Кіріспе

Норботтенспец, Норботтенспиц, Солтүстік шпиці және Похьянпыстикорва деп те аталады, бұл Швециядан шыққан шпиц тұқымына жататын ит. Кішкентайдан орташа өлшемге дейінгі тұқым, шпицке тән белгілерімен ерекшеленеді. Норботтенспец дәстүрлі түрде Солтүстік Швецияда аң аулауға пайдаланылып келген және фин шпиці сияқты басқа да солтүстік шпиц тұқымдарымен тығыз байланысты.

Тарих

Норрботтенспецтің атауы Швецияның солтүстік-шығысындағы Норрботтен аймағынан алынған, «спец» сөзі швед тілінде «шпиц» деп жазылады; бұл тұқым Норрботтеншпиц, Нордикалық шпиц және Похьянпыстикорва деген аттармен де белгілі. Тұқымның тегі белгісіз, бірақ оның арғы тегінде арктикалық және неміс шпицтерінің қаны болуы мүмкін. Норрботтенспец – фин шпиціне, орыс карело-фин лайкасына және норвегиялық бухунға шведтік балама; осы тұқымдардың арасындағы айырмашылық әртүрлі елдердегі иттерді ұлттық кинологиялық клубтардың мойындауы арқасында қалыптасқан. 20 ғасырда жоғалып кетуге жақын келген, 1948 жылы Швецияның кинологиялық клубы Норрботтенспецтің жойылғанын жариялаған, және 1960 жылдарға дейін тұқымды қайта жандандыруға жеткілікті сандағы иттер табылған жоқ. Фин шпиці немесе норвегиялық бухун сияқты халықаралық деңгейде танылмағандықтан, Норрботтенспец Скандинавиядан тыс жерлерде сирек кездеседі, бірақ ұлттық тұқымдарға қызығушылықтың артуымен бүгінде Швецияда бұл тұқым салыстырмалы түрде танымал.

Сипаттама

Норботтенспец – шағын және орташа мөлшерлі, тығыз және күшті денелі тұқым, оның сыртқы түрі шпицтерге тән. Фин шпицінен сәл кіші, тұқым стандартында еркектердің бойы арасында, ал аналықтарының бойы арасында болуы керек; олардың салмағы әдетте арасында құрайды. Тұқымның қалың, тығыз қос қабатты жүні бар, ол арктикалық қыстарда жақсы қорғайды; сыртқы жүні қатты, қысқа және түзу, ал ішкі жүні жұмсақ және тығыз. Тұқымның түсі кез келген болуы мүмкін, бірақ қызыл, сары, қаймақ, қоңыр немесе қара дақтары бар ақ түс ең көп кездеседі; тұқым стандартында олар сары немесе қызыл дақтары бар ақ түсті болуы керек. Тұқымның басы үшбұрышты пішіндес, тік құлақтары бар; денесі мықты, бойының ұзындығына тең, көкірегі терең. Құйрығы ұзын, жоғары көтерілген және шпицтерге тәндей арқасына иілген. Норботтенспец – өте зиялы және белсенді тұқым деп сипатталады. Олардың табиғаты қызығушылыққа толы, сондықтан оларға көп қозғалыс қажет, әйтпесе бұзып-жоюы мүмкін. Жалпы алғанда, олардың мінезі тепе-тең, бірақ балалардың мазалауына төзімділігі төмен дейді.

Қолданылуы

Қазіргі уақытта Норрботтенспеттің көпшілігі үй жануарлары ретінде ұсталады, бірақ дәстүрлі түрде бұл тұқым аң аулаушы және шаруашылыққа көмектесетін ит ретінде сақталған. Бұл тұқым құстар, еліктер, тіпті аю сияқты түрлі-түрлі жануарларды аулау үшін пайдаланылады. Норрботтенспеттердің иесіне шабуыл жасаған аюларды қуған көптеген оқиғалары бар. Еңбекқор, нық қадамды және сезімтал мұрынға ие болған көптеген Норрботтенспеттер іздеу-құтқару иттері ретінде оқытылған.

Денсаулық

1995 және 1996 жылдары ветеринариялық сақтандыру компаниясына тіркелген 200 000-нан астам итті зерттеген шведтік зерттеу Норботтенспетстің таза және шала тұқымды иттердің барлығынан ауруға шалдығу деңгейі ең төмен екенін көрсетті.