Кіріспе

Роберт Блинко (шамамен 1792–1860) – ағылшын жазушысы және бұрынғы бала еңбекшісі. Ол 1830 жылдары өзінің танымал автобиографиясы «Роберт Блинконың естеліктері» арқылы белгілі болды, онда жұмыс үйінде өткен балалық шағы туралы айтылады. Дегенмен, Блинконың ерте өмірінің осы егжей-тегжейлі сипаттамасы автобиография болып санала ма деген күмәндік бар.

Ерте өмір

Роберт Блинко 1792 жылы туған. 1796 жылы ол жетім қалды және Лондондағы Сент-Панкрас жұмыс үйінде тұрды. Оның ата-анасы белгісіз. Алты жасында оны шатыр тазалаушының көмекшісі ретінде, шатыр тазалауға жіберді, бірақ оның қожайыны көп ұзамай оны жұмыс үйіне қайтарды. 1799 жылдың тамызында, жеті жасында, ол Нотингемге жақын Лоудхэмдегі К. В. және Ф. Ламберттің мақта фабрикасы – Гоналстон Миллде қашар жинаушы болып жұмыс істеді. Оның кейінгі естеліктеріне сәйкес, ол Сент-Панкрас жұмыс үйінен жіберілген 80 жеті жасар баланың бірі болды. Олар бес күн бойы вагонмен сапар шекті. Олардың келісімшарты бойынша, оқу мерзімінің соңғы жылында ұлдар шұлық, ал қыздар тігіс жасауды үйренуі керек еді, бірақ бұл ешқашан орындалмады. Блинко мен басқалар жатақханада тұрды, ал олардың тағамы қайнатылған талқан мен қара наннан тұрды. Олар күніне 14 сағат, аптасына 6 күн жұмыс істеді. Блинконың алғашқы жұмысы – иіру станоктарынан түсетін мақта қалдықтарын жинау болды, тіпті машина жұмыс істеп тұрғанда да, жарақат алу қаупіне қарамастан. Ол жарты саусағын жоғалтты. Кез келген ұсақ сылтаппен күзетшілер балаларды ұрып-сабады. Блинко кейінірек көп рет өзін-өзі өлтіру туралы ойлағанын айтты. Блинко қашып, Лондонға қашуға тырысқанда, зауытта уақыт-уақыт жұмыс істейтін тігінші оны танып, кері қайтарды. 1802 жылы Лоудхэм Милл жабылғанда, Блинко және басқалар Дербиширдегі Литтон Миллге жіберілді. Көрсетілген қарым-қатынас өзгеріссіз қалды.

Кейінгі өмірі

Блинко 1813 жылы тоқымашылық тәжірибесін аяқтап, 1817 жылға дейін ересек жұмысшы болып жұмыс істеді. Содан кейін ол өз мақта қалдықтарын жинау және сату бизнесін құрды. 1819 жылы Марта есімді әйелге үйленді, олардың үш баласы болды. Ол мақта иірумен айналысу үшін мақта қалдықтарын сату бизнесін сатты. 7 жасынан бастап мақта фабрикасында жұмыс істегенінің денсаулығына тигізген әсері туралы айтып берді және фабрикада жұмыс істейтін балаларға жасалған физикалық жазаларды сипаттады. Ол сондай-ақ балаларын фабрикада жұмыс істегеннен гөрі Австралияға көшіруді артық көретінін мәлімдеді. Ол куәлік берген кезде өзінің "Естеліктері" туралы айтты, нәтижесінде ол комиссияның есебіне қосылды. Блинко 1860 жылы қызының үйінде бронхиттен қайтыс болды. Джон Уоллердің "Нағыз Оливер Твист" кітабында айтуынша, Блинконың өмірбаяны жазушы Джон Браунға айтылған, ол сол жылы өзін-өзі өлтіруге белім білгеннен бұрын Блинконың өмірбаянының қолжазбасын жазған. Бірақ Браун қолжазбасын досы Ричард Карлильге берді, ол 1832 жылы өзінің "The Lion" журналында бес бөлімнен тұратын "Роберт Блинконың естеліктері" атты кітапты жариялады. Джон Уоллер "Нағыз Оливер Твист" кітабында Чарльз Диккенстің Оливер Твист кейіпкерін Блинконың өміріне негіздегенін айтады, бірақ Диккенстің Блинко туралы естігеніне нақты деректер мен куәліктер жоқ.