Кіріспе

Жұмсақ ауыз қуысының бұлшық еті

Levator veli palatini (/l//ᵻ/'/v//eɪ//t//ər// /'/v//iː//l//aɪ// /,/p//æ//l//ə/'/t//aɪ//n//aɪ/) – жұмсақ ауыз қуысы мен жұтқыншақтың бұлшық еті. Ол вагус жүйкесінің (ми жүйкесі Х) жұтқыншақ торы арқылы иннервацияланады. Жұту кезінде ол жиырылып, жұмсақ ауыз қуысын көтереді, бұл тамақтың мұрын-жұтқыншаққа өтуіне кедергі жасайды.

Құрылымы

Леватор велі палатини бұлшығы ауыздың жұмсақ жақшасында орналасқан. Ол латын апоневрозының жоғарғы және тікелей арт жағындағы бау тәрізді құрылымды құрайды.

Шығу тегі

Бұлшық еттің бастау тегі – уақытша сүйектің тасқа бас сүйек бөлігінің төменгі жағындағы орталық бөлігінде орналасқан төртбұрышты, жалпақ аймақ; осы жерде бұлшық ет кішкентай жіпше арқылы басталады. Бұлшық еттің қосымша талшықтары көктас-тіл түтігінің шеміршек бөлігінің төменгі жағынан және тасқа бас сүйек сүйегінің қынап тәрізді өсіндісінен пайда болады.

Кірірілу

Жұмсақ таңдаудың ортаңғы бөлігінде оның талшықтары тіл-таңдау бұлшығының екі бағанасы арасында таралып, таңдау апоневрозының үстіңгі бетіне бекітіледі және қарсы жақтан келген талшықтармен қосылады.

Жүйке жүйесі

Леваторлы жұмсақ таңдай бұлшығы жоғарғы таңдайлық тікенек арқылы вагус жүйкесінен (CN X) қозғалтқыш иннервациясын алады.

Қарым-қатынастар

Көзінен кірігуіне дейін өтетін барысында, бұлшық ет жоғарғы таңдай-жұтқыншақ бұлшығының жоғарғы жиегінен ортаға қарай өтеді. Ол шоананың латеральды жағында орналасқан.

Іс-әрекеттер/қозғалыс

Бұлшықеттің негізгі қызметі – тілше безінің дерлік тік артқы бөлігін көтеріп, артқа қарай тарту; осы арқылы тілше безі жұтқыншақтың артқы қабырғасына жанасып, мұрынжұтқыншақ пен ауызжұтқыншақ арасында тосқауыл құрайды. Сонымен қатар, бұлшықет мұрынжұтқыншақтың бүйір қабырғаларын артқа және ортаға қарай тартады, осылайша мұрынжұтқыншақты тарытады.

Функция

Леваторлы жамбас бұлшық еті жұтқанда жұмсақ жаққа көтеріледі. Бұл тамақтың мұрын-жұтқыншайға енуіне кедері келтіреді. Оның әрекеті, тензорлы жамбас бұлшық етіне қарағанда, сәл баяу болуы мүмкін. Ол есікті-құлақ түтігіне (фаринготимпаниялық түтікке) ешқандай немесе аз ғана әсер етеді.