Бернардо Лейтон: Саяси өмір және қуғын-сүргін тарихы
Bernardo Leighton
Бернардо Лейтон Гусман – Чили саясатшысы, заңгер, үш президент үкіметінде министр болған. Пиночет диктатурасын сынап, «Кондор» операциясымен қуғынға түскен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бернардо Лейтон Гусман (16 тамыз 1909, Негрете, Био-Био провинциясы – 26 қаңтар 1995, Сантьяго) – чилилік христиандық демократиялық партиясының саясаткері және заңгер. Ол 36 жылдық мансабында үш президенттің басқаруында мемлекеттік министр болып қызмет етті. Аугусто Пиночеттің диктатурасын сынағандықтан, ол "Кондор" операциясы арқылы өлтіруге алынды.
Bernardo Leighton Guzmán (August 16, 1909, Negrete, Bío Bío Province – January 26, 1995, Santiago) was a Chilean Christian Democratic Party politician and lawyer. He served as minister of state under three presidents over a 36 year career. Exiled as a critic of Augusto Pinochet's dictatorship, he was targeted for assassination by Operation Condor.
Ерте өмір
Бернардо Лейтон судья Бернардино Лейтон Гаярдо мен Синфороза Гусман Галлегостың ұлы болды. Ол әкесіне, беделді "әділ адамға" деген құрметпен өсті. Лейтон бала кезін Чилидің Лос-Анджелес қаласында, Био-Био провинциясында өткізді. 1921 жылы Лейтон Консепсьонға оқуға және семинарияның діни емес бөлімінде тәлім алуға көшті. 1922 жылы Сантьягоға барып, жергілікті иезуит мектебі, Сан-Игнасиода жұмыс істеді.
Bernardo Leighton was the son of Judge Bernardino Leighton Gajardo and Sinforosa Guzmán Gallegos. He grew up with admiration for his father, a reputed "justice man". Leighton spent his childhood in Los Angeles, Chile, in the Province of Bío Bío. In 1921, Leighton moved to Concepción for studies and an apprenticeship in the lay section of a seminary. In 1922, he moved to Santiago to work in the local Jesuit school, St. Ignacio.
Саяси өмір
Чилидің Католиктік понтификалық университетінің студенттік лидері ретінде ол 1927 жылы Карлос Ибанес дель Кампоның диктатурасына қарсы болған көтеріліске қатысты, ол 1931 жылы құлатылды. Сол жылы министр Марсиал Мора Лейтонды халықтың қолдауымен болған жергілікті әскери бүліктерді басу үшін Кокимбоға жіберді. 1933 жылы ол ауылдық жұмыстар тақырыбында диссертация қорғап заңгер дипломын алды. Ол партияның вице-президенті қызметін әр түрлі уақытта атқарды. 1945 жылы Антофагаста сайлау округінен депутат болып сайланды. Лейтон Видела үкіметінде білім министрі (1946–1952), ал Монтальва үкіметінде ішкі істер министрі (1964–1970) болды. 1969 жылы қайта сайланды және 1973 жылғы Чилидегі мемлекеттік төңкеріске дейін заң шығарушы болып қызмет етті.
As the student leader at the Pontifical Catholic University of Chile, he participated in the 1927 riots against Carlos Ibáñez del Campo's dictatorship, which was deposed in 1931. During the same year, Leighton was sent by the Minister Marcial Mora to Coquimbo to placate the local military riots supported by the population. In 1933, he graduated as a lawyer with a thesis on rural works. At various times, he served as the party's vice president. In 1945, he was elected a deputy in the Chamber of Deputies, for an Antofagasta constituency. Leighton also served as Minister of Education in the Videla Government (1946–1952), and as Minister of the Interior in the Montalva Government (1964–1970). He was re elected in 1969, and served as legislator until the Chilean coup d'état of 1973.
Шөгу және өлтіруге әрекеті
Литонның әскери диктатураны сынауы салдарынан Чилиден қуылды. 1974 жылдың ақпан айында ол әйелімен бірге Италияның Рим қаласына қашып кетті, онда Аугусто Пиночеттің хунтасына қарсы науқан бастады. Ұлттық қауіпсіздік архиві жариялаған ЦРУ құжаттарына сәйкес, итальяндық террорист және неофашисттік көзқарастағы Стефано Делле Чиаи 1975 жылы Мадридте DINA агенті Майкл Таунлимен және кубалық Вирджилио Паз Ромеромен кездесіп, Франсиско Франконың құпия полициясының көмегімен Бернардо Лейтонды өлтіруге дайындалды. 1975 жылдың 6 қазанында сағат 20:20-да Лейтон мен оның әйеліне оқ атып, ауыр жарақаттар келтірді. 1993 жылы Рим соты Майкл Вернон Таунлиді адам өлтіруге талпыныс жасағаны үшін 18 жылға бас бостандығынан айырды. Таунли DINA тапсырмасымен, итальяндық оңшыл террористік ұйым «Ұлттық авангард» мүшелеріне адам өлтіруге талпыныс жасағанын мойындады. 1987 жылы осы шабуылға қатысқан ұйымның үш мүшесі, оның ішінде жетекшісі Стефано Делле Чиаие сотталып, ақталды. Бұрынғы кісі өлтіру ісі бойынша куәгерлерді қорғау бағдарламасына қатысуы оған қарсы болашақ істерге де кедергі келтірді. Шабуылдан кейін Лейтонның миына операция жасалып, сөйлеу қабілетін жоғалтуын болдырмауға тырысты, бірақ миына ауыр зақым келді. Осы оқиға оның Пиночетке қарсы тұратын түрлі топтарды, соның ішінде солшылдарды біріктіру ниетіне нүкте қойды. 1978 жылы Чили үкіметі Лейтонға Италиядан Чилиге оралуға рұқсат берді, ол жеке өміріне көшті. 1995 жылдың 26 қаңтарында Чилидің Сантьяго қаласында қайтыс болды.
Leighton's criticism of the military dictatorship resulted in his exile from Chile. In February 1974, he and his wife fled to Rome, Italy, where he started a campaign against Augusto Pinochet's junta. According to CIA documents released by the National Security Archive, Italian terrorist and neo fascist sympathizer Stefano Delle Chiaie met with DINA agent Michael Townley and Cuban Virgilio Paz Romero in Madrid in 1975 to prepare for the murder of Bernardo Leighton with the help of Francisco Franco's secret police. On October 6, 1975, at 8:20 p. m., Leighton and his wife were shot and severely injured. In 1993, A Rome court sentenced Michael Vernon Townley to 18 years imprisonment for attempted murder. Townley had admitted commissioning the murder attempt on behalf of DINA by members of National Vanguard, an Italian right wing terrorist group. Three members of the group including its leader Stefano Delle Chiaie have been tried for the attack in 1987 and acquitted. Townley's status as a member of witness protection following a previous murder conviction also hindered future cases against him as well. The day after the attack, Leighton's brain was operated on in an attempt to prevent loss of speech; however, his brain was severely damaged. This event brought about the end of his pacification intentions to reunite the various groups opposing Pinochet, including the leftists. In 1978, the Chilean government allowed Leighton to return to Chile from Italy, and he retired to private life. He died on January 26, 1995, in Santiago, Chile.
Жеке өмір
1940 жылы 15 тамызда Лейттон Хуан Франсиско Фресноның туысы Ана Мария Фресно Оваллеге үйленді. 1975 жылғы қазанда оларға жасалған қастандық салдарынан Ана Мария дененің төменгі бөлігін қозғалта алмай қалды (параличке ұшырады) және 2011 жылы қайтыс болды. Олардың балалары болмады.
On August 15, 1940, Leighton married Ana María Fresno Ovalle, a relative of Juan Francisco Fresno. Ana Maria became a paraplegic due to the murder attempt on the couple in October 1975 and died in 2011. The couple had no children.