Кіріспе

Гарри Альфред Ри, DSO, OBE (15 қазан 1914 – 17 мамыр 1991) – британдық педагог және соғыс кезінде Арнайы операциялар атқарушы құрамының мүшесі. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Францияда жұмыс істеген 400-ден астам SOE агенттерінің ішінде, Францияда SOE-нің ресми тарихшысы М. Р. Д. Фут Риді ең жақсы алты агенттің бірі деп атады. Гарри Ри Англияда Даниялық еврей отбасынан шыққан химик, доктор Альфред Ридің және американдық химик және өнеркәсіпші Элютер Ирене дю Понттың шөбересі, Лавиния Элизабет Диммиктің ұлы болып дүниеге келді. Ол Шрусбери мектебінде, Кембридж университетінің Сент-Джон колледжінде және Лондон университетінің Білім институтында білім алған. 1937 жылы ол Брэдфорд грамматикалық мектебінде, кейін Бекенхэм және Пенге округтік ұлдар мектебінде тіл оқытушысы болды. 1940 жылы ол Биконсфилдтен Эрдли Вайнның қызы Хеттиге үйленді. Олардың үш баласы болды: Джанет, Брайан және философ Джонатан Ри. Екінші дүниежүзілік соғыста Ри 1940 жылы Ұлттық өртке қарсы қызметте жұмыс істеу шартымен ар-ожданға қарсылық білдіруші ретінде тіркелді, бірақ 1941 жылы әскери қызметке қайта тіркелді және армияға шақырылды. Кейіннен ол Арнайы операциялар басқармасына ерікті түрде барып, барлау корпусының капитаны атанып, "Цезарь" деген шартты атаумен танылды. 1943 жылдың сәуірінде Францияға парашютпен ұшып барып, Монбельяр маңындағы "Акробат" желісіне қосылды. Кейіннен ол Белфорт маңындағы "Қор брокерлері" желісінде белсенділік танытты. Ри Франциядағы RAF бомбалауына қарсы сөйлеп, француз халқының пікірін одақтастарға қарсы бұруға алып келеді деп мәлімдеді. Ол SOE агенттері жердегі зауыттарды тиімді саботаждауды ұйымдастыра алады деп ұсынды. Ол Сошодағы Peugeot зауытын жоюды ұйымдастырды, жергілікті директорды, ол бұрыннан қарсылық көрсетіп келгенін, SOE-мен ынтымақтастыққа көндірді. Жергілікті директордың саботаж жұмыстары тиімді болды, ол Вермахт жобалары туралы тактикалық ақпаратты бөлісуге үлкерді, оларға қатысуға тура келді (әсіресе V-1). 1943 жылдың 5 қарашасында Ри кінәлілерді аудару үшін Сошодағы компрессорлар мен трансформаторларға шабуыл ұйымдастырды. Сондықтан RAF зауытты бомбаламады. Немістер Риді тұтқындауға тырысты, ол төрт рет атылғаннан кейін Фельджандармерия тобынан қашып кетті және өзінің айтуынша, өзенді жүзіп өтіп, орман арқылы өте қиынмен жыртылуға мәжбүр болды. Ол Швейцарияға жетіп, өз ұйымымен байланысын сақтап қалды. 1944 жылдың мамыр айында оның орнына американдық офицер Э. Ф. Флюге тағайындалып, Ұлыбританияға оралды. Ол SOE-нің бұрынғы агенты Жаклин Нирнемен бірге "Now it Can be Told" (немесе "School for Danger") фильмінде ойнады. Бұл фильмді RAF кино бөлімі SOE-нің Франциядағы қызметі туралы айту үшін түсірді. Императорлық соғыс мұражайында Ридің пассивті қолдаушылардың рөлін мадақтаған онлайн жазбасы бар, олар да өз өмірін тәуекелге тікті. 1961 жылы Ри Уотфордтың ұлдарға арналған грамматикалық мектебінің директоры болды. Ол сондай-ақ Дервент колледжінің алғашқы проректоры болды. Ри ауылдық колледждерді құрушы және педагог Генри Моррис туралы "Ерекше педагог: Генри Моррис өмірі мен жетістіктері" (Longman, 1973) атты өмірбаянын жазды және Моррис айтқан сөздері мен мақалаларының жинағын "Генри Моррис жинағы" (Cambridge University Press, 1984) деп шығарды. Ол сондай-ақ "Йоркширдің үш шыңы" атты жаяу жүруге арналған нұсқаулықты жазды. Ол 1991 жылы қайтыс болды.