Кіріспе
Голландиялық заманауи суретші (1919–1998)
Франсискус Йоханнес Гисбертус ван ден Берг (15 желтоқсан 1919 жылы Роттердамда дүниеге келген, 6 қараша 1998 жылы Флюракта қайтыс болған) немесе жай ғана Джофра Босшарт – голландиялық заманауи суретші. Джофра мен оның әйелі Эллен Лориен 1962 жылы Флюракқа (Дордонь, Франция) қоныстанды. Олар бұрын Нидерландыда тұрған. Джофра өзінің туындыларын "психология, дін, Киелі кітап, астрология, ежелгі тарих, сиқыр, колдовство, мифология және оккультизмді зерттеуге негізделген сюрреализм" деп сипаттады.
Ерте өмір
1919 жылы 15 желтоқсанда, дүйсенбі күні, Франсис Йоханнес Гисбертус ван ден Берг, Франс деп аталған, Роттердамдағы Шепстимермансланда таңғы сағат 10:30-да дүниеге келді. Франсискус Хубертус Бернардус ван ден Бергтің (Рурмонд, 4 сәуір 1890 жыл) және Жанна Босшарттың (Роттердам, 3 наурыз 1884 жыл) ұлы. 1922 жылы отбасы Гаагадағы Анна Пауловна көшесіне көшіп келді. Осы кезеңде ол жиі сурет салуды бастады. Бастауыш мектепте бос уақытында оған тақтаға сурет салуға рұқсат берілді. 12 жасында бастауыш мектепті бітірді. Сол кезден бастап ол Гаагадағы Бейнелеу өнері академиясына түсуге дейінгі кезеңді толтыру үшін үлкен ағасынан қазіргі заманғы тілдер мен математикадан жеке сабақтар алды. Бір кезде отбасы 1938 жылдың жазынан кейін Гаагаға қайта оралу үшін Вассенаарға көшіп, Безуйденхаут ауданындағы Ван Линшотен көшесіндегі үйге қоныстанды. 14 жасында Франс Бейнелеу өнері академиясында сәрсенбі және сенбі күндері түстен кейін дайындық курсына қатысты. Оны Ян Гизен оқытты. Бір жылдан кейін ол күндізгі курсқа қабылданды, оны Хенк Мейер, Пол Ситроен, Арт ван Доббенбург, Аренд Хендрикс, Виллем Шрофер, Цес Болдинг, Дирк Хартинг, Серк Шредер және Джордж Хогерваард сияқтылар оқытты. Академияда оқыған кезінде Леонардо да Винчидің туындыларына қызығушылық таныта бастады. Осы кезеңде ол Ханс Крузен және Жерард Латцпен достық қарым-қатынас орнатты. 1938 жылдың 24 қыркүйегінде ол күнделік жазуды бастады.
1940 жылдар
1940 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталды. Сол жылы ол гравировка және литографияда шеберлікке жетті. Ол неміс нацилерінің пропагандалық журналына қол жеткізді, онда «бүлінген өнер» туралы мақала жарияланған еді. Журналда Макс Эрнст, Рене Магритт, Андре Массон, Джорджо де Кирико және тағы басқалардың көптеген туындыларының суреттері келтірілген. 1943 жылы Ханс Крозенмен бірге алғашқы көрмесін ұйымдастырды. Көрмеде шамамен 250 сурет және акварель жұмыстары қойылды. Осы кезеңде неміс оккупациялық билігінің қысымы күшейді. Германияға жұмысқа жіберілмеу үшін ол жасырынуға мәжбүр болды. Рийсвик қаласында уақытша баспана тауып, бірнеше айдан кейін Гаага қаласының Безуйденхаут ауданындағы Ван Линшотенстрааттағы ата-анасының үйіне жасырынды. 1945 жылдың 1 наурызынан бастап одақтастардың Гаагадағы Хагсе Бос орманды бомбалауы салдарынан отбасы ата-анасының үйін тастап кетуге мәжбүр болды, олар тек бірнеше құжатты, соның ішінде күнделіктерін алып қана шықты. 1945 жылдың 3 наурызында ата-анасының үйі бомбадан толығымен қирады. Оның суреттерінің және картиналарының көбі жоғалып кетті. Нидерланды азат етілгеннен кейін көп ұзамай, 1945 жылдың 17 шілдесінде ол Гаагадағы Виллемстрааттағы аула үйіне көшіп келді. Ол суретші ретінде танылып, JOHFRA деген атқа ие болды. Бұл оның туған атының – Франсискус Иоханнес – әріптерінің кері ретпен жазылуынан құралған. 1946 жылдың басында достарының арқасында Жофра Диавола атты суретшімен танысты. Бұл Анжель Тереза Бломжустың (Гаага, 1923 жылдың 1 сәуірі – Гаага, 1997 жылдың 3 қазаны) лақап аты еді. Диавола кейіннен өзінің есімін аңшылық құдайы Диана деп өзгертті. Жофра мен Диана жиі кездесіп, араларында қарым-қатынас пайда болды. 1946 жылдың жазында ол Диананы Парижге еріп барды. Диана Парижде бала күтуші болып жұмыс істеді. 1947 жылы Жофра тағы да Парижге келді, онда Диана әлі де жұмыс істеп тұрды. Бұл жолы олар бір-біріне көбірек уақыт бөліп, көптеген мұражайлар мен қызықты орындарды аралады. Гаагаға оралған соң, олар Жофраның ата-анасының пәтеріндегі шатырға көшіп орналасты. 1948 жылы олар Италияға, Римге саяхат жасады. Диана оны Альп, Доломит, Пиреней, Швейцария көлдері, Флоренция және Венецияға жасаған бірнеше сапарларына алып жүрді. Соғыстан кейінгі кезеңде Жофра Гаагадағы Бенневиц галереясында бірнеше жеке көрме ұйымдастырды.
Еңбек жолы
1952 жылдың 21 наурызында Джофра мен Диана үйленді. Олар Америкаға көшіп баруды жоспарлады, ал некеге тұру виза алуды жеңілдетеді. Бірақ көп ұзамай олар көшіп-қонудан бас тартып, Нидерландыда қалуға шешім қабылдады. Олар Харлемдегі Lectorium Rosicrucianum-ның негізін қалаушылардың бірі Кор Даммемен танысты. 1953 жылы Джофра мен Диана розенкрейсерлер қатарына қосылды. 1954 жылы олар Ласко үңгірлерін аралады. Сонымен қатар, әртүрлі жеке көрмелер Нидерландыда ғана емес, Лос-Анджелесте және Кливлендте (1956) және Брюссельде (1957) өтті. 1959 жылдың 7 тамызында олар Порт-Ллигатта Сальвадор Далимен кездесті. 1957 жылы Диана Джофраны өзінің досы Элс де Йонгемен (Элен Лориен) таныстырды. 1961 жылы Джофра мен Диана Гаагадағы Мадуэрастраат 7-дегі ғимаратқа көшіп барды, бірақ Джофра Диананы 1962 жылы тастап кетті. Джофра мен Элленнің арасында қарым-қатынас дамыды. 1962 жылдың соңында ол Элленмен бірге Амстердамға көшіп барды, ал Дианамен болған кезең аяқталды. Диана 1970 жылы ғана ажырасуға келісті. 1959 жылдың сәуір айында Джофра мен Диана Ванденберг Сальвадор Далидің туған жері, Испанияның Фигерас қаласына сапар шекті. Ол сол күні күнделігіне: «Қаншалықты қайғылы ел! Адам қалай жағажайдың ондаған метріндегі балықшылардың бірнеше лашықтарының арасында өмір сүре алады?» – деп жазды. 1959 жылдың 6 тамызында Джофра мен Диана тағы да Порт-Ллигатқа барды, бірақ бұл жолы Сальвадор Далимен кездесу мақсатымен. Сол күні түстен кейін олар Далидің үйіне соқты. Олар ертең қайта келуге келісті. Келесі күні олар Далиге уақытында келді. Олар Далидің студиясына барып, оған дайындықтап жатқан суреттерін көрсетті. Олар Далидің «Ланса» деп атаған суреті туралы әңгімелесті (ескертпе: соңғы атауы – Кристофер Колумбтың Американы ашуы). Дали осындай үлкен сурет салу үшін студиясында қандай түзетулер жасағанын көрсетті. Жофра күнделігіне: «Біздің сапарымыздан кейін қарама-қайшы ойлар мен сезімдердің қызылы қалды. Мен оны жағымсыз, сонымен бірге жанашыр және қайғылы деп таптым. Өзінің жасаған кейіпкері болуға мәжбүр болған тұтқын. Ол – әлемнің және өзінің шексіз мақтандығының құрбаны, сондықтан ол осы жағдайдан шығу мүмкін емес. Мен бақыт пен әзілдің ізін таппай қалдым» – деп жазды. 1998 жылдың қаңтар айында Джофра күнделігіне: «Қазір мен бұл адам (Дали) туралы мүлдем басқаша ойлаймын, одан да көп нюанстар бар. Егер сапар қазір орын алған болса, онда жағдай мүлдем басқаша болар еді. Бірақ бұл әрқашан осылай болады. Шындығында, ешбір нәрсені жазып алу жақсы емес. Сіз қандай да бір жағдайды немесе адамды сипаттасаңыз да, жеке пікір білдіресіз. Біз өзімізді де білмейміз, енді басқаны қалай білеміз? Мен Далидің шығармаларын 55 жылдан бері білемін және олар менің өмірімде тұрақты орын алды. Қазір мен ол туралы көбірек білемін және оның шығармаларында бұрынғыдан көп нәрсені көремін. Леонардо да Винчи сияқты (Дали оны «құдай» деп мойындады), Дали де маған үлкен әсер етті. Ол мені қатты таңғалдырды, бірақ сонымен қатар мені жиі ренжітті және ашуландырды, бұл менің рухани әкем Леонардомен ешқашан болған емес» – деп жазды. 1953 жылдың 20 наурызында Джофра мен Диана Гарлемдегі Lectorium Rosicrucianum-ға, гностикалық рухани мектепке қосылды. Олар Гаагадағы бөлімнің кездесулеріне, Харлемдегі ғибадатханалық қызметтерге және Лаге Вуршедегі және шетелдегі конференцияларға үнемі қатысты. Мистерия мектебінің мақсаты – трансформация, яғни «ескі адамның» тұлғасын рухани санаға біртіндеп сіңіру, оны бастапқы құдайлық өмірмен қайта біріктіру. Lectorium Rosicrucianum-мен байланысқан кезеңінде Джофра розенкрейцерлердің ілімі мен символикасына негізделген көптеген суреттер жасады. Дианамен бірге Джофра қоғамға қызмет көрсетті, оның Еуропаның әртүрлі елдерінде, кейіннен Солтүстік және Оңтүстік Америкада филиалдары болды. 1960 жылдары Джофрадан Кристиан Розенкруйстің екі бөлімді «Алхимикалық үйлену тойы» атты шығармасына суреттер салуды сұрады. 1957 жылы Диана өзінің досы Элс де Йонгемен (Утрехт, 16 наурыз 1924 – Плазак, 22 мамыр 2016) Жофраны таныстырды. Ол суретші болған, кейінірек өзінің суреттеріне Элен Лориеннің қолтаңбасын қойған. Джофра мен Элленнің қарым-қатынасы дамыды. 1962 жылы Джофра Диананы тастап, Амстердамға Элленмен бірге тұрады. 1970 жылы Диана Ванденбергпен ажырасып, 1973 жылдың 11 мамырында Джофра мен Эллен үйленді. 1963 жылы Жофра өзінің қолжетімді жұмыстарының көп бөлігін американдыққа сата алды. Ол бұл ақшаға Францияның оңтүстігіндегі Альп теңіздері департаментіне қарасты Аспремонт деген жерде жер сатып алды. Келесі жылы Джофра мен Эллен Аспремонтқа сапар шегіп, алғашқы үйлерін салды. Бірнеше жылдан кейін олар екінші үй салды, ол негізгі тұратын жеріне айналды. Бірнеше жыл бойы Джофра өзінің жұмысына Джофра Босшарт деген қолтаңба қойды. Ол өзінің суреттерін қолтаңбалау кезінде анасының тегін (Босшарт) пайдаланды. Жаңа тұру ортасын іздеуде Джофра мен Эллен Дордоньға келді. Олар Ле Мустье және Ла Рок Сен-Кристоф қалаларынан өтті. Олар сол жерден алыс емес жерде ескі су шаруашылығын, Moulin du Peuch-ты тапты, оны сатып алуға шешім қабылдады. Ол Ле Вимонт өзенінің Плазак және Флёрак ауылдары арасында орналасқан. Осы кезеңде Джофраның жұмысы Амстердамдағы Galerie Kamp арқылы сатылды. Кейіннен Элленнің жұмысы да осы галерея арқылы сатылды. Вальтер Камп 1983 жылы галереясын жабуға мәжбүр болғанда, Джофра мен Эллен өзінің суреттерін сату үшін француз жұртшылығына сене бастады. 1984 жылы олар үйде Galerie La Licorne галереясын ашты. Джофра мен Эллен Францияның әртүрлі жерлерінде көрмелер ұйымдастырды. 1980 жылдардың соңында Джофра өзінің жұмысын голланд жұртшылығына қайтадан таныстыра алды, Jester Art Galerie (Амстердам) арқылы. 1990 жылдардың басында Jester Art Galerie банкротқа ұшырады. Джофра өзінің «Симфония Фантастикалық» автобиографиясында былай деп жазды: «Эллен – біздің қоғамдастығымыздың қозғаушы күші және шабыты. Ол мені ішкі хаостан қорғайды. Ол бизнес байланыстарын күтіп бағады, өйткені практикалық тұрғыдан мен осы қатал қоғамға сай келмеймін. Ол болмаса мен көп бұрын жалғыздыққа ұшырар едім және қазір Амстердам шатырында сурет салып отырған болар едім». 1963 жылы Жофра барлық қолжетімді жұмыстарын бірден Мистер Гринбергке, американдыққа сатуға мүмкіндік алды. Осы сатудан түскен қаражатпен Жофра мен Эллен Лориен Францияның оңтүстігіндегі Альп теңіздері департаментіне қарасты Аспремонтта жер сатып алады. 1964 жылы олар әртүрлі бұзу материалдарын сатып алып, Аспремонтқа тасыды. Осы материалдардан ағаш үй салынды. 1960 жылдардың соңында Джофраның бірнеше жеке көрмелері өтті, соның ішінде Париж және Канн қалаларында. Жофра мен Эллен осы уақытта жер учаскесінде үй салуды бастады. Бұл үй 1969 жылы аяқталды. 1970 жылы Жофраның Лондонда жеке көрмесі өтті. Осы жылы Пьер Борггемен, «Жофра, шытырман оқиғаның шегінде» авторымен алғашқы байланыс жасалды. Осы жылы Жофра Нидерландыда, Galerie Eijlders (Зандворт) галереясында көрме өткізді. 1971 жылы Гарлемдегі өнер сыншысы Хейн Стехувермен, Metarealists тобының ойлап табушысы және негізін қалаушысымен алғашқы байланыс жасалды. 1972 жылдың желтоқсанында Гарлемдегі өнер сыншысы Хейн Стехувер Жофраға Metarealism терминін хабарлады. Ол рухани және материалдық әлемдердің қатар өмір сүретінін көрсету үшін осы терминді пайдаланғысы келді. Сондай-ақ ол осы топқа қатысты суретшілерді біріктіру және осы топпен гастрольдік көрме ұйымдастыру туралы идеясын айтты. 1973 жылдың 20 мамырында «7 Metarealists» тобы ресми түрде құрылды, оған Франс Эркеленс, Йохан Гермсен, Жофра, Хан Конинг, Виктор Линфорд, Элен Лориен және Диана Ванденберг суретшілері кірді. Ян Блок топ көрмелерін басқарушы болып тағайындалды. 1974 жылдың 3 мамырында «7 Metarealists» тобының жеті топ көрмесінің басталуы өтті. Алғашқы үлкен...
In January 1998 Johfra wrote in his diary: “Now I think completely differently about this person (Dalí), more nuanced. If the visit could have happened now, it would have turned out very differently. But of course this always applies. It is actually never good to record things. With everything you describe, whether it concerns a case or a person, you are expressing a personal judgment. We don't even know ourselves, how could we know another? I have known Dalí's work for 55 years now and it has become a fixture in my world. Now I know a lot more about him and I see more in his work than before. Like Leonardo da Vinci (recognized by Dalí as "divine"), Dalí has had a formative effect on me. He has captivated me very much, but also very often disappointed and annoyed me, which was never the case with Leonardo, who is my spiritual father.”
On March 20, 1953, Johfra and Diana joined the Rosicrucian Society, the Lectorium Rosicrucianum in Haarlem, a Gnostic spiritual school. They regularly visited the meetings of the Hague department, the temple services in Haarlem and the conferences in Lage Vuursche and abroad. The aim of the Mystery School is transfiguration, that is, the gradual assimilation of the personality of the "old man" into a spiritual consciousness which reunites him with the primordial divine life. During the period of association with the Lectorium Rosicrucianum, Johfra made many paintings based on the teachings and symbolism of the Rosicrucians. Together with Diana, Johfra rendered his services to the society, which had branches in various European countries, and later also in North and South America. In the 1960s, Johfra was asked to provide illustrations for the two part work The Alchemical Wedding by Christiaan Rozenkruis. In 1957 Diana introduced her friend Els de Jonge (Utrecht 16 March 1924 – Plazac 22 May 2016) to Johfra. She was an artist who later signed her paintings with Ellen Lórien. A relationship blossomed between Johfra and Ellen. Johfra leaves Diana in 1962 and goes to live with Ellen in Amsterdam. After the divorce with Diana Vandenberg was a fact in 1970, Johfra and Ellen got married on May 11, 1973. In 1963 Johfra managed to sell much of his available work to an American. With the proceedings he bought a piece of land in Aspremont in the Alpes Maritimes department in southern France. In the following year, Johfra and Ellen traveled to Aspremont and built their first house. A few years later they built a second house, which became the main residence. For several years Johfra signed his work with Johfra Bosschart. He used his mother's last name when signing his artworks (Bosschart). In search of a new living environment, Johfra and Ellen ended up in the Dordogne. They passed the towns of Le Moustier and La Roque Saint Christophe. They found an old water mill, Moulin du Peuch, not far from there, which they decided to buy. It is on the river Le Vimont between the villages of Plazac and Fleurac. During this period Johfra's work was sold through Galerie Kamp in Amsterdam. Later, Ellen's work is also sold through the same gallery. When Walter Kamp had to close his gallery in 1983, Johfra and Ellen had to rely on the French public for sales of their artworks. In 1984 they started a gallery at home, Galerie La Licorne. Johfra and Ellen exhibited at various locations in France. At the end of the eighties, Johfra managed to bring his work to the attention of the Dutch audience again via Jester Art Galerie (Amsterdam). In the early 1990s, Jester Art Galerie went bankrupt. Johfra wrote the following in his autobiography Symphonie Fantastique: “Ellen is the driving force and the inspiration of our community. She protects me from inner chaos. She takes care of the business contacts, because in a practical sense I am no match for this harsh society. Without her I would have been lonely a long time ago and might now be painting in an Amsterdam attic.”
In 1963 Johfra got the chance to sell all his available work in one go to Mr. Greenberg, an American. With the proceeds from this sale, Johfra and Ellen Lórien buy a piece of land in Aspremont, located in the Alpes Maritimes department in southern France. In 1964 they bought all kinds of demolition material and transported it to Aspremont. A wooden house was built from these materials. At the end of the sixties, several Johfra solo exhibitions took place, including in Paris and Cannes. Johfra and Ellen have meanwhile started building a house on their plot of land. This house was finished in 1969. In 1970 there was a Johfra solo exhibition in London. In that year, the first contact was made with Pierre Borgue, author of “Johfra, on the limits of adventure”. That year Johfra exhibited in the Netherlands, at Galerie Eijlders (Zandvoort). In 1971 the first contact followed with the Haarlem art critic Hein Steehouwer, the inventor and founder of the group of artists named Metarealists. In December 1972 the Haarlem art critic Hein Steehouwer informed Johfra of the term Metarealism. A term with which he wanted to indicate that the spiritual world and the material world coexisted. He also talked about his idea to bring together a group of artists related to Metarealism, and to organize a touring exhibition with this group. On May 20, 1973, the group The 7 Metarealists was officially created, consisting of the artists Frans Erkelens, Johan Hermsen, Johfra, Han Koning, Victor Linford, Ellen Lórien and Diana Vandenberg. Jan Blok was appointed as manager for the group exhibitions to be held. On May 3, 1974, the start of seven group exhibitions of the group The 7 metarealists took place. The first large group exhibition was held in the Van Reekum Gallery in Apeldoorn. At the opening, the presentation of the book The 7 Metarealists took place, along with the presentation of Johfra’s Zodiac posters. The exhibition attracted a total of 9,000 visitors. The next group exhibition took place in June 1974 in the Het Prinsenhof museum in Delft. The exhibition in Delft attracted a total of 12,000 visitors. More exhibitions followed in the Artists Center in Bergen, Het Hofje van Staats in Haarlem, Pictura in Groningen, Galerij de Ark in Boxtel and the Romi Goldmuntz Centrum in Antwerp. The total number of visitors for the seven exhibitions was 48,000. In 1976 the artists were interviewed for a television program broadcast on November 29, 1976, by the television broadcaster TROS with the title Van beroep: Fijnschilder. In December 1976, however, the first tensions arose. A disagreement arose between Hein Steehouwer and Jan Blok, the group's manager. In 1976 the group disbanded. On March 24, 1977, Hein Steehouwer died suddenly. With his death, the term Metarealism also came to an end. In 1973, at the suggestion of the Haarlem art critic Hein Steehouwer, poster magnate Engel Verkerke conceived the idea of publishing a poster series of the twelve constellations. Steehouwer advised him to have these works made by Johfra. Verkerke concludes a contract with Johfra. The twelve paintings are made in the format 90 by 60 centimeters, which corresponded to the format of the posters to be published. The compositions of the paintings were permeated with symbolism. To ensure that the colors came out well on the posters, Johfra painted the paintings in a color scheme that was brighter than usual for him. Johfra has been working on these twelve paintings for over a year. In 1975 the Zodiac series was fully exhibited at Galerie Kamp (Amsterdam). The owner Walter Kamp purchased the twelve paintings himself. The art critics did not respond positively to Johfra's work, but the public came to look at the artworks in large numbers. The Zodiac series was accompanied by booklet written by Hein Steehouwer: Johfra en de Zodiak. At the same time, posters were also being released for other works by Johfra. Galerie Kamp organized exhibitions of which Johfra's work was part, including at the Baseler Kunstmesse. Other exhibited artists in these exhibitions included Ernst Fuchs, H. R. Giger, Salvador Dalí, Rudolf Hausner, Wolfgang Hutter, nl, Diana Vandenberg and Ellen Lórien. In 1973 Johfra and Ellen traveled through the Dordogne, to the Périgord. They pass Montignac where the cave of Lascaux is located. They followed the river Vézère and arrived at the town of Le Moustier and the prehistoric rock face, La Roque Saint Christophe. They decided to look for a suitable living space in this area. They visited an old water mill, Le Moulin de Peuch, in the town of Fleurac, not far from Le Moustier which they decided to buy in 1974. The same year they first met Gallery owner Walter Kamp. Johfra showed the triptych Unio Mystica to Walter Kamp. Ellen advised Walter to buy this painting, though he decided not to. Walter Kamp later bought up the entire Zodiac series containing 12 paintings of which nine paintings were not completed at that time. This sale enabled Johfra and Ellen to refurbish and renovate the mill they were living at. During this period in the late 1970’s, various series of paintings were created, such as the Maldoror series and the Fountain series, but also the less well known series such as the Witches' Portraits and Witches' Sabbaths. In 1979 he completed the triptych The Adoration of Pan. In order to make the paintings for the Maldoror series, Johfra read the book The Songs of Maldoror in its entirety. In his diaries he noted: “I have made the decision and have decided not to make the seven paintings for The Songs of Maldoror. Mental hygiene is the reason.” Yet he persevered and along the way he managed to express some appreciation and even became enthusiastic about the text The Songs of Maldoror. When he finished reading the book, he wrote about it in his diary: “I have finished The Songs of Maldoror. I like the sixth song the best. This book is the source of surrealism. Not André Breton but De Lautréamont is the inventor of surrealism. The images and especially the style of writing of Salvador Dalí are entirely derived from this book, as are his attitude and mentality. The surrealists have not been able to do much more than what De Lautréamont has done. The movement only expanded and popularized it.” Johfra finalized the series of paintings The Songs of Maldoror in 1978. The size of each painting was 120 by 90 centimeters. Publisher Verkerke published posters of several of these paintings. The Maldoror series was exhibited at Galerie Kamp (Amsterdam) from April 29 to May 31, 1978, together with work by a number of other artists. In July of that year, these artworks were exhibited at the Baseler Kunstmesse. Between 1980 and 1982 Johfra worked on a second poster series commissioned by Engel Verkerke with Fantastic Beasts as the focus subject: unicorn, faun, sphinx, Gorgons, centaur, dragon, hydra, griffin, Bacchus, harpies, Sirens, seahorses, phoenix, basilisk, Pan, Pegasus, triton; 17 pieces in total. In 1989 the booklet Elfes, fées et gnomes was published, in which work by Johfra, Ellen Lórien and Carjan (Car Verheul) was depicted. In 1990 the filmmaker Robin Lutz (the son of his former academy friend Gerard Lutz) came to France. He made a film about the work of Johfra and Ellen. The film titled De Wereld van Johfra was broadcast on 14 May 1991 by television broadcaster TROS and showed Johfra is house in the Périgord. In 1994 and 1995 the Ellen in Wonderland series was created. A total of nine paintings in which Ellen Lórien played the leading role.
Өлім
1998 жылы Жофраға ішек қатерлі ісігі диагнозы қойылды. 1998 жылдың 31 мамырында ол "Отанына оралу" деген соңғы суретін аяқтады. Жофра 1998 жылдың 6 қарашасында сағат 2:30-да қайтыс болды. Оның қайтысынан кейін De Verbeelding Foundation қоры құрылды және Геррит Луидинга жазған "Жоғары жарықтар мен ең терең көлеңкелер" кітабы жарияланды. Кітапта Жофраның өнер туындыларынан көптеген суреттер, сондай-ақ оның жиырма томдық (1938-1998 жылдар) күнделігінен, барлығы шамамен алты мың беттен тұратын үзінділер енді.