Кіріспе

Қытайдағы құс адамдар (中国の鳥人) – 1998 жылғы жапондық комедиялық драмалық фильм. Оны Такаси Миике режиссерлік еткен, ал сценарийін оның көптен бергі жиі серігі Маса Накамура жазған. Бұл фильм режиссердің басқа танымал туындыларымен салыстырғанда айтарлықтай көңілді және тыныш тонға ие.

Сюжет

Окамура мырзаның бүйрек сорпасынан ауруханаға түскенін естіген соң, оның орнына жас жапон бизнесмені Уада мырза Қытайдың Юньнань провинциясындағы шалғай ауылға нефрит кенішін бағалау үшін жіберіледі. Оның қытайлық жетекшісі Шэнь мырза ағылшын тілін жақсы білмейді, бірақ жапон тілінде сөйлей алады. Ужиие есімді якудза мүшесі Уадаға олардың компаниясы якудзаға қарыз екенін айтады және оны алып, қарызын құнды тастармен төлеуге мәжбүрлейді. Олар Жапония бойынша құс адамдардың мүсіндерін тапқан жапон ғалымымен кездеседі және ол Юньнаньда одан да көп табуға тырысады, себебі ол осы аймалды жапон мәдениетінің бастауы деп санайды. Дауыл кезінде заттары мен құжаттарын жоғалтқаннан кейін, олар ауылды табады. Олар көк көзді әйелмен кездеседі, ол атасы, көп жыл бұрын ауылға жақын жерде апатқа ұшыраған Корольдік әуе күштерінің ұшқышы қалдырған құжаттардағы схемалар негізінде құс адамдар сияқты ұшуды үйрететін мектеп ашады. Құжаттар – оның атасы ауылдың жанында тапқан ежелгі кітаптың ағылшын тіліне аудармасы. Уада мырза Ужииедің өтініші бойынша оларды ағылшын тілінен жапон тіліне аударады. Уада мырза нефритті табады, ал ауыл тұрғындары бұл оларға электр энергиясы мен туризм әкеледі деп қуанады, бірақ Ужиие қазіргі заманғы әлемнің қиындықтарын, соның ішінде қылмысты да шалғай ауылға әкеледі деп қорқады. Ол қайықты тартуға пайдаланылатын тасбақаларды өлтіреді, содан кейін Уада мырзаны, Шэнь мырзаны және қайықшыны атып тастаймын деп қорқытады. Уада мырза оны мектептен алынған жасанды қанаттарды пайдаланып ұшуға көндіреді, бірақ екеуі де құлайды. Келесі жылдары Ужиие ауылды дамыту жөніндегі кеңесші болады, ал Уада мырза Жапонияға оралып, отбасын құрады.

Өндіріс

Қытайдың пейзажы жапон фильмдерінде көбінесе көрсетілмейді, сондықтан Миике үшін бұл үлкен өзгеріс болды және оның өзге фильмдерінде жиі кездесетін зорлық-зомбылық және сексуалдық тақырыптардан мүлдем өзгеше. Фильмдегі қытайлық локациялардың ішінде Юньнань провинциясындағы Дали қаласы бар, онда кейіпкерлер тас аркалы қақпадан өтеді, сондай-ақ Нюцзян өзені, онда су үстінде болат кабельдерге ілген арқанмен жүретін адамдарды көреді.

Тақырыптар

Фильм экология және үшінші әлем мен бірінші әлемнің тақырыптарын зерттейді, шығысты батысқа (соның ішінде Жапонияға) ортақ емес, мистикалық білімге ие аңызды жер ретінде көрсетеді, бірақ бұрынғы британдық ұшқыш – әдемі әжесінің кейіпкерін енгізу арқылы хабарын тереңдетеді. Фильмнің соңында якудза ауылды өркениеттен сақтап қалу үшін келген шетелдіктерді өлтіруді жоспарлайды, бірақ ауылға жету үшін оларға пойыз бен ұшақ қажет болғаны еске түсіріледі. Фильмнің мәні күрделі, технология мен дәстүрдің жақсы және жаман жақтарын көрсетеді. Фильм Микедің көптеген туындыларындағы сияқты гуманистік идеяны жеткізеді.

Марапаттар

Фильм кинотеатрларда көрсетілуге шығар алдында бірнеше фестивальдарда көрсетілді. Ол 1998 жылғы Гавайи халықаралық кинофестивалінде көрермендер жүлдесін жеңіп алды.