Кіріспе
Бернау-бей-Берлин (ағылшын тілінде Bernau by Berlin деп аталады, көбінесе Бернау деп танылады) – Германияның шығысындағы Бранденбург жеріндегі Барним ауданындағы қала, Берлиннің солтүстік-шығысына қарай орналасқан.
Тарих
Мезолит дәуіріндегі археологиялық қазбалар осы аймақта шамамен б.з.б. 8800 жылдан бері адамдар қоныстанғанын көрсетеді. Қала тұңғыш рет 1232 жылы тарихқа енген. Ол тарихи түрде "Bärnau" [ɛʁnaʊ̯] деп жазылып, кейіннен Bernau [ˈbɛrnaʊ̯] деп өзгертілген. Қаланың неліс етілген себептері белгісіз. Аңыз бойынша, Бранденбургтың I Альберті 1140 жылы қала құруға рұқсат берген, себебі оған тамаша сыра ұсынылған. Бернау отыз жылдық соғысқа дейін экономикалық гүлденуді бастан өткерді. Осы кезеңде қала қақпасы және сулы орлары бар қорғаныс қабырғасының көп бөлігі салынды. Бұл Бернаудың 1432 жылы гуситтерге қарсы сәтті қорғануына көмектесті. Дегенмен, соғыс пен обадан кейін жағдай нашарлады. 1699 жылы Пруссияның I Фридрихі қалаға қолөнершілер, шаруалар, саудагерлер және ғалымдардан тұратын 25 гугенот отбасын қоныстандырды. 18 ғасырдан бастап Бернау Пруссия Корольдігінің құрамына кірді, ал 1815 жылдан 1947 жылға дейін Бранденбург провинциясының әкімшілік бөлігі болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1943–1945 жылдары, қалада Заксенхаузен концлагерінің бөлімшесі орналасқан. 1945 жылдың басында, таратылған Жабиково лагерінен Заксенхаузенге әртүрлі ұлттан тұтқындардың өлім шеруі қаладан өтті. 1947 жылдан 1952 жылға дейін ол Шығыс Германиядағы Бранденбург штатының, 1952 жылдан 1990 жылға дейін Шығыс Германияның Франкфурт округінің және 1990 жылдан бері қазіргі Германиядағы Бранденбургтің құрамында. 1842 жылы теміржол желісі ашылды. Әлемдегі алғашқы электрленген қала маңындағы теміржол желілерінің бірі 1924 жылы пайдалануға берілді. Берлин S-Bahn желісі Бернауды Берлиндегі Штеттинер вокзалымен (қазіргі Берлин Нордбанхоф) байланыстырды. 1930 жылы Баухаус директоры Ханнес Мейер жобалаған ADGB кәсіподақ мектебі (Bundesschule des Allgemeinen Deutschen Gewerkschaftsbundes) ашылды. 2017 жылдың шілдесінде Баухаус және оның Веймар, Дессау және Бернаудағы нысандары ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді.
Мұражайлар
Жергілікті тарих мұражайының екі орны бар. Бірі – бұрынғы түрме Hungerturm (Ашарлық мұнарасы) орналасқан қала қақпасы. Бұл – қорғаныс қабырғасының бір бөлігі болған, бұрынғы үш қақпаның бірі. Бүгінде онда орта ғасырлардағы қару-жарақ және азаптау құралдары көрсетіледі. Кішкентай қаладағы өмірді көрсету мақсатында, Хенкерхауста (палач үйі) бірнеше дәуірден қалған қарапайым жиһаз бен палаштың құралдары қойылған. 2005 жылы Вольф Кален мұражайы ашылды. Онда 40 жылдан астам мерзімде жасалған медиа өнерінің туындылары ұсынылады. 2005 жылы Аннели Грунд колдовство құрбандарына арналған ескерткіш орнатты.
Ғимараттар
Қаланың аспан сызығын соңғы готика стиліндегі Сент-Мариен шіркеуі басып тұр. Кемесі 15 ғасырда салынған. Орта ғасырлардағы қорғаныс қабырғаларының және сулы орлардың көп бөлігі сақталған. Қорғаныс қабырғасы бірнеше қарауыл үйлерімен, Пулвертурм (қолдан жасалған қару-жарақ қоймасы) және қала қақпасымен күшейтілген. 1960 жылға дейін қорғаныс қабырғасымен қоршалған қала орталығы ағаш каркасты құрылысқа ие шағын ескі ғимараттардан тұрды. Олардың көпшілігі нашар күйде болды, себебі Шығыс Германияда оларды қайта жаңартуға қаражат болмады. Бернау қаласын социалистік архитектураның үлгілі қаласына айналдыруға шешім қабылданды. 1960-1970 жылдары ескі үйлердің көбі бұзылып, олардың орнына жаңа Платтенбаутендер (жинақталған бетон плиталардан салынған ғимараттар) салынды. Жаңа үйлер қаланың тарихи архитектурасына сәйкес, ең көп дегенде төрт қабатты болды. Бұрынғы ADGB мектебі қаланың солтүстік-шығысында орналасқан. Бұл Баухаус стиліндегі ең ірі ғимарат, Баухаустың өзінен басқа.
Көлік
Берлин S-Bahn (қала маңы темір жолы) S2 желісі Бернауды Берлин Фридрихштрассе станциясымен, қаланың орталығында байланыстырады. Аймақтық темір жол Бернауды солтүстіктегі Эберсвальде, Шведт, Штральзунд, Франкфурт (Одер) және оңтүстіктегі Берлин Гауптбанхоф, Берлин Лихтенберг және Эльстервердамен жалғастырады. Шарасы ұзақ пойыздар Штральзунд, Дортмунд, Дюссельдорф, Дрезден және Амстердам қалаларына қатынайды. Берлиннен Пренцлау және Штецинге дейінгі A11 Бундесаутбанында Bernau Nord (15 нөмір) және Bernau Süd (16 нөмір) екі шығу орны бар.
Бернаумен байланысты тұлғалар
Марианна Буггенхаген (1953 жылы туған), бірнеше рет Паралимпиада жеңімпазы, Бернауда тұрады. Вольф Кален (1940 жылы туған), перформанс, объект және медиа суретшісі, 2005 жылы Бернауда өзінің мұражайын ашты. Гюнтер Малеуда (1931–2012), саясаткер (DBD), Германияның қайта бірігуіне дейін Volkskammer президенті болды. Ханнес Мейер (1889–1954), сәулетші, 1928–1930 жылдары Бернауда Allgemeine Deutscher Gewerkschaftsbundes (ADGB кәсіподақ мектебі) салды. Андреас Мюллер (судья) (1961 жылы туған), Бернаудағы жасөспірімдер судьясы. Иоганна Олбрих (1926–2004), тыңшы, өмірінің соңғы жылдарын Бернауда өткізді.
Günther Maleuda (1931–2012), politician (DBD), President of the Volkskammer prior to German reunification Hannes Meyer (1889–1954), architect, built the Bundesschule des Allgemeine Deutscher Gewerkschaftsbundes (ADGB Trade Union School) in Bernau from 1928 to 1930. Andreas Müller (judge) (born 1961), youth judge in Bernau. Johanna Olbrich (1926–2004), spy, lived out her final years in Bernau.