АҚШ Мектептерінде Білім Сапасын Бағалаудың «Жылдық Үлгерім» Көрсеткіші

Кіріспе

АҚШ мемлекеттік мектептерінің стандартталған тесттердегі нәтижелерін бағалау өлшемі. Жыл сайынғы үлгерім (AYP) – АҚШ-тың «Ешбір бала қалып қоймасын» федералды заңымен белгіленген, АҚШ Білім министрлігіне елдегі әрбір мемлекеттік мектеп пен мектеп округінің стандартталған тесттер нәтижелері бойынша академиялық үлгерімін анықтауға мүмкіндік берген өлшем. Ұлттық білімді өлшеу кеңесінің (NCME) анықтамасына сәйкес, AYP – «АҚШ-тың «Ешбір бала қалып қоймасын» (NCLB) федералды есеп беру жүйесінде белгілі бір мектепте, округте немесе штатта оқушылардың күтілетін жылдық үлгерім өсімі». AYP Джордж У. Буш әкімшілігінің бастауыш және орта білім беру заңына байланысты туындаған дау-дамайлардың бірі болып саналады. Жеке мектептерге AYP көрсету талап етілмеді.

Сипаттама

2001 жылғы «Ешбір бала артта қалмасын» заңының Sec. 1111 (b)(F) тармағында «әрбір штат тиісті жыл сайынғы үлгерімге жету үшін кезеңдерді белгілейді. Бұл кезеңдер 2001–2002 оқу жылынан кейін 12 жылдан кешіктірмей, (C)(v) тармақшасында көрсетілген топтардағы барлық оқушылар штат стандартына жетеді немесе одан асып түседі деп кепілдік береді» делінген. Мұндай кезеңдерді федералдық үкіметтің басшылығымен жұмыс істейтін штаттық білім беру органдары жасады. «Ешбір бала артта қалмасын» заңы (NCLB) – федералдық үкіметтің білім беру саласындағы рөлін реттейтін негізгі заң болды. Бұл саладағы федералдық үкіметтің рөлі алдымен «Бастауыш және орта білім беру туралы» заң (ESEA) арқылы анықталған. ESEA өз мақсатының ұлттағы бастауыш және орта мектептерде білім беру сапасын және мүмкіндіктерін арттыру екенін жариялады. Бұл мақсаттарға төмен кірісті немесе мүмкіндігі шектеулі балаларды оқыту үшін жергілікті білім беру органдарына қаржылық көмек көрсету арқылы қол жеткізілуге тиіс болды. 2001 жылы ESEA өзгертіліп, «Ешбір бала артта қалмасын» заңы деп атау алды. Заңды қолдаушылар үшін NCLB және ЖСҮ (Жыл сайынғы үлгерім) өлшемінің мақсаты – бастауыш және орта мектеп оқушыларының білімін нығайту және жақсарту болды. Білім министрлігі мәлімдемесіне сәйкес, ЖСҮ – мектептердің қалай жақсаруы керектігін және қаржы ресурстарын қайда жұмсау керектігін анықтайтын диагностикалық құрал еді. АҚШ-тың бұрынғы білім министрі Род Пейдж: «Заң штаттар мен жергілікті білім беру органдарына ресурстарды қалай бағыттауға және жақсартуды қажет ететін жекелеген мектептердің қажеттіліктеріне сәйкес шараларды қалай қолдануға мүмкіндік береді. Мектептер барлық оқушылардың үлгерімі үшін жауапты, тек орташа үлгерім үшін емес» деп жазған. NCLB тиісті жыл сайынғы үлгерімді көрсетпеген мектептер үшін шаралар қарастырды. Екі жыл қатарынан ЖСҮ-ге жетпеген мектептер «жақсартуды қажет ететін мектептер» деп танылды және олардың штатындағы Білім беру агенттігінің дереу араласуына түсті. Бірінші қадамдар техникалық көмекке кірді, содан кейін Білім министрлігінің мәліметінше, егер мектеп ЖСҮ-ге қол жеткізе алмаса, «қаттырақ түзету шаралары» қолданылды.

The inadequate No Child Left Behind Act of 2001, Sec. 1111 (b)(F), required that "each state shall establish a timeline for adequate yearly progress. The timeline shall ensure that not later than 12 years after the 2001 2002 school year, all students in each group described in subparagraph (C)(v) will meet or exceed the State's standards." These timelines were developed by state education agencies working under guidance from the federal government. The No Child Left Behind Act (NCLB) was the law used as the primary statute governing the federal government's role in education. The federal government's role in this area was earlier defined under the Elementary and Secondary Education Act (ESEA). The ESEA stated that its purpose was to strengthen and improve educational quality and educational opportunities in the nation's elementary and secondary schools. These goals were to be achieved through financial assistance to local educational agencies for the education of children of low income families or with disabilities. In 2001, ESEA was modified and renamed the No Child Left Behind Act. To its proponents, the goal of NCLB and the AYP measurement was the strengthening and improvement of the education of elementary and secondary school students. According to the Department of Education, AYP was a diagnostic tool that determined how schools needed to improve and where financial resources were to be allocated. Former U. S. Secretary of Education Rod Paige wrote, "The statute gives States and local educational agencies significant flexibility in how they direct resources and tailor interventions to the needs of individual schools identified for improvement schools are held accountable for the achievement of all students, not just average student performance." The NCLB made provisions for schools that did not demonstrate adequate yearly progress. Those that did not meet AYP for two years in a row were identified as "schools in need of improvement" and were subject to immediate interventions by the State Education Agency in their state. First steps included technical assistance and then, according to the Department of Education, "more serious corrective actions" occurred if the school failed to make AYP.

Мақсаты

"Бірде-бір бала да қалып қоймасын" заңының мақсаты – барлық балалардың жоғары сапалы білім алуға және оған қол жеткізуге тең, әділ және маңызды мүмкіндіктерге ие болуын қамтамасыз ету. Бұл академиялық бағалаулар, мұғалімдерді даярлау және оқыту, қатаң оқу бағдарламасы, сондай-ақ барлық оқушылардың біліктілік деңгейінде орындауы тиіс, күрделі мемлекеттік академиялық стандарттарды орындауға көмектесетін жеткілікті және тиісті оқу материалдарын пайдалану арқылы қамтамасыз етіледі. Бұл процестің мақсаты – елдегі кедейлікпен күресіп жатқан мектептердегі үлгерімсіз балалардың білім беру қажеттіліктерін қанағаттандыру және барлық мектептің ұлттық стандарттар деңгейінде жұмыс істеуін қамтамасыз ету. Егер бұл орындалса, онда NCLB "айырмашылықты жойды" деп есептеледі. Бұл жоғары және төмен үлгерімді мектептер мен балалар арасындағы үлгерімнің айырмашылығы азаяды және барлығының үлгерімі ел бойынша бірдей деңгейде болады дегенді білдіреді. Осылайша, ешбір бала қалып қоймайды және ешбір мектеп "жақсартуды қажет ететін мектептер" деп танылмайды.

Талаптар

Барлық балабақшадан бастап он екінші сыныпқа дейінгі мектептер оқу/тілдік дамыту, математика, жоғары мектептер мен аудандар үшін бітіру көрсеткіштері және кемінде бір академиялық индикатор бойынша AYP (жетістік деңгейін қамтамасыз ету) көрсетуге міндетті. Штаттар өздерінің AYP-ға сәйкес келетін критерийлерін әзірлеуге және бекітуге жіберуге жауапты. Келіп түскен барлық критерийлер өкілдер, ата-аналар, мұғалімдер және мемлекеттік және жергілікті білім беру органдарынан өкілдері бар комиссиямен сараланады. Саралаудан кейін штаттар өздерінің критерийлерін «Ешбір бала артта қалмасын» заңының талаптарына сәйкес келтіру үшін комиссия мүшелерінен пікірлер мен ұсыныстар алады. Бұл талаптарға он нақты нұсқаулық кіреді:

Барлық мемлекеттік мектептер мен жергілікті білім беру органдарына қолданылатын бірыңғай штаттық есеп беру жүйесі. Штаттық есеп беру жүйесіне барлық мемлекеттік мектеп оқушылары кіруі тиіс. Штаттың AYP анықтамасы оқушылардың оқу және математика бойынша 2013-2014 жылға дейін тиісті білім деңгейіне жетуіне байланысты күтілетін өсімге негізделуі керек. Штат барлық мемлекеттік мектептер мен жергілікті білім беру органдарының жетістіктері туралы жыл сайын шешім қабылдауы керек. Барлық мемлекеттік мектептер мен жергілікті білім беру органдары барлық жеке топтардың (арнайы білім беруді қажет ететін оқушылар, қазақ тілін үйренушілер, аз қамтылған отбасылардан шыққан оқушылар, нәсілдік/этникалық топтар) жетістіктері үшін жауапты болады. Штаттың AYP анықтамасы негізінен штаттың академиялық бағалауларына негізделуі керек. Штаттың AYP анықтамасы жоғары мектептердің бітіру көрсеткіштерін, сондай-ақ орта және бастауыш мектептер үшін штаттар таңдауы мүмкін қосымша индикаторды (мысалы, саналатын қатысу деңгейі) қамтуы керек. AYP оқу/тілдік дамыту және математика бойынша жетістік мақсаттарына негізделуі керек. Штаттың есеп беру жүйесі статистикалық жағынан дұрыс және сенімді болуы керек. Мекеменің AYP деңгейінде танылуы үшін штат әр топтағы оқушылардың кемінде 95% -ын бағалауын қамтамасыз етуі керек. Қазіргі уақытта мектептер өздерінің AYP нәтижелеріне қатысты штаттық білім беру органына және/немесе АҚШ Білім департаментіне шағымдануға құқылы. Шағымдар стандартты тесттердің нәтижелері және Educational Testing Service сияқты тестілеу компаниялары жинаған деректер негізінде жасалған.

Бағалау

NCLB штаттарды AYP-ні өлшеу үшін стандартталған бағалауларды пайдалануға міндеттейді. Бұл бағалаулар мемлекеттік білім беру органдарына AYP үшін бастапқы мақсаттарды белгілеуге мүмкіндік береді. Осы мақсаттар белгіленгеннен кейін, 2013-2014 оқу жылына дейін барлық оқушылар мемлекеттік бағалауларда толыққанды білімді болуы үшін штаттар оқушылардың үлгерімін кезең-кезеңімен арттыруы керек. Иллинойс штатының Білім департаменті хабарлағандай: "NCLB заңы осыны қалай істеу керектігіне қатысты өте қатаң, штаттарға өте аз икемділік берілген. Оқу және математика бойынша бастапқы деңгейлерді анықтау үшін де осы процесс қолданылды". 2002 жылғы бағалау деректерін пайдалана отырып, АҚШ Білім департаменті әр штаттың әр пән бойынша қанша пайызы оқушылардың толыққанды білімді болуын қамтамасыз ету керектігін анықтады. Ұлыс тілін меңгермейтін оқушылар мен мүмкіндігі шектеулі жандарға ерекше назар берілді. Осы пайыздар анықталғаннан кейін, әр штаттың Білім департаменті барлық мемлекеттік мектептерде, аудандарда және оқушылардың топтарында стандарттардың бірдей болуын қамтамасыз етуі керек, ешқандай айырмашылықтарға қарамастан.

Жетістікке жету

Жыл сайынғы үлгерімді бағалау үшін әрбір мемлекеттік мектеп жыл сайын үш талапты орындауы тиіс. Өсу көрсеткішіне қойылатын талаптар штаттар бойынша жеке-жеке анықталады. Иллинойс штатында бұл талаптар мыналарды қамтиды:

Барлық оқушылардың кем дегенде 95 пайызы оқу және математика пәндерінен тестілеуден өтеді. Барлық оқушылардың кем дегенде 95 пайызы оқу және математика бойынша жылдық ең төменгі мақсатқа жетеді немесе одан асып түседі. Барлық оқушылардың кем дегенде 95 пайызы бастауыш және негізгі мектептер үшін сабаққа қатысудың жылдық ең төменгі деңгейін немесе жоғары сыныптарды бітіру деңгейін қамтамасыз етеді. Кейбір штаттар, соның ішінде Миссури, мектептері мен округтерінің Жыл сайынғы үлгерімді бағалауға сәйкес келуін қамтамасыз ету үшін стандарттарды төмендетті.

АЕЖ-ді жақсарту стратегиясы

АҚШ-тың білім беру мемлекеттік органдары AYP-ні жақсартуға бағытталған көптеген стратегияларды әзірледі. Мысалы, Джорджия білім беру департаменті қабылдаған шараларға жаңа және күрделі оқу бағдарламалары, штат бойынша әрбір жоғары мектепке «бітіру мамандарының» орналастырылуы, күрделі және маңызды білім беруге бағытталған жан-жақты жоғары мектепті қайта құру және оқу процесінде интеграцияланған технологиялар, соның ішінде Джорджия виртуалды мектебі және тегін онлайн SAT-қа дайындық курсы кіреді. Дегенмен, сыртқы сыншылар мен сарапшылар Жыл сайынғы үлгерімді жақсарту бойынша өз ұсыныстарын жалғастыруда. Мұның мысалы ретінде федералды, штаттық және жергілікті деңгейде көптеген ұсыныстар жасаған Роберт Манварингті (Білім беру секторының аға саясат талдаушысы) келтіруге болады. Федералды деңгейде Манваринг «Балалардың ешқайсысы да қалып қоймасын» бағдарламасы тым «бақылаусыз» болғанын және штаттар қиын шешімдерден, мысалы, нашар жұмыс істейтін мектептердегі қызметкерлерді ауыстырудан жалтарғанын айтады. Оның пікірінше, нашар үлгеруші аудандарға араласу тым баяу болған. Оның ойынша, федералды үкімет штаттардың қатаң бақылауын талап етуі және нашар үлгеруші мектептерге қатысты шараларды жылдам қабылдау үшін қысқа мерзімдерді ұсынуы керек. Федералды үкімет мектептерді жақсартуға инвестиция салуды жалғастыруы керек, бірақ «формулаға негізделген бағдарламадан» бәсекеге қабілетті гранттарға көшуі керек, бұл нашар үлгеруші мектептерде күрт жақсартулар жасаған мектептерді марапаттайды. Оның пікірінше, штаттар мектептердің үлгерімін күрт жақсартуға бағытталған «басқа да маңызды қайта құру жоспарларын» (жоғарыда айтылғандай) бекітуге жауапты болуы керек. Сондай-ақ, I тақырып бойынша қаржыландырудың «теңдік» талаптары өзгертілуі керек, бұл барлық I тақырыптағы мектептер мемлекеттік және жергілікті қаржыландырудың дұрыс сомасын алатынын қамтамасыз ету үшін қажет. Штаттық деңгейде Манваринг штаттар нашар үлгеруші мектептерге араласуға тартыншақтық танытады және көптеген штаттық ведомстволарда мектептерді жақсартуға қажетті тәжірибе немесе мүмкіндіктер жоқ деп санайды. Оның ұсынысы бойынша, штаттар жақсартуға мұқтаж мектептерді анықтауы керек және аудандардан араласу моделін енгізуді талап етуі керек, осы кезеңде штат қолдау көрсетіп, үлгерімді бақылайды. Олар тиімді жарғылық бақылауды қамтамасыз ету, нашар үлгеруші жарғылық мектептерді жабу және табысты жарғылық мектептерге лайықты қаржы және жағдайлар ұсыну арқылы жарғылық мектептерді басқаруды өз қолына алуы керек. Сонымен қатар, мектептерді қайта құруды жақыннан бақылауы керек және қажет болған жағдайда араласуға дайын болуы керек. Жергілікті деңгейде Манваринг жергілікті мектептер мектептерге ең жақын орналасқандықтан және оқушылар үшін дереу әрекет етуге қажетті икемділікке ие болғандықтан, олар өз саясатын өзгертіп, мектептерде тең ресурстар болуын қамтамасыз етуі керек және ұзақ мерзімді сәтсіздіктің қабылдамауы керек деп санайды. Оның пікірінше, аудандар нашар үлгеруші мектептердегі қызметкерлерді жақсартуға мүмкіндік беретін ұжымдық келісімдерге қол қоюы керек, соның ішінде нашар үлгеруші мұғалімдерді уақтылы жұмыстан босатуға мүмкіндік беретін бағалау жүйелері болуы керек. Оның ойынша, мектеп басшылары нашар үлгеруші мектептерді жақсарту үшін тез арада радикалды өзгерістер енгізе алуы керек, мұндай саясатқа мұғалімдердің жоғары деңгейде инвестиция салуы керек. Соңғысы ретінде, мектеп аудандары ең нашар үлгеруші мектептерді уақыт өте келе жабу үшін жаңа мектептер құруға дайын болуы керек. 2006 жылдан бастап Халықаралық студенттерді бағалау бағдарламасы (PISA), ұлттық білім беру жүйелерін математика және оқу бойынша бағалайтын бағдарлама, арнайы білім беру студенттерін бағалау тобының маңызды бөлігі ретінде қамтымайды. Бұл сынға мемлекеттік деңгейде бірқатар жаңалықтармен жауап берілді. 2007 жылы Огайо білім беру департаментінің жоғары лауазымды өкілі «Балалардың ешқайсысы да қалып қоймасын» бағдарламасы «білім деңгейінен төмен оқушылардың үлгерімділікке жетуіне немесе (білім деңгейінен жоғары) оқушылардың үлгерімділікке жетуіне назар аудармағанын» анықтады. Огайо штаты мектептерге бұрынғы оқу жетістіктерін бұзбай, үлгерімділігін жақсырақ көрсетуге мүмкіндік беретін неғұрлым икемді «өсу моделі» ұсынысын жасады. «Балалардың ешқайсысы да қалып қоймасын» бағдарламасының тағы бір даулы мәселесі – ол басқа мектеп пәндеріне күтпеген салдарларын тигізеді. AYP негізінен математика және оқу пәндеріндегі стандартталған мемлекеттік тестілеуге негізделгендіктен, мектептер басқа пәндерге немқұрайлы қарауы мүмкін деп саналады. Сондай-ақ, «Балалардың ешқайсысы да қалып қоймасын» бағдарламасы мұғалімдерге оқушылардың үлгерімділікке негізделген тестілерінде кездесетін сұрақтарға энергиясын жұмсауға ынта береді деп есептеледі, ал басқа да сұрақтар мен тақырыптарға бірдей көңіл бөлу керек. Нью-Йорк штаты білім беру департаменті AYP-ны қолдауды білдірген штаттық білім беру органдарының қатарында.

State education agencies across the United States have developed numerous strategies designed to improve AYP. For instance, steps taken by the Georgia Department of Education include new and more rigorous curriculum, the placement of "graduation specialists" in each high school across the state, comprehensive high school redesign focused on rigorous and relevant education, and integrated technology throughout learning, including the Georgia Virtual School and a free online SAT prep course. However, outside critics and analysts continue to make their own suggestions on improvements for Adequate Yearly Progress. One example of this is Robert Manwaring (a Senior Policy Analyst at Education Sector), who has many suggestions at the federal, state and local levels. On the federal level, Manwaring believes that No Child Left Behind has been too "hands off" and that states have been avoiding hard choices such as replacing people in failing schools. He believes intervention in low performing districts has been too slow to occur. He believes the key is for the federal government to insist on heavier oversight from the states and to propose shorter timelines for quicker actions to be taken with consistently failing schools. He believes the federal government should continue to invest in school improvement, but move from a "formula driven program" to competitive grants, which will reward schools who make drastic improvement in low performing schools. He believes that states should be in charge of approving the "other major restructuring plans" (as discussed above) for schools, in order to ensure that they are the right steps to drastically improve student performance. Lastly, he believes Title I funding "comparability" requirements should be changed to make sure that all Title I schools receive an accurate amount of state and local funding. On the state level, Manwaring believes that states are reluctant to intervene in low performing schools, and that many state departments lack the experience or capacity to facilitate school turnaround anyway. He suggests that states should identify schools in need of improvement, and require districts to implement an intervention model, during which the state will provide support and monitor progress. He believes they should take control of charter schools by ensuring effective charter oversight, closing low performing charter schools and providing a fair amount of funding and facilities to successful charters. Lastly, he states should monitor school restructuring closely and be prepared to step in when needed. On the local level, Manwaring believes that since local school districts are closest to the schools, and have the flexibility necessary to act immediately for students, they should change their policies to ensure that schools have an equal amount of resources, and to reinforce the fact that long term failure is unacceptable. He suggests that districts push for collective bargaining agreements that allow for improving the staff at low performing schools, including evaluation systems that allow for the timely removal of poor performing teachers. He also believes that school leaders must be able to make radical changes quickly in order to turn around low performing schools, with high teacher investment in such policies. Lastly, he believes that school districts need to be prepared to establish new schools in order to close the lowest performing schools over time. As of 2006, the Program for International Student Assessment (PISA), which performs math and reading assessments of national education systems, does not include special education students as a significant portion of their assessment population. Criticisms are being met with a series of innovations on the state level. In 2007, the top official of the Ohio Department of Education diagnosed that NCLB "paid no attention to whether students below proficient were making strides, or (those) above proficiency." Ohio is proposing a more subtle "growth model" that would allow schools to better demonstrate progress without jeopardizing past academic accomplishments. Another controversial concern of NCLB is that it produces unintended consequences on other school subjects. Since AYP is based mostly on standardized state testing on the subjects of math and reading, it is believed that this may cause schools to neglect other subjects. Also, NCLB is thought to provide teachers with the motive to focus energy in the classroom towards the types of questions that students will face on proficiency based tests as opposed to other questions and topics that should be addressed equally. The New York State Department of Education is among a group of state education agencies that have voiced support for AYP.

ҰБТМ-нің оқытушылардың сапасына әсері

NCLB оқушылардың біліктілік деңгейін ғана емес, сонымен қатар мұғалімдердің біліктілігін арттыруға және қажеттілікке қарай түрлі жағдайларда жұмыс істеуге ынталандыру үшін енгізілді. Штаттар осы мақсатта түрлі шаралар қолданды. Оларға оқу ақысын төлеуге көмек, несиелерді кешіру бағдарламалары және тұрғын үймен қамтамасыз ету кіреді, бұл адамдарды жалпы оқыту саласына тартуға, біліктіліктерін жақсартуға немесе нақты мектептерде жұмыс істеуге жетелеу үшін жасалған. NCLB Иллинойс штатын біліктілігі жетілмеген мұғалімдерді жұмысқа алуды тоқтатуға міндеттеді және мұғалімдердің NCLB талаптарына сәйкес келуі үшін қосымша оқу мүмкіндіктерін ұсынды. Осыдан кейін, толық біліктілігі жоқ мұғалімдерді жұмысқа алу, ең көп кедейлік пен ұлттық азшылықтар шоғырланған мектептерде де азайды, себебі осындайда біліктілігі жетілмеген мұғалімдер жиі кездеседі.

NCLB-нің қазіргі жағдайы

2002 жылдың 8 қаңтарында Джордж Буш «Ешбір баланы қалып қоймау» заңына қол қойды. Арне Дунканның айтуынша, бұл заң штаттарды оқушылардың мақсаттарға жетуін жеңілдету үшін және мектептерді AYP деңгейіне жеткізу үшін өз стандарттарын төмендетуге итермеледі, нәтижесінде жасанды біліктілік мақсаты құрылды. Дункан сондай-ақ, мұндай жүйе оқу бағдарламасын тарылтады және мектептер мемлекеттік тесттерден өзге де жолдармен академиялық өсім көрсетсе де, оларды сәтсіз деп дұрыс емес бағалайды деп санайды. «Ешбір баланы қалып қоймау» заңы қолданысқа енгізілгеннен бері өткен жылдар ішінде 44 штат өз стандарттарын көтеруде үлкен қадамдар жасады, бірақ қазір олардың мектептері неге «жетіспей» жатқанын түсіндіруге мәжбүр. Бұл мәселені шешу үшін мемлекеттік хатшы заңның тым қатаң талаптарын азайтып, мектеп округтеріне өздерінің қажеттіліктеріне сәйкес келетін жақсарту жоспарларын жасауға мүмкіндік беру керек деп есептейді. 2015 жылы Обама әкімшілігі штаттарға стандарттарды көтеру үшін өздерінің әділ және икемді жоспарларын ұсыну шартымен «Ешбір баланы қалып қоймау» заңынан икемділік берді. Қазірге дейін 42 штат осы жүйеге қызығушылық танытып, Білім министрлігімен бірлесіп жұмыс істеп жатыр. Конгресс «Ешбір баланы қалып қоймау» заңын қайта бекітуге жасаған тыраны 2015 жылы оны алмастырған «Әрбір оқушының табысқа жетуі» заңына әкелді, ол стандартталған тестілеуге қатысты ережелерді өзгертіп, бірақ толығымен алмастырмады.