Кіріспе

Озан Марш (25 маусым 1920 жылы Калифорния штатының Пасадена қаласында дүниеге келген, 15 наурыз 1992 жылы қайтыс болған) – әлемдік аренада және АҚШ-тың барлық аймақтарында танымал болған концерттік пианист және жоғары саналатын пианино оқытушысы. Ол он жылдық тәжірибесіне сүйене отырып, фортепианода ойнауды оқыту және үйренудің тұрақты әдісін ұсынды, оның ішінде техникалық жағына ерекше назар бөлді. Марш Шопен мен Лист шығармаларына ерекше құштарлық танытты және Листтің барлық туындыларын зерттеуге белгілі бір кезеңін арнады.

Тарих

Марш өзінің оқуын шағын балалармен жұмыс істеуге маманданған фортепиано мұғалімі Этель Уиллард Путнамнан бастады. Калифорниядан Нью-Йоркке кетер алдында ол Ричард Булигпен сабақ алды. Он бес жасында Нью-Йоркке көшті және голланд пианисті Эгон Петриден оқыды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін ол Еуропадағы Фонтенбло мектебіндегі американдық консерваторияда Роберт Касадес және Надя Булангермен оқыды, «магна кум лауде» деген бағамен бітірді. Венаға сапар шегіп, Франц Листтің соңғы тірі шәкірттерінің бірі Эмиль фон Сауэрмен жұмыс істеді және Польшаның Закопане қаласындағы жазғы сессияларда Эгон Петримен оқуын жалғастырды. Марш 1938 жылы, соғыс басталғанға бірнеше ай қалғанда Париж және Варшавадағы тұңғыш концертін (Варшава консерваториясы) берді. Оның Нью-Йорктегі алғашқы Town Hall дебюті 1939 жылы өтті және New York Times газетінен жоғары баға алды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Әскери-теңіз күштерінің «әуеден жеңіл» дирижабльдер эскадрильясында қызмет етті, сондай-ақ соғыс салдарынан туған денсаулық мәселесіне байланысты капелланның көмекшісі болды. Мансабында Марш әлемнің ең беделді оркестрлерімен концерттерде өнер көрсетіп, сыншылардың жоғары бағасын алды: олардың ішінде Нью-Йорк филармониясы, Филадельфия оркестрі, Бостон попсы, Бостон симфониясы, Сан-Франциско симфониясы, Питтсбург музыка альянсы, Сан-Хосе симфониясы, Вена филармониясы, Варшава филармониясы, Санкт-Петербург филармониясы, Мәскеу филармониясы, Корольдік филармониясы, Лондон симфониялық оркестрі және Лондон филармониясы оркестрлері бар. Марш мансабында Бостон Попс оркестрімен (Бостонда және бүкіл ел бойынша гастрольдік концерттерде) 200-ден астам концерт берді, Нью-Йорк филармониясы және Балтимор симфониялық оркестрімен бірнеше рет өнер көрсетті, сондай-ақ Columbia Artists Management аясында АҚШ бойынша жүздеген жеке концерттер берді. Өмірінде ол Кеңес үкіметінің және сол елдің көрнекті композиторларының бірі Дмитрий Кабалевскийдің шақыруымен 1980 жылы Ресейге (бұрынғы КСРО) сапар шегу мүмкіндігіне ие болды. Сонымен қатар, Оңтүстік Кореяда үш рет және Қытайда екі рет гастрольдік сапарлар жасап, жеке концерттерде орындады, сондай-ақ Пекин (Қытай) опера оркестрімен бірге өнер көрсетті. Озан Марш өте табысты концерттік мансабын жоғары деңгейдегі академиялық қызметпен қатар жүргізді. Ол Индиана университеті және Чаутаука институты сияқты ірі оқу орындарында оқытушы болып жұмыс істеді. Ол Ван Клиберн, Франц Лист, Ұлттық музыка клубтары федерациясы және тағы да басқа халықаралық фортепиано конкурстарында төрешілік жасады. Оның шәкірттерінің арасында Донна Амато, Эдгар Коулман және Пол Шонфилд, Донна Амато, Дэвид Сайм, Моше Нолл, Кристофер Кано, Мэрилин Таггарт, сондай-ақ өзінің ұлы Ричард Озанн бар. Ол сонымен қатар Америка пианистер қорының (бұрынғы Оңтүстік-Батыс пианистер қоры) президенті болды, ол жас дарынды пианистердің мансабын дамытуға арналған ұйым. Ол көп уақытын осы пианистердің мақсаттарына қол жеткізуге жұмсады, олардың көптегені өте табысты мансапқа ие болды. Озан Марш RCA (His Masters Voice), CBS (Columbia), PFA және VLR Records, «Американың дауысы» және Бостон симфониялық транскрипция кітапханасы үшін жазбалар жасады. Марш 1992 жылғы наурыз айында пневмониядан Феникс қалалық ауруханасында қайтыс болды.