Кіріспе

Иеліктен айыру, ағылшын шіркеу заңнамасынан алынған термин, шіркеудің игілігінен ондықтан түсетін табыстың лайықты емес тұлғаға бағытталуын білдірді. Англияда приход жүйесі орнағаннан кейін, барлық шіркеу мүліктері мен табыстарының нақты иесі болуы қажет болды. Бұл – парокхианус, пастор немесе ректор болды, ол жандарды сауықтыру, күнделікті пасторальдық және діни міндеттерді жеке атқару арқылы игілік табысымен қамтамасыз етілді. Пастор техникалық тұрғыдан жеке корпорация саналды. Ғасырлар бойы игілік иеленушісі рухани жауапкершіліктерін өкіл арқылы жүзеге асыра алатын мүлік ретінде қарастырылды, ал көптеген приходтар монастырлар немесе басқа рухани корпорациялармен қоса байланыстырылды, бұл процесс иеліктен айыру деп аталды. Бұл шіркеу иелері жандарды сауықтыру үшін "викар" деп аталатын дін қызметкерін қамтамасыз етуге міндетті болды, бірақ қалған табысты өздері қалағандай пайдалана алады. Дәстүр бойынша, олар ғибадатхананы жақсы күйде ұстауға міндетті болды.

Сектанттық дау

Асырап алулар симонияның бір түрі болғандықтан, қатты дау тудырды. Олар дін қызметкерлерін өздерінің протестантизмді түсінуіне сәйкес бағытқа бұру үшін сатып алынуы мүмкін еді. Жергілікті жұртшылықтың ресми приход шіркеуінен басқа таңдауы болмады, ал Англиядағы беделді және пуритан секталары арасындағы тарихи күрес кезінде асырап алулар күмәнді, бірақ тиімді саяси тактика болып табылды. Бұл сондай-ақ, бір дін қызметкері бірнеше шіркеудің кірісін алып, оларға лайықты қызмет көрсетпейтін "көп шіркеулік қызмет" практикасын да қалыптастырды. Асырап алулар 1604 жылғы Хэмптон-корт конференциясында пуритандардың шабуылына ұшырады. Король Яков I оларды жоюға келісті, бірақ реформа ешқашан іске аспады. Пуритандар өздерінің асырап алуларын қаржыландыру үшін "Асырап алулар қоры" ұйымын құрды. 1625-1633 жылдар аралығында бұл топ асырап алулар мен тағайындау құқықтарын сатып алып, пуритандарды дін қызметкері және лекция оқу лауазымдарына тағайындады. Аталған қорының заңмен таратылуы – Англия азаматтық соғысына дейінгі жоғары шіркеудің Лаудиан қозғалысының алғашқы қадамы болды. Он жетінші ғасырдағы асырап алуларға қатысты даулар, квакерлердің, әсіресе 1652 жылдан 1700 жылға дейін қарсылық көрсеткен ондықтан бір бөлігін жинаумен де байланысты болды.