Крикеттегі сызық пен ұзындық: Доптың траекториясы мен секіру нүктесі
Line and length
Крикеттегі сызық пен ұзындық: доптың траекториясы, қандай бағытта секіріп, қалай жылғанын түсіндіреді. Батсменге қатысты "сырт" және "ішкі" жақтары қарастырылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Крикеттегі сызық пен ұзындығы – доптың тақтаға секірген бағыты мен орны. Бұл екі ұғым көбінесе бірге талқыланады.
Line and length in cricket refers to the direction and point of bouncing on the pitch of a delivery. The two concepts are frequently discussed together.
Сызық
Жеткізудің сызығы – көлденең жазықтықта өлшенген траекторияның бағыты. Қарапайым тілмен айтқанда, бұл доптың алаң бойымен түзу сызыққа қарағанда солға немесе оңға қаншалықты қашыққа ұшқанын көрсететін өлшем. Бірақ, көбінесе доптың бағытын сол және оң деп емес, "аулақ" (батылға қарсы тұрған жаққа) және "аяқ" (батылға қарай немесе артына) деп атау қабылданған. Доптың қозғалысын сипаттағанда, оның қақпаның жанындағы, ортаңғы, сыртқы немесе аяқ тұсының сыртында қозғалып бара жатқаны айтылуы мүмкін. Қақпадан тысқары сызықтағы доптар, егер олар қақпадан тыс сызықтан 12 дюйм ішінде болса, "нақтылық дәлізінде" деп есептеледі. Көп кеңістік беретін доптар батылға "кеңдік" сыйлайды. Аяқ тұсының сыртындағы сызықпен жеткізілген доптар көбінесе "аяққа қарай" немесе "сақтандырғыштарға" дейін барады деп айтылады, бұл батылдың аяқ қорғанысына сілтеме жасайды. Қысқа және аяқ тұсына бағытталған доптарды көбінесе "bodyline" деп атайды, яғни дене сызығындағы доп. Сызық батылдың қанша орынға ие екенін анықтайды және кейде ол қандай соққы жасауы керектігін де шешеді. Мысалы, қақпаға бағытталған сызықты миымен қорғау керек, өйткені допқа тигізбесе, батыл қақпадан шығарылады, ал допты денесімен тосқан батыл аяқпен қақпадан шығарылуы мүмкін. Батылды тікелей қақпадан шығарудың осы әдісіне қарамастан, боулерлер көбінесе сыртқы қақпаға сызықтарын бағыттайды, онда батыл қақпадан шығуын болдырмау үшін міндетті түрде допты соғуға тиіс емес. Кейде "нақтылық дәлізі" деп аталатын сыртқы қақпаның жанындағы сызық, батылды допты соғу қажеттігі туралы ойға салып, шешім қабылдау қиындығына түсіруі мүмкін. Мұндай жағдайда батыл допты соғуға тырысудан басқа амалы қалмайды, өйткені бұлай істемеуі апатқа әкелуі мүмкін. Осылайша, батылды белгісіздікке толы доппен ойнауға мәжбүрлеу арқылы, боулердің мақсаты – нашар орындалған соққыны тудырып, оны алаңдағыға ұстатуға немесе допты қақпаға тигізуге мүмкіндік беру. Сызықтың көмегімен ұпай жинауды шектеуге де болады. Бір әдіс – алаңдағыларды негізінен аяқ жағына немесе сыртқы жағына жинақтау, содан кейін допты үнемі сәйкес сызықпен жеткізу, бұл батылдың допты алаңның қарсы жағына соғуын қиындатады. Англия 1932-1933 жылдары Австралияға жасаған туры кезінде доптың сызығын батылдың денесіне бағыттау саясатын қолданды. Бұл қауіпті тактика кейіннен заңсыз деп жарияланды. Толық мәліметтер үшін Bodyline бөлімін қараңыз.
The line of a delivery is the direction of its trajectory measured in the horizontal plane. More simply, it is a measure of how far to the left or right the ball is travelling, compared to a line drawn straight down the pitch. It is usually referred to in terms of the directions off (away in front of the batsman) and leg (in towards or behind the batsman), rather than left and right, however. Different lines that the ball may be said to be travelling on may be towards off stump, middle stump or leg stump, outside leg stump, or outside off stump. Balls on a line outside off stump may be said to be in the "corridor of uncertainty" if they are within 12 inches of the line of off stump. Wider deliveries may be said to be giving a batsman "width". Balls delivered on a line outside leg stump are often referred to as "going down the leg side", or alternatively "on the pads", referring to the batsman's leg protection. Short pitched leg side deliveries are often referred to as bodyline, literally meaning on the line of the body. Line controls how much room the batsman has to play various shots, and sometimes dictates what shot he must play. A line directed at the wicket, for example, must be defended with the bat, as failing to hit the ball will result in the batsman being out bowled, whilst a batsman blocking the ball with the body is likely to be out leg before wicket. Despite this most direct method of getting the batsman out, bowlers often concentrate their line outside off stump, where the batsman does not necessarily have to hit the ball to avoid being out. A line just outside off stump, sometimes referred to as the corridor of uncertainty, may cause the batsman to be in two minds whether or not he needs to hit the ball to prevent it hitting his wicket. In this state, the batsman has little choice but to attempt to hit the ball, as not doing so could be disastrous. By thus forcing the batsman to play at the ball with some element of uncertainty, the bowler's goal is to induce a poorly executed shot that may offer a catch to a fielder, or ricochet the ball into the wicket. Line can also be used strategically to restrict run scoring. One method is to stack the fielders predominantly on either the leg or off side of the field, and then bowl consistently with a matching line, to make it difficult for the batsman to hit the ball to the opposite side of the field. A deliberate policy of aiming the line of the ball at the batsman's body was employed by England during their 1932 1933 tour of Australia. This dangerous tactic has since been outlawed. See Bodyline for full details.
Ұзындығы
Доставканың ұзындығы – доптың бэтсменге қарай қаншалықты төмен секіріп, қону орны. Ол қысқа (боулерге жақын секіретін), толық (бэтсменге жақын секіретін) немесе жақсы ұзындық (оптималды ұзындық, олардың арасындағы жағдай) деп сипатталады. Доптың ұзындығы, бэтсменге жеткенде оның қанша биіктікке көтерілетінін анықтайды. Тым қысқа лақтырылған доп жоғары көтеріліп, жылдамдығын жоғалтып, бэтсменге соққы беруді жеңілдетеді. Тым толық лақтырылған доп, әдетте, траекториясынан ауытқымайды, бұл да бэтсменге соққы беруді оңайлатады. Жақсы ұзындықтағы доп – бұл екі нұсқаның арасындағы шартты келісім: ол бэтсменнен жеткілікті қашықтықта секіріп, жанында ауытқуға мүмкіндік береді, бірақ оған оңай соққы беруге мүмкіндік бермейді. Жылдам боулерлер үшін "жақсы ұзындықтағы" доп әдетте бэтсменнің алдында алты-сегіз метрде, ал баяу боулерлер (спин) үшін үш-төрт метрде болады. Бірақ оңтайлы ұзындық алаңның жағдайына, ауа-райына, бэтсменнің бойына және ойнау стиліне байланысты өзгереді. Боулер ұзындықты өзгерту арқылы бэтсменнің ырғағын бұзуға тырысады. Типик тактика – бэтсменді артқы аяғына салмақ қойып, соққы жасауға мәжбүрлейтін бірнеше қысқа доптарды лақтыру, осылайша оған допты соғуға көбірек уақыт беру, содан кейін бэтсменнің аяқтарына жақын секіретін толық допты лақтыру. Егер бэтсмен ұзындықтағы өзгеріске жеткілікті жылдам реакция жасамаса, салмағы артқы аяғында қалып, допты жіберіп алса, боулингпен немесе лег бифо уикет (LBW) арқылы ауып қалу қаупі бар. Тағы бір шабуылдық тәсіл – допты өте қысқа лақтыру, оның бэтсменнің басының деңгейіне дейін секіріп өтуіне мүмкіндік беру. Мұндай доп бэтсменді соққыдан сақтануға мәжбүрлейді және оны келесі доптарға қатысты күмәнді жағдайға түсіруі мүмкін.
The length of a delivery is how far down the pitch towards the batsman the ball bounces. It is described as being either short (bouncing closer to the bowler), full (bouncing nearer the batsman), or a good length (an optimal length, somewhere in between). The length of a ball controls how high the ball rises from the pitch as it reaches the batsman's position. A ball pitched too short may rise high and lose some of its pace, making it easy for the batsman to hit. A ball pitched too full does not necessarily deviate horizontally in its flight, also making it easy for the batsman to hit. A good length ball is a compromise between these two options, bouncing far enough from the batsman for lateral deviation to be significant, but not too far that he can react easily to hit it. For fast bowlers the "good length ball" is usually six to eight metres in front of the batsman, and for slower bowlers (spin) it is usually at about three to four metres before the batsman, though the optimal length will vary according to the state of the pitch, prevailing weather conditions and the height and playing style of the batsman. A bowler can use variation in length to upset the rhythm of a batsman. A typical sequence would be a series of slightly short balls to force the batsman into playing shots with his weight on the back foot, to allow him more time to hit the ball, followed by a full ball bouncing near the batsman's legs. If the batsman does not react to the change in length quickly enough, he can be left with his weight on the back foot and, if he misses the ball with his bat, in danger of being out either bowled or leg before wicket. Another attacking ploy is to pitch a ball very short, making it bounce up around head height as it passes the batsman. Such a bouncer requires the batsman to avoid being hit, and may intimidate him into uncertainty about the next few balls.