Кіріспе

Джон Колкхун (6 наурыз 1805 – 27 мамыр 1885) – Шотландиядағы спортшы және спорт туралы жазбалар жазушы.

Өмір

Ол Эдинбургте Люсс, Думбартонширдің 3-ші бароны Джеймс Колкхун мен Джанет Колкхунның (туған Синклер) отбасында дүниеге келді. Ол үлкен ағасымен бірге алдымен Эдинбургтегі мектепте, содан кейін Линкольнширдегі жеке мектепте (Реверэнд Грейнгердің Винтерингамдағы мектебі) білім алды, және ақырында Эдинбург университетінде оқыды. 1828 жылы ол Коннахт, Ирландиядағы 33-ші полкке қосылды. 1829 жылы 4-ші драгун гвардиясына шен беруге ие болды. 1833 жылы үйленгеннен кейін әскери қызметтен кетіп, кейін достары "Шотландиядағы саяхаты" деп атаған іске кірісті. Ол әрқашан жақсы спортшы және табиғатты мұқият бақылайтын адам болды. Ұзақ өмірінде спорт және табиғат тарихы саласындағы ерекше тәжірибе жинады, себебі жазғы маусымдық тұрақтар жыл сайын ауысып отыратын, ал ол жалға алған жерлердің тізімі Шотландияның дерлік барлық аймақтарын қамтыды, сондықтан оның бақылау мүмкіндіктері өте жақсы болды. 1840 жылы ол өзінің тәжірибесін "Боло мен Көл" атты кітабында жинақтады, ол шотландтық спорт туралы кітаптардың ішінде тез арада жоғары деңгейге көтерілді. 1851 жылы кітаптың үшінші басылымы жарық көрді, ал 1878 жылға дейін шығарылмаған төртінші басылымында көптеген қосымшалар болды, оның ішінде ол сол кезде жазған басқа кітаптарының ең құнды бөліктері де бар еді: «Тастар мен өзендер» (1849), «Лосось шабуылдары мен кездейсоқ оқтар» (1858) және «Спорттық күндер» (1866). Бұл еңбектерден басқа, ол «Британ аралдарының жабайы табиғаты туралы» және «Инстинкт пен ақыл туралы» атты екі лекция жазды, олар 1873 және 1874 жылдары жарық көрді. «Боло мен Көл» кітабының бесінші басылымында ғана қазір кітаптың ең қызықты бөліктерінің бірі болып табылатын автобиографиялық кіріспе мәтінге қосылды, ал алтыншы басылымы 1884 жылы, автордың қайтыс болған күнінен бір жыл бұрын шығарылды. Ол 1885 жылдың 27 мамырында Эдинбургтегі Корольдік террасада қысқа аурудан кейін қайтыс болды.

Отбасы

1834 жылғы 29 қаңтарда ол Эбенезер Фуллер Мэйтленд пен Бетия Эллистің қызы Франсис Сара Фуллер Мэйтлендке үйленді. Джон мен Фрэнсистің төрт ұлы мен бес қызы болды. Оның қызы Люси Бетия Уолфорд Виктория дәуірінде белгілі романышы болса, Ф. Мэри Колқхун ақын және жазушы атанды.