Кіріспе

2005 жылдың 5-6 қарашасында түнде Миссисипи алқабы мен Орта батыста тоғыз торнадоның қырып-жойғы шабуылы болды. Ең ауыр оқиға 2005 жылдың 6 қарашасында таңертең Эвансвилл қаласының (Индиана штаты, АҚШ) жанында пайда болған F3 торнадосы болды. Бұл қараша айындағы бірнеше торнадоның біріншісі еді. Аймақта 24 адамның қаза болғаны расталды, бұл Индиана тарихындағы ең көп қазааткерге және ең қиратушы қараша торнадосы болды.

Метеорологиялық талдау

Бұл жүйе Орта батысты бойлай және Солтүстік Ұлы көлдерден Теннессиге дейін созылған жылы фронттың үстінде қалыптасты. Фронт күшті жоғары атмосфералық ағыспен және оның алдындағы жылы, ылғалды ауамен күшейтілді, бұл орасан зор дауылдардың пайда болуына жағдай жасады. Эвансвиллдің батысындағы аймаққа қатты дауыл туралы ескерту шығарылды, өйткені басты қауіп тікелей жел деп саналды. Жүйе дауылдық фронтқа айналды, бірақ таңғы сағат 1:30-да (0730 UTC) Огайо алқабында бұзылып, төменгі деңгейдегі ағыс күшейді, нәтижесінде жаңадан пайда болған суперклеткалардан жылдам торнадолар пайда болды. Олар көбінесе оқшау болды (барлық аймақта 24 сағат ішінде тек тоғыз торнадо расталды), бірақ үш маңызды торнадо Оңтүстік Индиана мен Батыс Кентуккидегі екі бірдей суперклеткадан қалыптасты. Олардың бірі – қасіретті Эвансвилл торнадосы.

5 қарашадағы оқиға

F#ОрынАуданМемлекетУақыт (UTC) Жол ұзындығыЗақым Garrison F1E of AvaChristian, DouglasMO02:00–?17 миль (29 км) Бір үйге жеңіл зақым келді. Мокодан Фултон лагеріне дейінгі F1EAR03:59–?5.4 миль (8.7 шақырым) Үйдің шатыр жабындары жыртылды, терезелер сынып, верандасы орын аударды. Үйдегі бір адам ұшып келген сынықтардан жеңіл жарақат алды. Тағы бір үйдің терезелері бұзылды, бірнеше шаруашылық ғимараттар қирады. Ауылшаруашылық техникасы аударылып, бірнеше көлік зақымдалды. Жол бойындағы көптеген ағаштар құлап немесе сынып қалды. Thayer-ден NE MyrtleOregon-ға дейінгі F2E04:20–?9 миль (14 км) Екі жылжымалы үй қирады, басқа үйлер ауыр зақым көрді. F2TuckerOregon, RipleyMO04:39–?7.4 миль (12 км) Текер деген кішкентай елді мекенде үй мен қора көп зақым көрді. СиткаШарптың оңтүстік-батысында бір жылжымалы үй толығымен қирады, ішіндегі заттар кең далаға шашырады, ал екіншісі зақымдалды. Бір қойма жолға соғылып, ағаштардың арасына түсті, ал тіркемелі үй аударылып кетті. Құлаған ағаштар бос тұрған үйді қиратты, бес көлік зақымдалды, терезелері сынып қалды. Жол бойындағы көптеген ағаштар түбінен жұлынып немесе сынып қалды. Үш адам жарақат алды.

6 қарашадағы оқиға

F#ОрынАймақМемлекетУақыт (UTC) Жол ұзындығыЗақым F3Солтүстік-батыс Smith Mills-тен Оңтүстік Gentryville, ИндианаГендерсон (KY), Вандербург (IN), Уоррик (IN), Спенсер (IN) КИ, IN07:39–08:2441.3 миль (66.5 км) 24 қаза болды – осы торнадо туралы бөлімді қараңыз, 238 адам жарақат алды. F3Солтүстік-батыс Mattoon-нан Wheatcroft-қа дейінКриттенден, ВебстерKY07:46–?11.2 миль (18 км) Криттенден округінде торнадо екі қабатты үйді және жылжымалы үйді қиратты. Тағы бір үйдің шатыры құлап, көптеген үлкен ағаштар сындырылып, түбімен жұлып алынды. Кішкентай қайық 400 метрге дейін тасылып, 60 тас жолында жүк көлігі аударылды. Вебстер округінде шағын құрылымдық зақымдар болды, ағаштар сынды, үлкен сарайдың есігі ұшып кетті және үйдің тіректері бүгілді. Жолының соңында торнадо Уиткрофтқа соқтығып, құрал-саймандар қоймасын қиратты және екі кемпер аударылды. Двигателі жоқ пикап 200 футқа дейін домалап, көліктің алдыңғы бөлігі терезенің ішінде қалды. Кішкентай ағаштар мен үй антеннасы да құлады. Бес адам жарақат алды. F2MunfordvilleHartKY10:41–?1 миль (1.6 км) Торнадо Munfordville қаласының орталығына соқтығып, 44 үй мен екі бизнеске ауыр зақым келтірді. Барлығы 25 үй тұруға жарамсыз деп жарияланды, ал 6 бизнес пен 34 үйге жеңіл зақым келді. Munfordville бастауыш мектебінің шатырының бір бөлігі торнадодан қирады. Автосалон алаңындағы шамамен 50 көлік те толығымен жарамсыз болды. F0RussellvilleBrownOH12:200.1 миль (0.16 км) Ұзаққа соқпаған торнадо даладағы бірнеше ағаштарды құлатты.

Смит Миллс, Кентукки/ЭвансвиллПарадизГентривилл, Индиана

2005 жылғы 6 қарашада сағат 1:50-де (CST (0750 UTC) шамасында), F3 торнадосы Кентукки штатының Хендерсон округіне қарасты Смит Миллз қаласынан солтүстік-батысқа қарай 3 шақырым жерде пайда болды. Торнадо солтүстік-шығысқа қарай жылжып, көптеген ағаштарды сындырып, бір шаруашылық үйін қиратты және пикап жүк көлігін егістікке лақтырып жіберді. Содан кейін торнадо Огайо өзенін кесіп өтіп, Индиана штатының Вандербург округіне қарасты ауылдық жарым аралға жетті. Бұл ауылдық аймақта көптеген құрылыстар зардап шеккенімен, 1875 жылы салынған екі қабатты үйдің шатырына ауыр зақым келді, ал үйдің қабырғаларына ағаш бұтақтары кіріктірілді. Бір шаруашылық құралдары сақталатын қойма қиратылды, ал екіншісі ауыр зақымдарға ұшырады. 10 000 фунт салмақты жүк көлігі аударылып, ауыр шаруашылық техникасы бірнеше метрге ығыстырылды. Әуеден түсірілген суреттерде осы аймақтағы егістік жерлерде спираль тәрізді айқын іздер анықталды. Торнадо қайтадан өзеннен Кентуккиге өтіп, өзеннің екі жағындағы ағаштарға кең ауқымды зақым келтірді. Торнадо Огайо өзенін үшінші рет кесіп, Кентуккидің солтүстік жағалауындағы шағын бөлігіне енді. Өзеннен өткеннен кейін, торнадо Эллис Парк ат жарысы кешенін қиратты. Трибуналар мен жокейлерге арналған тұрғын үйлерге елеулі зақым келді, бірнеше жарыс аттары қаза тапты. Ньюбургтен кейін торнадо өзінің ең жоғары қарқындылығына (F3 санаттарының жоғары шегі) жетті, ол Парадайз маңындағы индустриалды парктен өтті. Одан әрі солтүстікке қарай, торнадо Бунвилл қаласының оңтүстігінен өтіп, жылжымалы үйде бір адамның қаза болуына себеп болды. Содан кейін торнадо Дегония Спрингс кішкентай қамытын тікелей қиратып, көліктерді лақтырып, үйлерді бұзды. Қамыттағы кейбір үйлер толығымен қиратылды, ал осы аймақтағы жылжымалы үйде үш адам қаза тапты, олардың ішінде 8 айлық жүкті әйел де болды. Оқиғаның алдында торнадо туралы ескертулер берілді, олар торнадоның пайда болуына орташа есеппен 30 минут бұрын шығарылды, бірақ көптеген адамдар ескерілмеді, өйткені көпшілігі түнгі уақытта ұйықтады. Жергілікті NOAA Weather Radio хабар тарату станциясында техникалық қиындықтар туындады, нәтижесінде кейбір ауа райы радиолары дабыл сигналдарын бермеді.