка 4/4 уақыт өлшемінде орындалатын. 1980-жылдары Ұлыбританияда танымалдылық пен дау-дамайға ие болған, ашық ұлтшыл және марксистік көзқарастарымен ерекшеленген ирланд-ямайкалық хип-хоп тобы Marxman, алғашқы альбомында бірнеше әнге дәстүрлі аспаптарды енгізсе, екінші альбомында оларды электронды және блюз стиліне көшкендіктен қолдануын тоқтатты. Бұл өзгеріс кейіннен трип-хоптың қалыптасуына негіз болды. Синеад О’Коннор Marxman тобының бірнеше әніне вокалмен үн қосты және тіпті 1994 жылғы "Universal Mother" альбомында Ұлы Ирландия ашаршылығы (1845-1849) туралы әнмен рэп орындады. 1998 жылдан бастап француздық бретондық хип-хоп тобы Manau кельт музыкасы мен хип-хоптың тұңғыш үйлесімді бірігімін жасады. Олар екі сыншылар тарапынан жоғары бағаланған альбомында дәстүрлі аспаптар мен әуендердің кең ауқымын қолданып, оларды хип-хоп биттерімен үйлестірді. Олардың бір әнінде Алан Стивеллдің дәстүрлі әуенінің (Tri Martolod) бөлігін пайдаланды, содан кейін ол авторлық құқықты бұзғаны үшін сотқа берілді. 1998 жыл Seanchai және The Unity Squad тобының екінші альбомы, Rebel Hip Hop-тың да жарық көрген жылы болды. Бұл альбом фолк-панк, рок және ескі мектеп хип-хопының тең бөлігінен тұрды және кельт хип-хопының алғаш рет үлгілердің орнына тікелей аспаптармен орындалғанын көрсетті. Албом Hotpress журналының "Жыл альбомы" деп танылды және жағымды пікірлер алды, бірақ кеңінен танылмады. Топ содан бері 4 альбом шығарды және әлі де активті, негізінен Нью-Йорктегі Рокки Салливан клубында өнер көрсетеді, ол топ жетекшісі Крис Бёрнге тиесілі. Соңғы кезде, негізінен шотланд және ирланд тегінен шыққан, Окленд, Калифорниядан келген Emcee Lynx хип-хоп әртісі, анархистік саясатымен және соғысқа қарсы белсенділігімен танымал, музыкасына дәстүрлі аспаптардың үлгілерін қосты. Оның 2003 жылғы "The UnAmerican LP" альбомындағы "I'm a Celt" әні оның алғашқы фьюжн тәжірибесі болды, ол дәстүрлі ирланд арфасының үлгілерін бас, барабанмен және Хайленд Клиренсі, ашаршылық және Америкада келт ретінде өскен туралы өлеңдермен біріктірді. 2005 жылы бұл Beltaine's Fire тобына айналды. Олар хип-хоп, фанк, рок және кельт музыкасын тікелей орындады. Олар үш толық альбом шығарды және олардың ең үлкен концерті 2008 жылы KVMR Celtic Festival-де болды, бұл шара 10,000-нан астам адамды тартты. «Celtic Hip Hop» терминінің анықтамасы әлі де даулы. Кейбір адамдар оны өзін келт деп жариялаған хип-хоп әртістерінің барлық музыкасына қатысты қолданады; мысалы, https://web. мұрағат. org/web/20080420184447/http://celtichiphop. net/ сайтының иесі, ирланд рэпері Ammunition осы пікірді қолдайды, ал көптеген сыншылар оны дәстүрлі аспаптар мен әуендерді қолданатын музыканы білдіру үшін пайдаланады. Дәстүрлі хип-хоп биттерімен рэп орындайтын және өзін кельт хип-хопымен байланыстыратын рэперлерге Роб Келли, Emcee Lynx (жеке әртіс ретінде), Terrawrizt, MetaBeats, Collie, Scattabrainz, Lineage, Corvid және тағы да көптеген әртістер жатады.
Кельт жаңа дәуірі
Кельт жаңа дәуірінің Enya, Clannad, Afro Celt Sound System, Catya Maré, Iona және Gary Stadler сияқты әртістері дәстүрлі әуендер мен сөздерін синтезаторлар мен дыбыстық төсемдермен үйлестіріп, тыныш, салмақты және кең таралған фьюжн тудырады. Мысалы, Enya әлемдегі ең көп таралған музыканттардың бірі.
Селттік джаз
Бұл сөз алғаш рет ағылшын тіліне сленг ретінде еніп, бастапқыда, ең алдымен спортшыларды, құмарлықпен өнер көрсеткен кез келген адамды сипаттау үшін қолданылды. Кейін ғана оның жазылуы "джаз" деп стандартизацияланды және ол нақты бір музыкалық жанрмен байланысты болды. Бүгін біз "джаз" деп атайтын музыка афроамерикандық қауымдастықтарда туындап, американдық халық музыкасы мен блюзден дамыды, және көбінесе скрипка мен мандолин сияқты, қазір көбінесе халықтық немесе тамырлық музыкамен байланысты аспаптарды қамтыды. Clannad, Nightnoise, Melanie O'Reilly және Raggle Taggle немесе Roland Becker (сексенінші жылдары) сияқты заманауи орындаушылар кельт музыкасын джазбен үйлестіреді. Джаз үлкен оркестр стилінен бастап, тыныш джаз стиліне дейін өзгеруі мүмкін. О'Рейллидің музыкалық серігі Temro деп аталатын қосымша жобаға ие, ол ирландтық дәстүрлі музыканы күрделі гармониялық және ритмдік ортада импровизациялайды. Ensemble Ériu – ирландтық тобы, олар минимализмді және джаздың импровизациялық рухын ирландтық дәстүрлі әуендермен біріктіреді.
Кельт электроникасы
Селттік электроника жанры дәстүрлі келттік ықпалдарды қазіргі заманғы электрондық музыкамен үйлестіреді. Мартин Беннетт, Лорн Кузин, Mouth Music, Марк Саул және Saint Sister сияқты дәстүрлі келттік музыкада өскен музыканттар көбінесе дәстүрлі аспаптарды, мелодияларды және ырғақтарды пайдаланады, бірақ оларды барабан автоматтары мен электрондық дыбыстармен күшейтеді. Dagda, Brigid Boden және Niteworks сияқты басқалары электрондық музыкадан бастап, дәстүрлі аспаптарды қолданбай, синтезаторда орындалған дәстүрлі мелодияларды New Age ықпалымен транс стиліне енгізеді. Peatbog Faeries көбінесе Faerie Stories альбомында селттік электроникасымен тәжірибе жасады.
Кельт металл
1990 жылдары хэви-метал музыкасын кельт музыкасымен үйлестіретін фолк-металдың қосалқы түрі пайда болды. Бұл жанрдың алғашқы өкілдері Skyclad, Cruachan, Primordial және Waylander болды.
Кельт әсері бар әлемдік музыка
Көптеген келт фьюжн әртістері әлемнің түкпір-түкпірінен музыкалық дәстүрлерді өз дыбыстарына енгізеді. Бұған ең нақты мысал – Afro Celt Sound System тобы, оның мүшелері Африка немесе Ирландия музыкалық дәстүрінде мықты негіздерге ие. Ирландиялық фьюжн тобы Skelpin өз музыкасына испан фламенкосы, Таяу Шығыс және американдық соул элементтері мен аспаптарын қосады. Канадада құрылған Delhi 2 Dublin тобы ирландия және үнді музыкасын біріктіруімен танымал. Salsa Celtica – Шотландияның Эдинбург қаласында орналасқан 11 мүшеден тұратын "әлемдік фьюжн" жобасы, ол сальсаны шотланд сыбызғысымен және әлемдік ықпалдармен үйлестіреді. Лорена МакКеннитт, Ред Карделл, Американдық Рогс және Катя Маре сияқты басқа да әртістер әлемнің көптеген әртүрлі дәстүрлерінен шабыт алады, бірақ олардың басты назары келт музыкасына қадалуы мүмкін.
Басқалар
Басқа қалыптасқан гибридтерге тағы да Celtic Reggae Revolution, PaddyRasta, Pubside Down және (қайта) Sinéad O'Connor сияқты топтар жатады. Әртүрлі элементтердің қосылуымен сипатталатын музыка стилін ойнайтын музыканттардан күтілгендей, көптеген топтар бірнеше стильді біріктіреді. Мысалы, Shooglenifty өз музыкалық стиліне регги, рок және джазды қосады; Croft no Five да рок пен фанкпен солай істеді. Na’Bodach сияқты топтар бір альбомдағы туындылары арасында стильдік тұрғыдан әртүрлі болады, онда рокқа ықпал еткен әннен кейін фанк немесе блюграсс келеді. 80-ші жылдардағы канадалық Rare Air тобында екі сыбызғы, рок-гитара және Кариб теңізінің ықпалымен барабан болған.