Гленгарридің 13-ші басшысы: «Қызыл Аласдэр» және құпия тыңшы «Pickle»
Alastair Ruadh MacDonnell
Аластер Рой МакДоннелл: Глаггарри кланының 13-ші басшысы, жакобит көтерілісіне қатысып, кейін британ шпионы болған. Тарихы мен құпия өмірі туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Алястер Рой Макдонелл Гленгарри (шамамен 1725–1761; шотланд гаэлі тілінде: Alasdair Ruadh MacDomhnaill) – Гленгарри Макдонелл кланының 13-ші басшысы. Католик дінінде тәрбиеленіп, көбінесе Францияда білім алған ол 1745 жылғы Якобит көтерілісіне қосылу үшін жолға шыққанда 1745 жылдың қараша айында тұтқындалды. 1747 жылы Макдонелл британ үкіметінің тыңшысы болды. 1747 жылы Лондон мұнарасынан босатылғаннан кейін, ол британ үкіметінің агенты болу үшін оның мақсатын сатқанға дейін Якобиттердің құрылысында белсенді болып қала берді. Бұл 1897 жылға дейін құпия сақталды, сол кезде шотланд тарихшысы Эндрю Ланг оның "Пикл тыңшысы" екенін растады. Ол 1754 жылы Гленгарридің 13-ші басшысы болды және 1761 жылы үйленбеген күйінде қайтыс болды, оның орнын оның жүрегі туысы Дункан басты.
Alastair Roy MacDonell of Glengarry (ca 1725–1761; Scottish Gaelic: Alasdair Ruadh MacDomhnaill, was the 13th chief of Clan MacDonell of Glengarry. Brought up as a Catholic and largely educated in France, he was arrested in November 1745 on his way to join the 1745 Jacobite Rising. In 1747, MacDonell became a spy for the British government. After his release from the Tower of London in 1747, he continued to be active in Jacobite plotting until he betrayed the cause to become a British government agent. This remained secret until 1897 when Scottish historian Andrew Lang confirmed his identity as "Pickle the Spy". He became 13th chief of Glengarry in 1754 and died unmarried in 1761, when he was succeeded by his nephew Duncan.
Өмір
Макдонелл шамамен 1725 жылы туған, Гленгарридің Джон Макдонеллінің (?–1754), шағын шотландтық католик қауымының басшысы және оның бірінші әйелі Маргарет Маккензидің үлкен ұлы. 1728 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін, әкесі тағы үйленді, бұл жолы Гленбакеттік Джон Гордонның қызы Хелен Гордонға (1673–1750). Оның кіші інісі Аэней (сонымен қатар Ангус деп те аталған) (1727–1746) және әкесінің екінші некесінен туған бірнеше аға-інілері мен апа-сіңлілері болды. Олардың ішінде Джеймс (1729–?), Изабел (1731 жылдан кейін 1775 жылға дейін), Чарльз (1732–1763) және тағы төртеуі бар еді.
MacDonell was born about 1725, eldest son of John McDonell of Glengarry (?–1754), a leader of the tiny Scottish Catholic community, and his first wife Margaret Mackenzie. After his mother died in or about 1728, his father married again, this time to Helen Gordon, daughter of John Gordon of Glenbucket (1673–1750). He had a younger brother Aeneas (also known as Angus) (1727–1746) and a number of half brothers and sisters from his father's second marriage. These included James (1729–? ), Isabel (1731 after 1775), Charles (1732–1763) and four others.
Мансап
Сол кездегі көптеген католиктер сияқты, Макдонелл де білімін аяқтау үшін 1738 жылы Францияға жіберілді. Бұл екі онжылдықтан астам уақыттан кейін якобиттердің мүмкіндіктерінің алғаш рет жақсаруымен бірге келді, себебі француз және испан мемлекет қайраткерлері британдық сауда күшінің кеңеюін тежеудің жолдарын іздеді. 1740 жылғы Австрия мұрагерлігі соғысы Ұлыбритания мен Францияны қарсыластардың қатарына қойды, бірақ олар әлі ресми түрде соғыс жарияламаған еді және Людовик XV 1744 жылдың басында Стюарттарды таққа қайтару үшін Англияға шабуыл жасауды ұсынды. Осы мақсатта, 1743 жылдың желтоқсанының соңында лорд Джон Драммондқа «Корольдік Экос» деген атпен полк құруға рұхсат берілді. Макдонелл полкке капитан болып тағайындалды, бірақ 1744 жылдың наурыз айында француз флоты қысқы дауылдардан қирағаннан кейін десант жоспары тоқтатылды. 1745 жылдың басында Стюарттардың мұрагері, Чарльз ханзада, Шотландияға қону үшін қару-жарақ және көлік жинауды бастады. Батыс таулы аймақтағы бірнеше клан басшыларының қолдауына үміттене отырып, ол француз әскерлерінің, ақшаның және қару-жарақтың жеткізілуі туралы олардың талаптарын елемеді. 1745 жылдың көктемінде Макдонелл Шотландияға, якобит басшыларымен кездесуге жіберілді, олар оның келуіне қарсы екенін және оған айтарлықтай қолдау көрсетілмесе, оларға қарсы шығатындарын мәлімдеді. Макдонелл оралған кезде Чарльз уже кетіп қалған еді. 1745 жылғы көтерілістің алғашқы кезеңдерінде якобиттер жетістікке жеткеннен кейін, «Корольдік Экос» қараша айында Шотландияға жіберілді; Макдонеллді тасымалдаған кеме ұсталды және ол әкесі Джонмен бірге Лондон мұнарасына қамалды. Оның кіші інісі Эней кландық полк құрып, 1746 жылдың қаңтарында Фолкирк шайқасына қатысты, бірақ шайқастан кейін қаза тапты. 1747 жылғы өтемақы заңы бойынша босатылған Макдонелл Францияға оралды, онда ол якобиттердің жоспарларын жасауға қатысты. Бір кезде Генри Пелхам оны «Пикл» деген атпен британ үкіметінің агенты ретінде жұмысқа алды; бұл оның өмірінде құпия сақталды, бірақ 1897 жылы шотланд тарихшысы Эндрю Ланг оның кім екенін растады. Оның себептері кедейлік, жоғалғандары үшін өтемақы алмауы және алдау өнерін ұнатуынан туындаған болуы мүмкін. Оның ең ірі жетістігі 1752 жылғы Элибанк жоспары туралы ақпарат беру болды, нәтижесінде 1753 жылдың наурыз айында Арчибальд Кэмерон тұтқындалды, ол Куллоденнен кейін елден қашып кеткен еді. Ол 1746 жылы шығарылған ордер бойынша сотталып, маусым айында өлім жазасына кесілді, бұл ақпарат көзінің жасырылуын қамтамасыз ету үшін жасалған деп есептеледі. Жоспардың сатқындануымен бірге, принц Чарльз 1746 жылы алғаш кездескен Клементина Уокиншоумен қарым-қатынасын жаңартты; сәйкессіздік ретінде, оның әпкелерінің бірі Уэльс ханшайымының жесірі болды және оның хабаршы болғанына көптеген адамдар сенді. Сондай-ақ, Макдонелл 1746 жылдың маусым айында француздардың якобит соғысын қаржыландыру үшін берген алтын монеталардан тұратын «Лох Аркайг қазынасына қол жеткізді» деген болжам бар. Кэмеронның түсіндірмесі толық емес, бірақ Макдонелл сол кезде түрмеде болғандықтан, оның орналасқан жері туралы жақсы білуі екіталай болды; қазіргі кезде қазына іздеушілер әлі оның ізін таба алмады. 1754 жылы Пелхамның қайтысы Макдонеллдің үкіметтік хабаршы ретіндегі мансабын аяқтады және ол әкесінен кейін Гленгарридің 13-ші басшысы болды. Ол үйіне оралды, бірақ Инвергарри қамалы 1745 жылғы көтерілістен кейін үкіметтік әскерлердің шабуылынан зардап шекті және оны қалпына келтіруге қаржысы жетпеді. Ол ешқашан үйленбеді және 1761 жылы қайтыс болғаннан кейін оның жүйесі Джанкан Гленгарридің 14-ші басшысы болды.
As was common for many Catholics in this period, MacDonell was sent to France in 1738 to complete his education. This coincided with an improvement in Jacobite prospects for the first time in over two decades, as French and Spanish statesmen looked for ways to reduce the expansion of British commercial strength. The 1740 War of the Austrian Succession placed Britain and France on opposing sides, although they were not yet formally at war and Louis XV proposed an invasion of England in early 1744 to restore the Stuarts. To support this, in late December 1743 Lord John Drummond was authorised to raise a regiment known as the Royal Ecossais. MacDonell was commissioned into the regiment as captain but the landing was cancelled in March 1744 after the French fleet was severely damaged by winter storms. In early 1745, Prince Charles, the Stuart heir, began assembling weapons and transport for an alternative landing in Scotland. Heavily dependent on promises of support from a small number of clan chiefs in the western Highlands, it ignored their stipulation this was conditional on the supply of regular French troops, money and weapons. MacDonell was sent to Scotland in spring 1745 to meet with the Jacobite chiefs who reiterated their opposition to his arrival without substantial support. By the time MacDonnell returned, Charles had already sailed. After the Jacobites achieved considerable success in the early stages of the 1745 Rising, the Royal Écossais was shipped to Scotland in November; the ship carrying MacDonell was intercepted and he joined his father John in the Tower of London. His younger brother Aeneas raised a clan regiment and fought at Falkirk in January 1746 but was accidentally killed after the battle. Released under the 1747 Act of Indemnity, MacDonell returned to France where he continued to be active in Jacobite plotting. At some point, he was recruited by Henry Pelham as a British government agent, known as "Pickle"; this remained secret during his lifetime but his identity was confirmed by the Scottish historian Andrew Lang in 1897. His reasons appear to have been a combination of poverty, resentment at not being compensated for his losses and a liking for the art of deception. His major coup was providing information on the 1752 Elibank Plot, which led to the arrest in March 1753 of Archibald Cameron, who had escaped into exile after Culloden. He was tried and executed in June but using the warrant issued in 1746, supposedly to conceal the source of the information. The betrayal of the plot also coincided with the resumption of Prince Charles's affair with Clementina Walkinshaw, whom he first met in 1746; by coincidence, one of her sisters was lady in waiting to the Dowager Princess of Wales and it was widely believed she was the informer. It has also been suggested MacDonell "helped himself to the Loch Arkaig treasure", a consignment of gold coins provided by the French in June 1746 to finance the Jacobite war effort. Cameron's explanation is not complete but since MacDonell was in prison at the time, he was unlikely to have a better idea of its location; modern day treasure hunters have yet to find any trace of it. In 1754, Pelham's death ended MacDonell's career as a government informer and he succeeded his father as 13th chief of Glengarry. He returned home, although Invergarry Castle had been heavily damaged by government troops after the 1745 Rising and he could not afford to restore it. He never married and on his death in 1761, his nephew Duncan succeeded as 14th chief of Glengarry.
Танымал мәдениетте
МакДонелл Д. К. Бросстердің "The Gleam in the North" (1927) және "The Dark Mile" (1929) романдарының кейіпкері, Гленшиандық Финлей МакФейр ретінде көркемделіп суреттелген.
MacDonell is fictionalised as ‘Finlay MacPhair of Glenshian’ in D. K. Broster’s novels The Gleam in the North (1927) and The Dark Mile (1929).