Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рато (Ràthach) – Шотландиядағы Эдинбург қалалық кеңесі аумағының батыс, ауылдық бөлігінде орналасқан ауыл. 2011 жылғы халық санауы бойынша, ауыл халқы 1634 адамды құрады (2010 жылғы жергілікті аудан анықтамасы бойынша). Бұрынғыда ол Мидлотианның ескі қаулына кіретін. Рато станциясы, Ньюбридж және Кирклистон – бұл аймақтағы басқа ауылдар. Юнион каналы Ратодан өтеді. Эдинбург әуежайы небәрі 7 шақырым қашықтықта орналасқан. Ауылдағы ескі үйлердің көп бөлігі жақын жердегі қаз тас карьерінің әсерінен қаз тастан салынған. Ауылдың ескі, тарихи бөлігі 1971 жылы Мидлотиан округі кеңесінің шешімімен ескерткіштерді қорғау аймағы деп жарияланды.
Ratho (Ràthach) is a village in the rural west part of the City of Edinburgh council area, Scotland. Its population at the 2011 census was 1,634 based on the 2010 definition of the locality. It was formerly in the old county of Midlothian. Ratho Station, Newbridge and Kirkliston are other villages in the area. The Union Canal passes through Ratho. Edinburgh Airport is situated only 4 miles (7 km) away. The village has a high ratio of its older houses built from whin stone due to a whin quarry nearby. The older, historical, part of the village was designated a Conservation Area in 1971 by Midlothian County Council.
Шығу тегі
Рато 1243 жылдан бері жазбаларда әртүрліше жазылған, мысалы, Рат (ewe, eu, ew, ow, au) сияқты, бірақ 1292 жылдан бастап қазіргі аты Рато болып келеді. Жақын жердегі "Рато" атауын ұстанып жүрген басқа орындарға Рато Байрес, Рато Парк және Рато Банкі (қазір Эшли деп аталады) жатады. Рато атауының шотланд гаэл тіліндегі "Rath" сөзінен шыққандығы айтылады, ол төбелердегі бекіністер орналасқан жерді білдіреді. Қаймс және Далмахой төбелері де жақын маңда орналасқан. Ауылдың оңтүстік-батысында Тормен төбесінде тас дәуіріне тән жартастарға қашалған белгілер мен "әулиелер тасы" бар. Жер иесі егіс үшін сол тасты жылжытқанда, ауылға зұлым рухтар жіберілді деген сенім болған.
Ratho appears in written records from 1243 with various spellings such as Rath (ewe, eu, ew, ow, au) but most consistently, from 1292, with its present name Ratho. Other places nearby having "Ratho" in their names include Ratho Byres, Ratho Park and Ratho Bank (now named Ashley). It is believed that the name Ratho comes from Rath, Scottish Gaelic, for a place where there are hill forts. Both Kaimes and Dalmahoy hill forts are nearby. To the southwest of the village, Tormain Hill is the site of Stone Age symbols carved into the rocks atop the hill and a 'witches' stone'. When the witches' stone was moved by the land owner for farming, it was believed evil spirits were released into the village.
Халтон үйі
Бұл аймақта бірнеше ескі ғимараттар бар. Олардың ең танымалсы – Хэлтон үйі немесе қамал (көбінесе Хэттон деп айтылады), ол 1950 жылдардың ортасында өрттен ауыр зақымданып, кейіннен бұзылып жатыр. Бұл сәнді ауылдық үй орталық ядросынан – нормандық бекіністен немесе шотландтар «Пеле мұнарасы» деп атағандан өркендеген. 1371 жылы Джон де Хэлтон Хэлтонның иелігі мен жерлерін тәжге қайтарды, олар сол кезде негізінен Лаудерден тыс жердегі Уитслейд мұнарасында тұратын Алан де Лаудерге қайта берілді. 1452 жылы Дуглас әулетінің келеңсіздіктері кезінде Хэлтон мұнарасы зақымдалды, сол кездегі қазынашылық есептерінде оны жөндеуге қаражат бөлінгендігі көрсетілген. Хэлтон иеліктері Лаудер әулетінің қолында 17 ғасырдың екінші жартысына дейін болды, содан кейін олар Чарльз Мэтлэндке, Лаудердейлдің 3-ші графына үйлену арқылы өтті, ол Хэттон үйін кеңейтіп, әдеміледі.
There are a number of old buildings in the area. The most prominent of these was Haltoun House or castle (pronounced, and sometimes spelt, Hatton), which was badly damaged by fire in the mid 1950s and subsequently taken down. This magnificent country house evolved from its central core, a Norman keep, or what Scots call a Pele Tower. In 1371 the manor and lands of Haltoun were resigned to the Crown by John de Haltoun, and were regranted to Alan de Lawedre [Lauder] of that Ilk who then resided mostly at Whitslaid Tower just outside Lauder. Haltoun Tower was damaged during the House of Douglas troubles of 1452, when a note in the Treasurers' Accounts show funds being provided for its repair. The Haltoun estates remained in the Lauder family until the latter half of the 17th century when they passed by marriage to Charles Maitland, 3rd Earl of Lauderdale, who enlarged and beautified Hatton House.
Қауымдық шіркеу (Иерусалимдегі Қасиетті Мария)
Бұл жерде Норманға дейінгі кельт шіркеуінің іздері бар, ал Ратодағы Әулие Мария шіркеуі туралы жазбалар 1243 жылға дейін жетеді. Реформацияға дейін Рато Сент-Эндрюс епископтығының құрамында болды, бірақ шығысқа қарайғы Корсторфин шіркеуіне қосылды. Шығыс қанаты 1683 жылы салынған. Оңтүстік дәлізінің батысында (1830) 12 ғасырға жататын әсем есіктің жартысы әлі де көрініп тұр. Шіркеу әдетте зәулім болған емес, бірақ ғасырлар бойындағы эволюциялық өзгерістердің іздерін сақтайды. 1932 жылы интерьері кеңінен өзгертіліп, 18 ғасырға жататын галереясы алынып тасталды. Оңтүстік кіреберісінде 13 ғасырға жататын ескерткіш орналасқан. Бір қызықты ерекшелігі – сыртқы тізбек арқылы қоңырау соғылатын қоңырау, ол қоңыраудың астындағы тасқа ойық салыпты. Шіркеу қорыты да осы жер сияқты көне және қызықты. Оның ең ерекше белгісі – 1749 жылы 80 жасында қайтыс болған Джон Митчеллдің қабір тасы. Ол кәсібі бойынша тас шебер болған және қабір тасы оның өлімінен көп бұрын, панельді табын сияқты кесілген. Дәл осындай табын тасы (1751 жылы салынған) Кьюри шіркеуінің қорытында, оңтүстік-шығысқа қарай 5 шақырым жерде бар. Халтунның соңғы Лаудер иесі Ричард Лаудер 1675 жылдың 29 қарашасында қорытқа жерленді. Басқа да есімдері бар қабірлер: Томас Уилки (1679 жылы қайтыс болды), Уильям Андерсон (1756 жылы қайтыс болды) және пастор Эндрю Дункан (1827 жылы қайтыс болды) (1824 жылы Шотландия шіркеуінің модераторы). Пасторлық үй – басты жолдың қарсы бетінде, шығысқа қарай орналасқан, өте әдемі екі қабатты грузин вилласы. Ол шамамен 1790 жылы салынған және қайың тастан тұрғызылған. Ол оңтүстікке қарай, жолдан алыс қарап тұрады. Оның шаруашылық ғимараттары қазір жеке үйге айналдырылып, шіркеуден сәл бөлек тұр. Ауылдың солтүстік-шығыс шетінде, шіркеу қорытынан сәл алыс, пасторлық үйдің шығысында жаңа қорыт орналасқан.
There is evidence of a pre Norman, Celtic church on this site, and reference to St Mary's in Ratho date back to 1243. Up until the Reformation, Ratho was part of the Bishopric of St Andrews but had been annexed to Corstorphine Church to the east. The east aisle is dated 1683. West of the south aisle (1830) half of an ornate 12th century doorway is still visible. Generally the church has never been grand, but it bears the hallmarks of centuries of evolutionary change. The interior was generally denuded in 1932 including loss of the 18th century gallery. A 13th century memorial lies in the south porch. One curious feature is the bell, which was rung by an external chain which has carved a groove into the stonework below the bell. The churchyard is of equal antiquity and interest. Its greatest oddity is a gravestone to John Mitchell who died in 1749 aged 80 years. He was a mason by trade and the gravestone was cut out many years before he died in the form of a panelled coffin. An identical coffin stone (dated 1751) exists in Currie churchyard 5 miles to the south east. Richard Lauder, the last Lauder laird of Haltoun, was interred in the graveyard on 29 November 1675. Other graves of note are Thomas Wilkie (d.1679), William Anderson (d.1756) and the Rev Andrew Duncan (d.1827) (Moderator of the Church of Scotland in 1824). The manse is a very fine two storey Georgian villa standing to the east on the opposite side of the main road. It dates from around 1790 and is constructed of whin stone. It faces southwards, away from the road. Its outbuildings have been converted into a separate house now slightly separating it from the church. A new cemetery of far less character now lies on the NE outskirts of the village, slightly out of sight from the churchyard, just east of the manse.
Көлік
Рато М8 және М9 тас жолдарының жанында орналасқан. А8 және А71 тас жолдары ауылдың солтүстігімен және оңтүстігімен қатар өтеді. Бұл Эдинбургке баратын екі маңызды жол. Рато және оның төңірегінде жолдар желісі бар, сондай-ақ каналдың жағасында жаяу немесе велосипедпен жүруге болады.
Ratho is located close to both the M8 and the M9 motorways. The A8 and A71 run parallel to the north and the south of the village. These are two of the major roads running into Edinburgh. There is a network of paths around Ratho and the surrounding area, and you can also walk or cycle along the canal towpath.
Одақ каналы
1818-1822 жылдары осы аймақ арқылы Одақ каналы салынған.
The Union Canal was built through the area from 1818 to 1822.
Линз диірмені
Ратоның батысында шамамен 1600 жылға салынған кішкентай диірмен ғимараттары тұр. Диірменге тік бұрышпен орналасқан, тастан салынған коттедждердің тобы 1960 жылдары бұзылып, осы кешеннің мөлшерін кішірейтті. 1971 жылы Моррис пен Стьэдман жасаған тұрғын үйге айналдыру оның тарихи маңыздылығын едәуір төмендетті және ол C санатында тізілген.
West of Ratho stands a small group of mill buildings dating from around 1600. A group of rubble built cottages sited at right angles to the mill were demolished in the 1960s reducing the size of the group. Conversion to a house in 1971 by Morris and Steadman greatly reduced its historic significance and it is listed category C.
Лин диірменінің үстіндегі орманның ішінде Уильям Линнің қабірі орналасқан, ол Шотландияда обадан қайтыс болған соңғы адам деп есептеледі (бірақ сол жылдан бері осыған ұқсас көптеген оба қабірлері бар). Қабірдің үстіндегі тақтада қарапайым елтаңба, "Memento mori" және "Міне, 1645 жылы Линсмилннің адал иесі Уильям Линнің тозаңы жатыр" деген жазу бар. Жақын жердегі Алмонд су құбыры (Альмонд акведукы) Лин диірмені су құбыры деп те белгілі.
In the wood above Lin's Mill is the grave of William Lin reputed to be the last man in Scotland to die of the plague (but many similar plague graves exist from that year). The grave is marked by a slab with a crude coat of arms, memento mori and the inscription "Here lyeth the dust of William Lin right heritor of Linsmiln who died in the year of the lord 1645". The nearby Almond Aqueduct on the Union Canal is also known as the Lin's Mill Aqueduct.
Шотландияның Уэвегардені
2019 жылдың қазан айында Рейтодағы Крейгпарк карьерінде Шотландиядағы алғашқы құрлықтағы серфинг лагунасының құрылысы басталды. Wavegarden Scotland 2024 жылы ашылуы жоспарлануда. Объектінің аумағы 48 500 шаршы метрді құрайды және сағатына 100 серферге дейін қабылдауға мүмкіндік береді. Мұнда серфинг мектебі, серфинг дүкені, кафе/ресторан, сондай-ақ әртүрлі өлшемдегі жатақханалар, коттедждер және шатырлар болады.
In October 2019, construction started in Craigpark Quarry in Ratho of the first inland surfing lagoon in Scotland. Wavegarden Scotland is scheduled to open in 2024. The facility is designed to occupy an area of 48,500 square metres, and will have a user capacity of up to 100 surfers per hour. The amenities will include a surf school, surf shop, and cafe/restaurant as well as accommodation of mixed sizes including bothies, pods and lodges.
Жергілікті БАҚ
Қалалық бұқаралық ақпарат құралдарынан өзге, Ратхо "Коннект Балерно" басылымы арқылы жарияланады, ол Батыс Лотиан және Эдинбург Батысында шығарылатын ай сайынғы "Коннект" журналдарының бір бөлігі болып табылады. Бұл журнал Ратхо, сондай-ақ Балерно, Кьюри, Джунипер Грин және Бэбертон Майнс елді мекендеріндегі үйлерге таратЫлады.
In addition to city wide media, Ratho is covered by “Konect Balerno”, part of the family of monthly “Konect” magazines published in West Lothian and Edinburgh West, which is delivered to households in Ratho as well as Balerno, Currie, Juniper Green, and Baberton Mains.