Кіріспе

Каср Ибн Вардан (قصر ابن وردان) – Сирия шөлінде орналасқан 6-шы ғасырдағы археологиялық ескерткіш, шамамен Хама қаласынан солтүстік-шығысқа және әл-Хамрадан солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Ауыл мен Византия дәуіріне жататын қираған орындары жолмен бөлінген, ауыл жолдың шығысында, ал қираған орындары батысында жатыр. Сирияның Орталық статистика бюросының (ССБ) мәліметінше, 2004 жылғы халық санағы бойынша Каср Ибн Варданның халқы 467 адамды құрады.

Археология

Сасанидтерге қарсы қорғаныс желісінің (Ресафа мен Халабиемен бірге) бөлігі ретінде VI ғасырдың ортасында Византия императоры Юстиниан I (527–565 жылдары билеген) сарай, шіркеу және казарма кешенін тұрғызды. Оның ерекше стилі, қазіргі Сирияда басқа жерде кездеспейтін, тікелей Константинополдан әкелінген, жергілікті бедуин тайпаларын таң қалдырып, оларға билік ету үшін таңдалған болуы мүмкін. Базальт алыс солтүстік немесе оңтүстік аймақтардан әкелінген, ал мәрмәр бағаналар мен баслықтар Апамеядан әкелінген деп саналады. Бүгінде казармадан ештеңе қалмады. Бұл сарай жергілікті әкімнің де резиденциясы болған болуы мүмкін. Оның ең жақсы сақталған бөлігі – базальттың қара және кірпіштің сары түсі кезектесіп орналасқан оңтүстік қасбеті. Сарайдың солтүстік бөлігінде мал шаруашылығына арналған үйлердің қалдықтары және сарайдың шығыс бөлігінде орталық ауласы бар шағын монша кешені бар. Әр бөлменің қызметі ойылған тас арқылы көрсетілген. Шіркеу төртбұрышты, орталық бөлігі – басты, екі жағында – екі қанатты дәліздер болған. Оның қалдықтары қазір сарайдың батысында орналасқан және сәулеттік жағынан оған ұқсас, бірақ сәл кішірек. Бастапқыда шіркеудің үстінде үлкен күмбез (қазірге дейін тек ілгектері сақталған) болды, ол ерте византиялық күмбез салу техникасының мысалы болып табылады. Бастапқыда шіркеудің үш жағында (тек солтүстік және оңтүстік қабырғалары сақталған) әйелдерге арналған жоғарғы қабаттағы галереялар болған. Төртінші жағы типтік византиялық жартылай дөңгелек және жартылай күмбезді апсидамен аяқталады.

Сириядағы азаматтық соғыс

Қала мен тарихи ескерткіш 2018 жылдың 8 ақпанында ИДҰ-дан (ДАИШ) ССӨ-нің бақылауына қайтарылды және қауіпсіздігі қамтамасыз етілді.