Кіріспе

Чилидегі бұрынғы саяси түрме Вилла Гримальди Аугусто Пиночет билігі кезінде саяси тұтқындарды тергеу және азаптау үшін пайдаланылған DINA (Dirección de Inteligencia Nacional, Пиночет режимі кезінде Чилидің құпия полициясы) көптеген кешендерінің ең маңыздысы болып саналады. Ол Сантьягоның шетінде, Пеналолен қаласында, Хосе Арриэта даңғылы 8200 (қазіргі 8401) мекенжайында орналасқан және 1974 жылдың ортасынан 1978 жылдың ортасына дейін қызмет етті. Осы кезеңде Вилла Гримальдиге 4500-ге жуық тұтқын жеткізілді, олардың кемінде 240-ы "жоғалып кетті" немесе DINA тарапынан өлтірілді. Бұл орын Метрополитендік барлау бригадасының (BIM) штаб-пәтеріне де орналасқан еді. Пиночет диктатурасы тұсында Вилла Гримальдидің басшысы болған Марсело Морен Брито кейіннен адамзатқа қарсы қылмыстар жасағаны үшін сотталды және 300 жылдан астам мерзімге түрмеге кесілді.

Тарих

19 және 20 ғасырлардың басым бөлігінде үш акрлық иелік Чилидің көптеген суретшілері мен зиялыларының бас қосатын орны болды. Жылдар бойы Вилла Гримальдидің әр түрлі иелері кештер мен мәдени шараларды өткізді. Мұнда кездесу бөлмелері, ойын-сауық залдары, театр және бүкіл қауымға арналған мектеп болды. Бұл 1970 жылы Чили президенті болып социалист Сальвадор Альенде сайланған Халықтық Бірлік жылдарында көптеген солшыл және прогрессивті мәдени және саяси қайраткерлердің жиналатын орнына айналды. Бұл Пиночеттің 17 жыл бойы сақтандыру режимін енгізуінің алғашқы көрінісі болды. Оның режимі мыңдаған саяси белсенділерді, студенттерді, жұмысшыларды, кәсіподақ мүшелерін және оның әскери үкіметіне қарсы сөз сөйлеген кез келген наразылық тудырған адамдарды тұтқындады. Вилла Гримальдиді Пиночеттің құпия полициясы ДИНА, полковник Мануэль Контрерас басқарып, электр компаниясының басқаша жамылған күйінде тергеу орталығына айналдырды. Үкімет оны Cuartel Terranova деп атады, бірақ халық арасында Вилла Гримальди деп белгілі болды. Шамамен 4500 адам Вилла Гримальдиде тұтқындалды, олардың кем дегенде 226-сы мәңгілікке "жоғалып кетті". Жәбірленушілердің қатарында Карлос Лорка, британдық дәрігер Шейла Кэссиди, MAPU жетекшісі Хуан Майно, CEPAL дипломаты Кармело Сория және болашақ Чили президенті Мишель Бачелет болды, ол анасымен бірге азапталды. Тұтқындар тергеу үшін ұсталды деп айтылғанмен, олардың ұсталуы көбінесе себепсіз ұзаққа созылды және көптеген тұтқындар азаптауға ұшырады. Реттиг есебінде олар бірнеше түрлі жағдайда сақталғаны айтылады: мұнара, он жеті сантиметрлік және екі метрлік биіктіктегі он тар бөлмесі бар биік құрылым, онда бірнеше тұтқын сақталды. Мұнарада азаптау камерасы да болды. Мұнараға әкелінгендер маңызды деп саналған және қарқынды тергеуден өткен тұтқындар еді. Мұнараға барған тұтқындардың көпшілігі қайтадан көрінбеді. Чили үйлері – жалғыздыққа арналған ағаш құрылымдар. Олар шкафтарға ұқсас тік бөлімдерден тұрды, онда адам бірнеше күн бойы қараңғыда тұрып қалуға тиіс еді (тұрып тұратын камералар). Корви үйлері үлкен бөлме ішінде салынған кішкентай ағаш бөлмелер еді, әрқайсысында екі қабатты төсек болды. Бұл тұтқындар қарқынды тергеу мен азаптау кезінде сақтауға арналған жер деп есептелді. Вилла Гримальдидегі зорлық-зомбылық Әбу-Грейб сияқты орындармен салыстырылды. Азаптаудың басқа да түрлері: асып өлтіру, суға батырып өлтіру, ұрып-соғу, өртеу, сөзді қорлау және жалпы қаралау. Кейде тұтқындарға есірткі беріліп, гипнозға түсірілді. Вилла Гримальди ескерткіш ретінде 1994 жылдың 10 желтоқсанында қоғамға ашылды. "Вилла Гримальди" бейбітшілік паркі 1997 жылдың наурыз айында ашылды. Азаптау ер адамдарды әлсірету және әйел революционерлерді қорлау үшін құрал ретінде қолданылды. Рохастың баяндамаларындағы бір оқиғада ол еркек азаптаушылармен болған әрекетін сипаттайды, олар оны киімін шешіп, оны электр тогымен соққанда күліп, қан аяғынан тамшылап жатыр.

Сәулет

Вилла Гримальди орналасқан жер бір кездері жеке меншікте болған, онда негізгі үй және бірнеше кішігірім ғимараттар, соның ішінде су мұнарасы, үй шаруашылығы қызметкерлеріне арналған казармалар және бассейн болған. Қазіргі күйінде тарихи ерекшеліктердің көп бөлігі алынып тасталды, бірақ қалдықтары бейбітшілік паркін салуға енгізілді. Қазіргі орнына келгендер дизайнның ашық кеңістігіне қатты әсер алады. Жаңа ғимарат "Мұнараға" ұқсатып қайта салынды, ол бірнеше қабаттан тұратын, 50 фут биіктігіндегі еменнен жасалған және азаптау орындарының көшірмелерін, соның ішінде өте кішкентай изоляциялық камераларды қамтиды. Бұл оқшаулану орындары, "жеткілікті ынтымақтаспаған" тұтқындарға қолданылған "лас перрас" (қапандар) деп аталатын жалғыз камералардан да кішкентай. Бейбітшілік паркінің элементтері "+" пішіндес орналасқан, паркті төрт бұрышқа бөледі. Ортасында су тасқыны бар. Мұнара мен түрме камераларын байланыстыратын жол азаптау орындары арасындағы маршрутты құрайды. Бөлінген жоспардың қалған бөліктері парктің кіреберісін есімдер қабырғасының естелік аймағымен байланыстырады. Ғалымдардың пікірінше, ортадан тармақталған "+" пішіні еркіндік пен тазару символы ретінде қолданылған. Тағы бір мүмкін байланыс – әскери диктатура кезінде адам құқықтары қозғалысы кеңінен қолданған "nunca +" ("ешқашан, енді болмайды") лозунгысымен байланысты болуы мүмкін. Парктің тағы бір ерекшелігі – естелік бөлмесі, онда естеліктер, қара-ақ фотосуреттер, балалық шақтың ойыншықтары, күнделік жазбалары және Вилла Гримальдиде ұсталған адамдардың соңғы белгілі орны туралы басқа да жеке заттар сақталған.