Кіріспе

гастроподтық жәндік, Seguenzioidea суперотбасысына жатпайтын

Ветулония, бұрын Ветулониум деп аталатын (этрускі тілінде: Vatluna), Италияның Этрурия аймағындағы ежелгі қала. Оның орнында қазіргі Ветулония ауылы орналасқан. 1887 жылға дейін бұл ауыл Colonnata және Colonna di Buriano деп аталатын. Қазіргі уақытта бұл жер Кастильоне-делла-Пеская коммунасының бір бөлігі болып табылады, онда шамамен 400 тұрғыны бар. Ол теңіз деңгейінен 300 метр биіктікте, Гроссетодан солтүстік-батысқа қарай шамамен он миль жерде, Маремма жазығынан көтеріліп, Кастильоне шығанағын құрайтын төбелердің солтүстік-шығыс жағында орналасқан.

Тарих және басты көрнекі орындар

Ветулонияның этрусктік тегі бар. Б.з.д. 600 жылға қарай, ол этрусктік лиганың он екі қаласының құрамына кірді. Дионисий Галикарнасский б.з.д. VII ғасырда Римге қарсы латын одағында қаланың болғанын айтады. Силий Италик (Punica VIII.485ff) мәлімдемесіне сәйкес, римдіктер өздерінің магистрлік белгілерін – ликторлардың таяқтары мен фасцияларын және курульді орындықты Ветулониядан алған; 1898 жылы некропольдегі бір қабірде ортасында екі басқан балғасы бар темір таяқтар жинағы табылды, одан кейін Авеле Фелускеге арналған қабір стеласы табылды, онда фасциялар бейнеленген. Плиний Ескі және Птолемей де осы қала туралы айтқан. Екі кең некропольден табылған бай құрбандық мүліктері Ветулония элитасының маңыздылығын көрсетеді. Мура делл'Арсе (циклоптық қабырғалар) б.з.д. 6-5 ғасырларға жатады, ал әуе суретінен тағы да көп бөліктері анықталды, бұл Ветулонияның саяси және коммерциялық маңыздылығын көрсетеді, ол алтын шеберлерімен танымал болған. Алайда, Рим империясы кезінде ол екінші орынға түсіп, солтүстікке қарайғы денгелік аурулардың таралуына байланысты кішіреген. Ортағасырлық Ветулония туралы да көп мәлімет жоқ: алғашқыда Сан-Бартоломео ди Сестинга аббаттары мен Бурианоның Ламбарди әулеті оны таласты, 1323 жылы Масса-Маритима коммунасы оны сатып алды. Тоғыз жылдан кейін ол Сиенаға берілді. Ежелгі қаланың орны 1881 жылға дейін анықталмаған. Colonna di Buriano төбесінде орналасқан этрусктік қала, онда ірі әк тастан салынған қала қабырғаларының қалдықтары бар, көлденең қатарлармен, 1885-86 жылдары Исидоро Фальчи ішінара қазып шыққан екі некропольмен бірге болды. 1887 жылы патшалық жарлық бойынша қала Ветулония деп атауға ие болды. VII ғасырлық кең некропольде табылған, 1000-нан астам қабір қазылған заттар қазір Гроссето және Флоренция мұражайларында сақталады. Бұл «солтүстік Этруриядағы ең бай және қызықты қабірлер тобындағы» ең маңызды қабірлер әлі де ландшафтта елеулі көрініс беретін tumuliмен жабылған. 2000 жылы археологиялық мұражай – Музео Исидоро Фальчи ашылды.