Кіріспе

Сиднейдегі темір жол станциясы, Жаңа Оңтүстік Уэльс, Австралия.

Кройдон темір жол станциясы – мұраға алынған темір жол станциясы, ол Сиднейдің Кройдон қалашығындағы (Жаңа Оңтүстік Уэльс, Австралия) негізгі қалалық желіде орналасқан. Станцияны Сидней пойыздарының T2 Inner West & Leppington бағыты қамтамасыз етеді. Станция NSW мемлекеттік темір жолдарымен жобаланып, 1892-1927 жылдар аралығында салынған. 1999 жылдың 2 сәуірінде Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының мұралар тізіліміне қосылды.

Тарих

Батыстың негізгі желісі Парраматаға (Гранвилл) бастапқыда 1855 жылы аяқталды. Желі 1855 жылдың 26 қыркүйегінде ашылды және Сиднейден Ньютаунға дейін екі жолды, ал Параматтаға дейін бір жолды болды (бірақ 1856 жылы екі жолға дейін жаңартылды). Бұл жол Параматтаға тікелей байланыс ретінде салынды, содан кейін Сиднейді Көк таулар арқылы Батерстке және Оңтүстік жоталар арқылы Ливерпуль арқылы Гулбернге дейін салынған маңызды ауылдық теміржолдармен байланыстыру мақсатында болды. Сидней мен Параматта арасында аздаған аялдамалар болды және жолдың бастапқы мақсаты қала маңындағы құрылысқа қызмет ету емес еді. Жолдағы өзгерістер көбінесе оның бойындағы елді мекендерге қарағанда, алыс қашықтыққа арналған мақсатына байланысты болды.

Сипаттама

Кройдон теміржол станциясына кіру Стрэнд немесе Мета жолы арқылы, Кройдон қаласынан жасалады. Бұл станцияға кіретін жалғыз бағыт. Онда екі арал және бір қатар платформа бар, олардың барлығында станция ғимараты орналасқан, сондай-ақ жоғары орналасқан билет сату кеңсесі мен жаяу өткел көпірі де бар. Стрэнд және Хеннесси көшелерінде коммерциялық белсенділік, ал Пейсли Роуд және Мета Стрит көшелерінде тұрғын үйлер салынған. Кройдон теміржол станциясы платформа ғимараттарының жақсы сақталғандығына байланысты орташа деңгейде сақталған. Дегенмен, күту залының 1- және 2-платформаларға, ал билет сату кеңсесінің жаяу өткел көпірінен көше деңгейіне көшірілуі станцияның бастапқы құрылымын өзгертті.

Платформа ғимараты: 1/2 платформа (1941)

Ғимарат екінші арал платформасының ғимараты болып табылады және оның сәулеттік стилі теміржол функционализмі деп сипатталады. Бұл бір бөлмелі, тікбұрышты ғимарат, созылған қатармен төселген кірпіш қабырғалары, кестеленген бұрыштары және қосқанша шатырлары бар жалпақ шатыры бар. Терезелердің орналасқан жерлері түпнұсқа, бетон едендері, болаттан жасалған жақтаулары және үш бөліктен тұратын бекітілген шыны жинақтары бар. Күту залына тікелей қарама-қарсы орналасқан екі түпнұсқа кіреберіс, ашық кірпіштен жасалған жақтаулары және тұрақты түрде құлыпталған болат торлы қақпаларынан тұрады. Ішкі түпнұсқа элементтеріне асбест жапырақшасынан жасалған төбе, бөлменің төрт бұрышындағы болат I-төбелері және ағаштан жасалған отыру орындары кіреді. Төбе мен қабырғалар жабынмен қапталған және боялған. Ғимараттың жалпы жағдайы жақсы. Күту залы жақсы жағдайда және дереу күтім қажет емес. Күту залы, әсіресе ішкі жағы, жақсы сақталған.

Платформа ғимараты: 3/4 платформа (1926)

Бұл бастапқы арал платформасының стандартты ғимараты және фламандтық байлаулы кірпішпен қаланған, алты бөліктен тұратын тікбұрышты құрылым. Бөліктер бетонды тіреулермен орналасқан кірпіш тіректерімен және перделі жиегі бар қос қисық болатты тіреулермен анықталады, олар шатырларды ұстап тұрады. Шатырлар ғимараттың екі еңкейген шатырымен біріктірілген, ал шатыр мен шатырдың жабыны бастапқыда гальвандалған темірден жасалған, бірақ қазір толқынды болатпен ауыстырылған. Есіктер мен терезелердің көпшілігі түпнұсқа күйінде сақталған және жалпақ аркалармен жасалған. Терезелердің астында мұртты кірпіштен жасалған терезе табандары бар, ал кейбір есіктердің алдында жаңадан қаланған кірпіштен жасалған табалар мен ескі тақтатастар орналасқан. Ғимаратта әртүрлі терезелер қолданылған. Ағаштан жасалған қос жақтаулы терезелердің екі өлшемі бар, үлкендерінің жоғарғы жағында бес бөліктен тұратын мөлдір шыныдан, ал төменгі жағында шыныланған шыныдан жасалған. Сонымен қатар, жоғарғы және төменгі жақта көлденең және тік бөліштермен жасалған кішкентай ағаштан жасалған терезелер бар, жоғарғы жағындағы жақтауы мөлдір шыныдан, ал төменгі жағындағы жақтауы бекітілген шыныдан жасалған. Көптеген терезелер өзгертілген, кейбіреулері тақтаймен жабылған, ал кейбіреулері сыммен нығайтылған шынымен немесе өрнекті күңгірт шынымен ауыстырылған. Ғимараттағы бастапқы сыртқы есіктер алты бөліктен тұратын шыны терезесі бар ағаштан жасалған панельді есіктер болған. Кейбір есіктер түпнұсқа күйінде сақталған, ал кейбіреулері жалпақ панельді ағаш және металл есіктерге ауыстырылған, сондай-ақ кейбіреулеріне сыртқы жағынан қосымша болатты қауіпсіздік торлары орнатылған. Ішкі жағынан ғимарат бастапқыда жалпы күту бөлмесі, әйелдер бөлмесі, сыпыру шкафы және екі дәретханадан тұрған. Күту және әйелдер бөлмелерінің орналасуы өзгертілген, екі бөлме үш бөлмеге бөлінген, олардың бірі қойма ретінде, екіншісі станция қызметкерлерінің киім ауыстыратын бөлмесі ретінде, ал үшіншісі байланыс бөлмесі ретінде пайдаланылады. Дәретханалар бастапқыда әйелдер бөлмесінен және платформадан кіретін үш кабиналы жуынатын бөлме және платформадан кіретін писсуарлар мен кабиналары бар жеке дәретхана болған. Екі дәретхана да қазір пайдаланылмайды, бірақ олардың көптеген түпнұсқа элементтері, соның ішінде кабиналардың бөлімдері мен есіктері, сондай-ақ жуынатын бөлмедегі сантехника сақталған. Әйелдер бөлмесі мен жалпы күту бөлмесінде түпнұсқа ағаш еден және, мүмкін, түпнұсқа толқынды темір жақтан жасалған төбелер бар. Жалпы жағдайы жақсы, ғимаратта жөндеу немесе техникалық қызмет көрсету қажеттіліктері жоқ. Бөлмелер мен дәретханалар жалпы алғанда жақсы жағдайда, бірақ кейбір ескі сантехникалық құрылғыларда уақыт өте келе су дақтары пайда болған. Ғимараттың ішкі орналасуы күту бөлмелерінің үш бөлмеге бөлінуімен бұзылған. Көптеген терезелер мен кейбір есіктер өзгертілген. Дегенмен, жалпы алғанда ғимараттың тұтастығы орташа деңгейде.

Платформа ғимараты: 5-ші платформа (1891)

"Стандарт Эдди" жақтағы платформа ғимараты күту бөлмесі ретінде пайдаланылды және 1926 жылы 3-ші және 4-ші платформалардан 5-ші платформадағы қазіргі орнына көшірілді. Бұл бір бөлмелі тікбұрышты ғимарат, сыртқы қабырғалары ағаш тақталармен қапталған, ал шатыры толқынды болаттан жасалған және ғимараттың алдыңғы бұрыштарында орналасқан ағаш бағаналары бар. Ғимараттың алдында гипстелген панельдерден жасалған шатыр бар, оның астында ағаштан жасалған перделік тақталар орналасқан, бұл құйма темір бағаналармен және кейбір заманауи болат, сондай-ақ ертедегі құйма темір жақтаулармен демеліп тұр. Күту бөлмесіне кіретін жалғыз бағыт – платформадан, бірақ қазір ол жұртшылыққа жабық және темір торы бар қақпалармен жабылып қойылған. Күту бөлмесі өзінің көптеген бастапқы ішкі ерекшеліктерін сақтап қалған, соның ішінде ағаш тақталар, төбе розетасы, құйма темір желдеткіштері бар ағаш жақтауы бар екі жақты терезелер, тақтамен жабылған мұржа және мүмкін, ертедегі ағаш орындықтар. Ғимараттың жалпы жағдайы жақсы. Ғимараттың шығыс жағындағы ағаш тақталардың жоғарғы бөлігінде кейбір тозулар байқалады. Ішкі жағынан бөлме жақсы жағдайда. Дегенмен, мұржа беті мен ағаш тақталар қабырғаларында бояу қабығынан аздап мәселе бар. Күту бөлмесінің жалпы сақталу деңгейі орташа, бірақ кейбір элементтері бұзылған, мысалы, бастапқы мұржа кірпішпен қапталған және басты кіреберіске темір қақпалар қосылған.

Аэропорттық бронь кеңсесі (1923)

Қазіргі әуедегі билет сату кеңсесі жаяу өткелде орналасқан. Ғимарат құрастырылған бетон панельдерден салынған, ол ағаш жақтамасының сыртқы көрінісін береді және толқынды металл жабыны бар екі жақты шатыры бар. Әуедегі билет сату кеңсесі ішкі және сыртқы жағынан көп өзгертілген, сондықтан билет сату кеңсесінде ешқандай бастапқы элементтер сақталмаған. Әуедегі билет сату кеңсесі өте жақсы күйде және дереу жөндеу жұмыстарына мұқтаж емес.

Платформалар

5-ші платформа (Төмен) – жол бойындағы, құйма бетон беті сақталған платформа. 1-ші платформаның (Төмен) беті орнында құйылған бетоннан, ал 2-ші платформаның (Жоғары) беті құйма бетоннан жасалған және олар екеуі бірге аралдық платформа құрайды. 3-ші (Төмен) және 4-ші (Жоғары) платформалар да құйма бетон бетті және аралдық платформа құрайды. Барлық платформалардың беті асфальтпен жабылған. Хеннесси жолындағы платформа өте нашар күйде. Ол қолданылмайды және ағаштар мен бұталармен жапырылып, көрінбейді. 1-ші және 2-ші платформалар жақсы жағдайда болғанымен, екеуі де жұмыс істемейді және пайдаланылмайды. 3-ші, 4-ші және 5-ші платформалардың жағдайы жалпы алғанда жақсы.

Қақпақтар (1995)

1 және 2 платформалардың шатыры – болаттан жасалған тіреулі арқалықтар мен бетон негіздері бар болат тіреулерге орнатылған, заманауи шатыр құрылымы. Шатыры жалпақ, толқынды болат және ағаш панельдермен жабылған, металл алқаптары бар. 1 және 2 платформалардың шатыры жалпы жағдайы жақсы, тек фасадта бояуы қабығынан жарылып, түсіп қалған. 3, 4 және 5 платформалардың шатырлары да жақсы жағдайда және дереу күтімді қажет етпейді.

Жаяу жүргіншілер көпір (1892)

Қазіргі жаяу көпір қос аркалы темір бетон конструкциясынан және болаттық арқалықтан тұрады. Бұл теміржол жаяу көпірінің тіректері мен бағаналары үшін бетонды қолданудың ең алғашқы мысалдарының бірі. 5 платформаға қарайтын баспалдақтың екі жұлдызды ою-өрнекпен жасалған құйма темірден жасалған бағаналары – сол кездегі құрылыс жұмыстарының қалған белгісі. Алғаш салынғанда жаяу көпір Хеннесси көшесі бойындағы платформаға дейін созылған. 1926 жылы 5 платформаға қосылу үшін көпір оңтүстікке қарай ұзартылды. 1994 жылы Хеннесси көшесіне қарайтын көпір бөлігі алынып тасталды және ол 1 және 2 платформаларда аяқталды. Жаяу көпірдің жалпы жағдайы жақсы. Дегенмен, 2 және 3 платформалар арасындағы көпірдің арқалықтары тозу белгілерін көрсетуде. Хеннесси көшесіндегі пайдаланылмаған көпір бөлігінің жағдайы өте нашар. Көпірге көп өзгерістер енгізілді, әсіресе Хеннесси көшесімен шектесетін солтүстік жағында. Алайда, 5 платформаға қарайтын баспалдақтың екі жұлдызды ою-өрнекпен жасалған құйма темірден жасалған бағаналары сол кездегі құрылыс жұмыстарының куәсі болып табылады.

Көпір үстіндегі көпір (1892)

Strand/ Meta Road көпір жолы темір жол станциясы платформасының батыс жағынан өтеді және жаяу жүргіншілер көпірімен қатар жүреді. Құрылымы темір және болаттан жасалған фермалық және бетон қаптамалы, барлық платформаларда кірпіш тіреулер мен кірпіш балюстрадалары бар. Көпірдің жағдайы жақсы. Дегенмен, кірпіш қабырғаларында органикалық өсімдердің іздері байқалады. Көру арқылы тексеру нәтижесінде көпір өзінің көп бөлігін, соның ішінде пластиналық фермаларды, кірпіш тіреулерді және кірпіш балюстрадаларды сақтап қалған сияқты.

Бейнелеу / Табиғи ерекшеліктер

1 және 2 платформадағы пальма ағашы 1920 жылдары осы платформаға отырғызылған болуы мүмкін. Пальма ағашының жағдайы қанағаттанарлық.

Жылжымалы заттар

Платформа ғимаратының күту залындағы төсемелер (1926) түпнұсқа, бірақ оларға (сақтықпен) қосымша жасалып, сақтауға арналған сөрелерге айналдырылған.

Археологиялық әлеует

Бұл жердің археологиялық әлеуеті орташа деңгейде. Хеннесси көшесімен шектесетін солтүстік-шығыс платформасы, сондай-ақ қолданыстан шығарылған және өте қираған жаяу жүргіншілер көпірінің бөлігі маңызды археологиялық құндылыққа ие. Дегенмен, платформа мен осымен байланысты нысандар пайдаланылмайды және уақыт өте келе тозуға ұшырағандықтан, маңызды бастапқы элементтерінің бір бөлігі жоғалған болуы мүмкін.

Мұра тізімі

Кройдон теміржол станциясы мемлекеттік маңызы бар, себебі 1892 жылғы төрт еселенуі мен 1927 жылғы алты еселенуіне қатысты теміржол құрылыстары сақталған қазіргі станция орналасуы, 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басындағы теміржолдың кеңеюін көрсетеді. Комиссар Эдвард Эддидің басшылығымен салынған 1890-шы жылдардағы платформа ғимараты көбінесе сақталған және ол NSW-де алғашқы аралдық платформалардың қолданылуын көрсетеді, сондай-ақ "Стандарт Эдди" деп аталатын станция ғимараты дизайнының төрт мысалының бірі болып табылады. 1920-ші жылдардағы "алғашқы арал" ғимараты мен 1940-шы жылдардағы "Теміржолдың функционалдық стилі" ғимараты эстетикалық маңызға ие және олар 20-шы ғасырдың бірінші жартысында теміржолдар қолданған сәулеттік стильдердің өзгеруін көрсете алады. 1890-шы жылдардағы жаяу жүргіншілер көпірі жалпы пішіні мен құрылыс техникасы тұрғысынан маңызды және салыстырмалы түрде сирек, себебі ол Сидней метрополитен аймағындағы алғашқы жаяу жүргіншілер көпірлерінің бірі болды, оның тіректері мен бағаналары үшін темірбетон қолданылды. 1920-ші жылдардағы пальма ағашы маңызды, өйткені ол 20-шы ғасырдың басында Кройдон станциясында және желідегі басқа станцияларда болған ландшафттық үлгілер туралы мәлімет береді. Кройдон теміржол станциясы келесі талаптарға сәйкес келіп, 1999 жылғы 2 сәуірде Жаңа Оңтүстік Уэльс мемлекеттік мұралар тізіліміне енгізілді. Бұл орын Жаңа Оңтүстік Уэльстегі мәдени немесе табиғи тарихтың бағытын немесе үлгісін көрсетуде маңызды. Кройдон теміржол станциясы тарихи маңызы бар, себебі 1892 жылғы төрт еселенуі мен 1927 жылғы алты еселенуіне қатысты теміржол құрылыстары сақталған қазіргі станция орналасуы 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басындағы теміржолдың кеңеюін нақты көрсетеді. 19-шы және 20-шы ғасырлардағы платформалар, ғимараттар, жаяу жүргіншілер көпірі және эстакада бұрынғы саяхат дәуірін көрсете алады. Бұл орын Жаңа Оңтүстік Уэльсте эстетикалық сипаттамаларды және/немесе жоғары деңгейдегі шығармашылықты немесе техникалық жетістіктерді көрсету үшін маңызды. Кройдон теміржол станциясы 1890-шы жылдардағы "Стандарт Эдди" ғимаратымен эстетикалық маңызға ие, ол әдеттегі аралдық платформадан қабырғалық платформаға көшіруге байланысты өзгертілген, бірақ осы типтегі станция ғимаратының сипаттамалық ерекшеліктерін сақтайды, атап айтқанда кең қалқасы бар консольді шатырлар. 1920-ші жылдардағы "алғашқы арал" платформа ғимараты ішкі жағынан өзгертілген, бірақ ол түзу пішін, екі қабатты шатыр және біріктірілген шатырларды сақтайды. 1940-шы жылдардағы "Теміржолдың функционалдық стилі" ғимараты консольді шатырлары мен болаттан жасалған терезелері бар, бұл типтегі станция ғимаратының типтік ерекшеліктеріне ие және эстетикалық жағынан маңызды, өйткені ол бұрынғы "алғашқы арал" платформа ғимараттарынан стильдегі өзгерісті көрсетеді. Жоғарғы қабаттағы билет кассасы ішкі жағынан өзгертілген, бірақ ол осындай ғимараттардың сипаттамалық белгілерін сақтайды, атап айтқанда ауа райынан қорғайтын сыртқы қаптамасы бар бетон панельдер және жаяу жүргіншілер көпірінде орналасуы. Кройдон станциясының жаяу жүргіншілер көпірі техникалық маңызы бар, өйткені Сидней метрополитен аймағында жаяу жүргіншілер көпірінің тіректері мен бағаналары үшін темірбетон алғаш рет қолданылды. Бұл орын әлеуметтік, мәдени немесе рухани себептермен Жаңа Оңтүстік Уэльстегі белгілі бір қауыммен немесе мәдени топпен тығыз байланысты. Бұл орын жергілікті қоғамдастықтың өзіндік ерекшелігін арттыруға көмектеседі және жергілікті қоғамдастықтың өткенімен байланысты қамтамасыз етеді. Бұл орын Жаңа Оңтүстік Уэльстің мәдени және табиғи тарихын түсінуге көмектесетін ақпарат алуға мүмкіндік береді. Кройдон теміржол станциясы археологиялық әлеуеті орташа деңгейде. Хеннесси көшесімен шектесетін солтүстік-шығыс платформасы, сондай-ақ тоқтатылған және қираған жаяу жүргіншілер көпірінің бөлігі станция кешенінің бұрынғы пайдалану үлгілері мен масштабы туралы пайдалы мәліметтер береді. Бұл орында Жаңа Оңтүстік Уэльстің мәдени немесе табиғи тарихының сирек кездесетін немесе жойылып бара жатқан аспектілері бар. Кройдон теміржол станциясындағы эстетикалық және техникалық сирек нысандарға "Стандарт Эдди" платформа ғимараты және жаяу жүргіншілер көпірі кіреді. Кройдон станциясы "Стандарт Эдди" платформа ғимараттары бар үш станцияның бірі, оларға Homebush және Summer Hill кіреді. Жаңа Оңтүстік Уэльстегі тағы бір "Стандарт Эдди" платформа ғимараты Katoomba станциясында орналасқан, ол платформа бойындағы қисық пішінімен ерекшеленеді. 1890-шы жылдардағы жаяу жүргіншілер көпірі қос аркалар және тіректер жүйесімен Сидней метрополитен аймағында салыстырмалы түрде сирек, және ол Сидней аймағында аркалар мен тіректер үшін темірбетонды алғаш рет қолданған жаяу жүргіншілер көпірі болды, сондай-ақ стиль және техника тұрғысынан сирек мысал. "Алғашқы арал" платформа ғимараты, "Теміржолдың функционалдық стилі" ғимараты және жоғарғы қабаттағы билет кассасы мен эстакада стандартты теміржол құрылымдарының типтік түрлері болып табылады. Бұл орын Жаңа Оңтүстік Уэльстегі мәдени немесе табиғи орындар/ортаның негізгі сипаттамаларын көрсетуде маңызды. Кройдон теміржол станциясындағы платформа ғимараты сыртқы жағынан көбінесе сақталған және ол "Стандарт Эдди" дизайнының жақсы мысалы болып табылады. Басқа платформа ғимараттары стандартты теміржол платформа ғимараттарының өкілі болып табылады және жақсы сақталған мысалдар. Эстакаданың көп бөлігі сақталған, сондай-ақ ол аркалы көпір құрылысының жақсы мысалы болып табылады.